zımbalandığınıçekin zarfa davacıaşye lehdar tereke iletilmek istirdadı keşidecisi vade konulduğunu

Anahtar kelimeler: Zımbalandığınıçekin Zarfa Davacıaşye Lehdar Tereke İletilmek İstirdadı Keşidecisi Vade Konulduğunu

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: ████████

KARAR NO

: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2026

NUMARASI

: ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA

: İstirdat ( Çek İstirdadı)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

İSTİNAF KARAR TARİHİ

: █████/2026

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı tereke temsilcisi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

: Davacı vekili; davacı müvekkili ile istirdadı talep edilen çek keşidecisi... AŞ arasında ticari ilişki mevcut bulunduğunu, bu sebeple davaya konu; "... Konya Organize Sanayi Şubesinin keşidecisi .....AŞ (...) Çek No: ... Vade: 25.05.2022 ve tutarı 63.951-USD, düzenlenme yeri Konya" olan yazılı ve imzalı çek tanzim edilerek lehdar müvekkili davacı...AŞ'ye iletilmek üzere zarfa konulduğunu ve zımbalandığını,çekin bulunduğu zarfın 17.02.2022 tarihinde ... Kargo'ya verilmek üzere keşideci ... AŞ nin sigortalı personeli ...'ya teslim edildiğini,kargonun 18.02.2022 tarihinde lehdar-davacı ... AŞ personeline teslim edildiğini ancak kargo poşetinde bulunan zarfın içinden çekin çıkmadığını, çekin bulunduğu zarf incelendiğinde kenarının düzenli olarak kesilip içinden dava konusu çekin çalındığının görüldüğünü, bunun yanına kargo poşetinde bir yırtılma vs işlem yapılmadığını ancak içindeki zarfın buruşturulduğunun görüldüğünü, anlatılan bu kısımla ilgili net kamera görüntülerinin ellerinde olduğunu, savcılık dosyasına sunulduğunu, öncelikle dava konusu çek hakkında verilmiş olan ödeme yasağı kararının devamına karar verilmesini, çekin çalıntı olduğuna dair güçlü kanıtların bulunması, savcılık dosya kapsamı, taraflar arasında hiçbir ticari ilişkinin olmaması, ciro silsilesinin bozulması, aradaki şirketlerin faaliyetlerini kapatmaları, benzer şekilde başkaca çalınan çekler yönünden davalı aleyhinde çok sayıda davanın bulunması gözetilerek İstanbul 14.İcra Müdürlüğü’nün ... esas numaralı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin durdurulmasını, davanın kabulü ile davaya konu çekin davalıdan istirdadına ve taraflarına verilmesini, davalı tarafın kötüniyetli olması nedeniyle en az %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

: Davalı tarafından davaya cevap verilmemiştir. Davalının █████/2024 tarihinde vefat ettiği terekeye atanan Tasfiye Memuru davalı Av. ...' yargılama sırasında; müteveffa ...’in sağlığında yaptığı işlemlere müvekkili tereke tasfiye memuru olarak vakıf olamayacağından, tereke dosyasında belge ve delil bulunmadığından, tereke tasfiye memurluğu adına gereği olarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

: Mahkemece; çekte davacı şirkete atfen imzanın inkarı üzerine alınan █████/2025 tarihli ATK raporunda; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede inceleme konusu çekte yer alan 1. ciro imzasının davacı şirket yetkililerine ait olmadığı, temel ilişkiden kaynaklanan kişisel defilerin hamile karşı ileri sürülebilmesinin tek istisnası, hamilin çeki iktisap ederken “bile bile borçlunun zararına hareket etmiş” yani kötüniyetli olarak hareket etmiş olması hali olduğu, çekin keşideci tarafından kargoya verilmek suretiyle davacıya gönderildiği ancak davacı tarafça kargo teslim alındığında çekin teslim edilen kargo poşetinde yer almadığını, bu olay neticesinde çekin kötüniyetli olduğu ve bile bile borçlu zararına hareket ettiği sabit olan meçhul kişilerce ciro edilmek suretiyle kötü niyetli hamil tarafından dava konusu icra dosyasına konu edildiğini, eldeki davada, davalı hakkında UYAP entegrasyon ekranında yapılan inceleme ve dosyaya arasına suretleri alınan dava ve takip dosyaları uyarınca, davalıya ait benzer mahiyette birçok takip ve dava dosyası olduğunu, sadece davacıların farklı olduğu görülmüş, çalınan çekin aynı yöntem ile davalının eline geçtiği kanaatine varıldığını, bu halde davalı hamilin kötüniyetli olduğunun kabulü gerektiğini, hamil olarak gözüken davalı hakkında dava konumuzla aynı mahiyette pek çok dava, soruşturma, takip olması sebebiyle bu aşamada davalının iyi niyetli kabul edilmesinin dürüstlük ve iyi niyet kurallarına aykırılık oluşturacağı, çekleri çalınan kişiler yönünden de telafisi imkansız bir durumu ortaya çıkaracağı gözetilerek (benzer yönde İstanbul BAM 12. HD'nin █████/2019 tarihli, ████████ Esas ve ███████ Karar sayılı ilamı) açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne, İstanbul 14 İcra Müdürlüğü nün... esas sayılı dosyasında takibe konu edilen çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, çekin istirdadına davacıya iadesine, çekin kötü niyetli olarak davalı tarafından ele geçirildiği kanaatine varıldığından %20 tazminatın davalının terekesinden tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ; Davalı tereke temsilci vekili; mahkemece davanın kabulü ile çekin davacıya iadesine; davacı lehine %20 oranında tazminata yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verildiğini, kararın usul ve yasaya uygun olmadığını, müteveffanın sağlığında vekili tarafından dosyaya sunulan ve davaya konu olan tüm iddia ve talepler bakımından terekenin aleyhine olmayan tüm beyanlara aynen katıldıklarını, ... Terekesinin nakit mevcudu bulunmadığından terekenin hak kaybına uğramaması ve kamu düzeninin korunması bakımından adli yardım talebinde bulunmak, bu uygun görülmediği taktirde istinaf harç ve masraflarının suçüstü ödeneğinden karşılanması için sarf kararı verilmesini talep etmek zorunda kalmış bulunduklarını, terekenin hak kaybına uğramaması ve kamu düzeninin korunması bakımından adli yardım talebinin kabulüne, bu uygun görülmediği taktirde istinaf harç ve masraflarının suçüstü ödeneğinden karşılanması için sarf kararı oluşturulmasına; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

