kompresör kodlu kompresörün teslimat satımdan şirketçe arıza çözülmemesi sorunun garanti

Anahtar kelimeler: Kompresör Kodlu Kompresörün Teslimat Satımdan Şirketçe Arıza Çözülmemesi Sorunun Garanti

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: ████████

KARAR NO

: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2023

NUMARASI

: ████████ Esas ████████ Karar

DAVA

: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2020

İSTİNAF KARAR TARİHİ

: █████/2026

Davanın kabulüne ilişkin kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

: Davacı vekili; taraflar arasında █████/2016 tarihinde ... ürün kodlu Kompresör ... adet kompresör siparişi yapıldığı, davalı şirketçe █████/2016 tarihli ve ... nolu fatura ile satış ve teslimat gerçekleştirildiğini, kompresör █████/2017 tarihinde garanti kapsamında arıza yaptığını, sorunun çözülmemesi üzerine █████/2017 tarihinde aynı garanti ile yeni kompresör olan ... ürün kodlu kompresör ... kompresörün, ... numaralı sevk irsaliyesiyle █████/2017 tarih ve ... irsaliye ile gönderildiğini, 2. kompresör ise █████/2018 tarihinde arıza yaptığını, davalı tarafından arızanın giderildiğini, ancak aynı kompresörün █████/2020 tarihinde 2. defa yine arızalandığını, arızanın 3 yıllık garanti kapsamında giderilmesi için davalı firmaya mail ile yazılı ihbar talebi gönderildiğini, davalı firma çalışanlarınca kompresörün teslim alındığını ve halen davalı firmada bulunduğunu, kompresörün gizli ayıplı olduğunu, sürekli arıza çıkardığını, arızanın ücretsiz giderilmesi gerekirken davalı tarafından ücret talep edildiğini, açıklanan nedenlerle şimdilik satış sözleşmesinin feshi ile gizli ayıplı kompresör bedeli olanrak ödenen 19.588-TL'nin 10.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile iadesini ve davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

: Davalı ise; davacı tarafın ayıp iddialarını kabul etmediğini, taleplerinin zamanaşımına uğradığını, kompresörün garanti süresinin dolduğunu, kompresörün davacı tarafa iade için götürüldüğünü, ancak davacı tarafından teslim alınmadığını, davalı, müvekkil şirketten █████/2016 tarihinde, 1 adet ... ürün kodlu kompresör satın aldığını, █████/2016 tarihli sipariş sözleşmesinde "Özel Şartlar" başlıklı kısımda davacının kendi dilekçesinde de belirttiği üzere kompresörün 3 yıl mekanik, 1 yıl elektrik garanti süresi olup garanti süresi █████/2019 tarihinde sona eren kompresör için █████/2020 tarihinde, davacının müvekkil şirkete başvurma hakkı bulunmadığını, davacı tarafın ihbar sürelerine uymadığını, öncelikle davanın zamanaşımı ve ihbar sürelerine uyulmaması nedeniyle usulden reddini, aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

: Mahkemece; taraflar arasında █████/2016 tarihli satış sözleşmesi imzalandığı, satılanın ertesi gün alıcıya teslim edildiği, bedelin alıcı tarafından ödendiği, satılanda arıza meydana gelmesi nedeniyle malın değiştirildiği, değiştirilen makinede de arızalar yaşanması üzerine davalının onarım bedeli talep ettiği ve davacının bunu kabul etmediği, davalı tarafından teslim edilen ilk makinenin ayıp nedeniyle değiştirilmesi, ikinci makinede de muhtelif tarihlerde arızalanma olması, makinedeki sorunun motorun rotor sarılımdaki kısa devre halinden kaynaklandığı ve bu arızanın kullanıcıdan kaynaklı olmasının mümkün olmayıp imalattan kaynaklı olduğunun gerekçeli biçimde bilirkişi raporunda belirtildiği, sunulan e-posta yazışmalarından ayıp ihbarının süresinde bildirildiğinin anlaşıldığı (TBK'nın 223/2 fıkrası), alıcı davacının TBK'nın 227/1-1 maddesi uyarınca sözleşmeden dönme hakkını kullandığı, davadan önce temerrüt gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın kabulüne; davalının █████/2017 tarih ve E-... numaralı irsaliyeli faturasına konu olan ... Kompresör ...'nin davacı tarafından davalıya iadesi halinde;19.588- TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

