Anahtar kelimeler: İban Aramalara Çekler Satımdan Kaybedildiğini Eline Doğabilecek Önlemek İlişkiden Kıymetli
T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,İDDİA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: dava konusu 9 adet çekin ---- ile müvekkili arasındaki ticari ilişkiden dolayı müvekkili şirkete yazılarak teslim edildiğini, Türkiye Cumhuriyeti------- IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edildiğini, ilgili çekler teslim edildikten sonra belirsiz bir şekilde kaybedildiğini, müvekkili tarafından yapılan tüm aramalara rağmen ilgili çekler bulunamadığını, müvekkilinin çeklerin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek sorumluluğu önlemek amacıyla----.Asliye Ticaret Mahkemesi ----- Esas numaralı Kıymetli Evrak iptali davasının açıldığını, çekler için ödeme yasağı kararı verildiğini, 27.08.2025 tarihinde ---- Bankası ------ Ticari Şube'nin mahkemeye yazdığı yazı ile ------ seri numaralı, 26.08.2025 vade tarihli ve 2.000.000 TL tutarlı çekin 26.08.2025 tarihinde takas sistemi üzerinden tahsil edilmeye çalışıldığını, ilgili çekin ---- ibraz edildiğinden ibraz edenin isim ve adresinin ------ öğrenilmesi gerektiği belirtildiğini, çeki bankaya ibraz eden şirketin davalı şirket olduğunu, söz konusu çekin müvekkiline ait olduğunu, davalıya sahte cirolar ile kötü niyetli şekilde intikal ettiğini iddia ederek; davalının zilyetliğinde bulunan ----- seri numaralı, 26.08.2025 vade tarihli ve 2.000.000 TL tutarlı çekin müvekkile iadesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMA
:Dava dilekçesi ve tensip zaptının davalı tarafa usulüne uygun tebliğ edildiği, davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.DELİLLER
:---- İcra Hukuk Mahkemesi, ------ Cumhuriyet Başsavcılığı, -----. Asliye Ticaret Mahkemesi, ---- Cumhuriyet Başsavcılığı, ----. Asliye Ticaret Mahkemesi,----- Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkereler yazıldığı görüldü.HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
:Dava, ---- Ticari Şubesi'ne ait ------ seri numaralı, 26.08.2025 düzenleme tarihli ve 2.000.000 TL tutarlı çekin istirdadına ilişkin davadır. ----- Asliye Ticaret Mahkemesi ----- Esas sayılı dosyası incelendiğinde dava konusu çeke ilişkin iptal davası olduğu ve dava konusu çeke ilişkin ödeme yasağı tedbiri konulduğu görülmüştür. ----- İcra Dairesi'nin ---- Esas sayılı takibi incelendiğinde davalının davacı aleyhine dava konusu çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlattığı görülmüştür.Dava konusu çek incelendiğinde feri müdahilin keşideci olduğu, davacının lehtar olduğu, ciro silsilesinde davalıdan önce beş kişinin bulunduğu, davalının son ciranta olduğu görülmüştür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 792. Maddesi uyarınca "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür."Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın belirtildiği gibi çekin rıza dışında elden çıkmış olması nedeniyle çek hamilinden istirdadına ilişkin dava olduğu, yargılama devam ederken dava konusu çeke ilişkin davalı tarafından başlatılan --. İcra Dairesi'nin ----- Esas sayılı takibi kapsamında keşideci feri müdahilin davalıya ödeme yapmış olması nedeniyle dava konusu çekin zilyetliğinin ve fiili hakimiyetinin feri müdahil keşideciye geçtiği, bu sebeple HMK 125 kapsamında dava konusunun devrine ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği, bu kapsamda somut olayın özelliğine uygun düşecek nitelikte olmak üzere davacıya davaya davalıya karşı tazminat davası olarak devam edip etmeyeceği hususunda verilen süre içerisinde davacının davalıya karşı davasını tazminat davası olarak devam ettirmediği, bu sebeple davanın konusuz kaldığı, bu noktada uyuşmazlığın yargılama giderlerinden hangi tarafın sorumlu olacağı noktasında toplandığı, bu kapsamda davacının dava konusu çeklerin kaybedildiğini iddia ettiği, eldeki davanın kabul edilebilmesi için davacının çekin (790. Madde hükümlerine göre) hamili olduğunu, çekin elinden hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olduğunu ve çek eline geçmiş yeni hamilin kötüniyetli olduğunu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispatlamakla yükümlü olduğu, davacının hamil olduğu ve çekin rızası dışında elinden çıktığı hususunda tereddüt bulunmadığı, bu sebeple davacının çeki davalının kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispatlamakla mükellef olduğu, davacıya tanık bildirmesi için kesin süre verildiği, davacının tanık bildirmediği gibi tanıklarını hazır da etmediği, bu sebeple bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayıldığı, yine soruşturma dosyasında davalı aleyhine kötüniyetli olduğunu gösterir herhangi bir delil bulunmadığı, ek olarak ilk cirodaki imzanın icra mahkemesinde görülen imzaya itiraz davasında ve soruşturma dosyasında davacıya ait çıkmamasının davalının imzaların bağımsızlığı ilkesi de dikkate alındığında davalının hamil sıfatını ve kötüniyet durumunu etkilemediği, davalının ciro silsilesinde davacıdan sonra beşinci sırada olması nedeniyle çekin davacının elinden rızası dışında çıktığı hususunu bilmesinin davalıdan beklenemeyeceği, yine dava dilekçesinde davalıya somut şekilde kötüniyet ya da ağır kusur fiili isnat edilmediği, ispatın ileri sürülen vakıalar üzerinde olacağı ancak davacı tarafça kötüniyet ya da ağır kusura dair ispatlanabilecek somut bir vakıa ileri sürülmediği, tüm bu sebeplerle davalının çeki kötüniyetli ya da ağır kusurlu olarak ele geçirdiğini ispatlar nitelikte herhangi bir delil bulunmadığı, bu sebeplerle davalının dava konusu çekleri iktisap etmekte kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğu kabul edilemeyeceği, dava tarihi itibariyle istirdat koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış, yargılama giderleri davacı aleyhine hükmedilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi açıklandığı üzere,1-Davanın konusuz kalmış olması nedeniyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının dava açılırken peşin olarak alınan 615,40 TL peşin harç ve 33.539,60 TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 33.423,00 TL’nin hükmün kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,Dair, davacı vekilinin ve feri müdahil vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile ---- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.