: Dava; çek nedeniyle menfi tesbit ve çekin istirdadı istemine ilişkindir.

Takibe konu çekin, keşidecisinin ... A.Ş., lehtarının davacı olduğu,lehdarın sahte imzası ile ciro edildiği , 63.951-USD bedelli ve █████/2022 keşide tarihli çek üzerinde sırasıyla davacı, ..., .. Şti. ve davalı ... cirolarının bulunduğu,davalı ... tarafından keşideci, davalı lehtar ve diğer cirantalar aleyhine tahsili için icra takibine konu edilmiştir.

İstinaf yoluna başvuran taraf, dilekçesinde istinaf sebeplerini ve talep sonucunu eksiksiz belirttiği taktirde belirtilen sebepler istinaf incelemesinin çerçevesini oluşturmakla istinaf mahkemesi de kural olarak bu talep ve sebeplerle sınırlı inceleme yapabilmektedir.

HMK'nın 355. maddesinde, "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir." hükmüne yer verilmiş olup bölge adliye mahkemesinin istinaf incelemesini istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapması gerekmekle birlikte her durumda kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar re'sen dikkate alınmalıdır. Örneğin, kamu düzenini ilgilendiren görev kuralına aykırılık re’sen incelenir. Yine dava şartlarının var olup olmadığı bölge adliye mahkemesince re’sen araştırılır. Bunun gibi, re’sen araştırma ilkesinin geçerli olduğu davalarda bölge adliye mahkemesi tarafların istemiyle bağlı olmaksızın ilk derece mahkemesinin kararını inceler.”.(Yargıtay HGK nın ███████/355 esas,karar sayılı ilamı)Kamu düzenine ilişkin hükümler, toplumun veya genel bir grubun menfaatlerini sağlamaya ve korumaya yönelik kurallar olmakla bu kuralların temelinde kamu yararının, genel ahlak ve adabın ve zayıfların korunması düşüncesi bulunmaktadır. Bölge adliye mahkemesince yapılacak istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu kanaatine varılması hâlinde istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekir.Açıklanan nedenlerle; istinaf sebepleri içermeyen başvuru sonucunda yapılan incelemede ;davada yeterli tahkikat yapılarak davanın kabulüne karar verildiği, davacının lehdarı bulunduğu çekin kargoda iken zayi olduğu; çekte lehdarın yerine sahte ciro ile cirolarak davalı müteveffa eline geçtiği ve icra takibine konu edildiği, kamu düzenine ilişkin yapılan kötüniyet araştırmasında davalı müteveffa hakkında farklı soygunlarda kaybolan farklı hamil ve keşidecilere ait çekleri iktisap ettiğinin ve aynı yöntemle icra takibine konu edildiğinin belirlendiği( (Dairemizin █████████ ,█████████,████████ esas sayılı dosyalarında verilen kararlar,özellikle davalıdan evvel ki ciranta C-Y Tekstil'in çok sayıda çalınan çekin ciro zincirinde yer aldığı Dairemizin ████████,1824,131,2113,1017,--2022/ 251,2376, █████████, ████████ sayılı kararlar da çek hamili veya cirantadır.) davalının çeki iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulüyle menfi tesbit ve istirdat davasının kabulüne ilişkin kararda ağır kusurdan ziyade organize bir hale işaret ettiğinden kamu düzenine aykırılık hali bulunmadığı, davanın resen araştırma ilkesine tabi davalardan olmadığı, kamu düzenine ilişkin bir kuralın ihlal edilmediği anlaşılmakla davalı tereke temsilcisi vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı tereke temsilcisi vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Adli yardım kararı nedeniyle harç alınmadığından alınması gereken 2.002-TL başvurma harcı ve 79.830,71-TL peşin istinaf karar harcının davalı terekesinden alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davacı tarafça yapılan 445-TL istinaf yargı giderinin davalı terekesinden alınarak davacıya verilmesine,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz yasa yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. █████/2026