EK KARAR

: Davacı vekilinin kompesörün davalı nezdinde olduğunu iade kararı verilemeyeceğini belirterek yaptığı tavzih talebi mahkemece █████/2023 tarihli ek karar ile; her ne kadar davacı vekili █████/2023 tarihli tavzih dilekçesi ile kararın "Davalının █████/2017 tarih ve E-... numaralı irsaliyeli faturasına konu olan ... Kompresör ...'nin davacı tarafından davalıya iadesi halinde" olan kısmın çıkartılmasını talep etmiş ise de; tavzih ile sadece hükmün yeterince açık olmayan kısımlarının açıklığa kavuşturulabileceği, tarafların hak ve yükümlülüklerin değiştirilemeyeceği gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

: 1-Davalı vekili; davacı, müvekkil tarafından kendilerine satılan kompresörün gizli ayıplı olduğu iddiasıyla sözleşmenin feshini ve kompresör bedelinin iadesini talep ettiğini, davacının süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunmadığını, davacı ikinci yeni kompresörü █████/2018 tarihinde teslim aldığı ve 2 sene boyunca kullandığını, davacının ayıba ilişkin taleplerinin TBK'nın 231'maddesine göre zamanaşımına uğradığını, dosya bir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup raporun sadece makine mühendisi ve elektrik yüksek mühendisi tarafından hazırlandığı açıklandığını, kompresörün garanti süresinin tespitine ilişkin itirazları nedeniyle atanan TSE Başdenetçisi tarafından ise herhangi bir değerlendirme dahi yapılmadığını belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2-Davacı vekili; dava dilekçesinin 3. maddesi 2. satırında; "█████/2017 tarihinde davalı şirketçe aynı garanti ile yeni kompresör olan ... ürün kodlu kompresör ... 1 adet kompresör seri E, sıra no ... numaralı sevk irsaliyesiyle █████/2017 tarih ve ... irsaliye ile gönderilmiştir." denildiğini, yaptırılan keşifte davalı şirketin işyerinde bulunan dava konusu kompresör üzerinde bilirkişiler tarafından inceleme yapıldığını, kararda kompresörün iadesine karar verilmesinin hükmün infazını imkansız hale getirdiği" ....irsaliyeli faturasına konu olan ... Kompresör ...'nin davacı tarafından davalıya iadesi halinde; ibaresinin hükümden çıkarılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

: Dava, ticari satıma konu kompresörün ayıplı olduğu iddiasına dayalı sözleşmeden dönme ile ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nın 223/2. maddesi uygulanır. TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.

TBK'nın 227. maddesinde satılanın ayıplı olması halinde alıcının seçimlik hakları; "satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme" olarak belirlenmiş olup, davacı tarafça somut olayda bu kapsamda sözleşmeden dönme hakkı kullanılarak ödenmiş olan bedeli talep edilmiştir.

Davalı vekili ayıp ihbarında bulunulmadığını,mahkemenin gerekçesinde ne şekilde ayıp ihbarı bulunduğunu açıklamadığını ileri sürmüş ise de; davalı vekili; dava konusu kompresör hakkında davacı şirket tarafından arıza nedeniyle müvekkil şirkete başvurulmuş olup müvekkil şirket tarafından gönderilen mailde kompresörün fabrikaya getirilip arıza tespiti yaptırılacağı; mekanik arızaların -garanti süresi bitmesine rağmen müşteri memnuniyeti amacıyla- garanti kapsamında olacağının davacıya bildirildiği beyanı karşısında ayıp ihbarında bulunduğunun kabulü gerekmektedir.

Somut olayda bir adet kompresörün davalı şirket tarafından davacıya █████/2016 davacıya satışının yapıldığı, satışı yapılan kompresörün arızalanması üzerine █████/2017 tarih ve ... irsaliye ile yeni bir kompresör gönderildiği, yeni kompresörün ilk olarak █████/2018 tarihinde arıza yaptığı bu arızanın onarım ile giderildiği, █████/2020 tarihinde 2. defa arızalandığı, bu arıza üzerine davalı şirket fabrikasına gönderildiği ve burada yapılan incelenmesinde ".... aşağıdaki fotoğraflarda da görüldüğü üzere kompresörün motor ve rotor arızaları nedeniyle çalışamaz halde olduğu, yapılan incelemede motorun rotor sarımında kısa devre halinin mevcut olduğu, dolayısıyla bu durumun imalat kaynaklı olduğu, kullanıcının müdahale edebileceği veya bakımsızlık nedeniyle oluşabilecek bir arıza hali olmadığı, motorun gizli ayıp niteliğinde imalat hatalı olduğu, tamiri için gereken masrafın kompresörün mevcut değerini aşacağı, dolayısıyla tamirinin ekonomik olmadığı ve hurda olarak değerlendirilmesi gerektiği" yolunda rapor sunulmuştur.

TBK'nın 225 maddesinde "ağır kusurlu olan satıcı ayıbın kendisine süresinde bildirilmediğini ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz. Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplan bakımından aynı hükümler geçerlidir." hükmünü haizdir. Aynı kanunun 231/2 maddesinde ise satıcı satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise iki yıllık zamanaşımından yararlanamayacağı düzenlenmiştir. Davalı tarafın savunması garanti süresinin bittiğine ilişkindir. Ne var ki, davalı şirket satıcı olmanın yanında aynı zamanda üretici olup kompresörün teslimi sırasında ayıplı olduğunu bilebilecek durumdadır.İlk satılan kompresörün arızalanması üzerine değiştirildiği,yine ikinci teslim edilen kompresöründe arızasının giderilmesine rağmen yeniden arızalandığı ve arızanın da kullanıcının müdahalesi nedeniyle oluşmasının mümkün olmadığı teknik inceleme ile anlaşılmaktadır.Garanti süresi zamanaşımı ile ilişkili olup davalı satıcının ayıplı ürünü devir etmekte ağır kusurlu olduğunun kabulü ile garanti süresinin tesbiti için bir araştırma yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Davacı; dönme talebinde haklı bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davalı satıcının aynı zamanda üretici olduğu, satılanın halen kısa devreler nedeniyle hurda halinde değerlendirilebileceği, davalı kompresörü ağır kusurlu devrettiğinden iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamayacağı, davanın kabulüne karar verilmesi yerinde ise de, kompresörün halen davalı yedinde bulunduğu halde davacı tarafça davalıya iade edilmesine karar verilmesi yerinde görülmemiş, davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde olmadığından reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına satım bedelinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçede açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 Tarih ████████ Esas ████████ Karar sayılı kararının HMKnın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA,

"Davanın kabulüne; 19.588-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,"

Alınması gereken 1.338,10-TL. karar ve ilam harcından peşin yatırılan 334,52-TL harcın mahsubu ile kalan 1.003,58-TL.'nin davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,

Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazineye ödenmesine,

Davacı lehine takdir olunan 9.200-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan 54,40-TL. başvuru harcı, 334,52-TL. peşin harç, 7,80-TL. vekalet harcı, 4.500-TL. bilirkişi ücreti ve 252,25-TL. posta, tebligat masrafı olmak üzere toplam 5.148,97‬-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,"

Alınması gereken 1.338,10-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 334,52-TL harcın mahsubu ile kalan 1.003,58-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,

Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 150-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026