Anahtar kelimeler: Ortağ Açılışları Birey Süreçleri İkna Tutma Süredir Tecrübesi Sicili Tanıdığı
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ12. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ████████KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İSTANBUL 22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2026NUMARASI
: 2026/7 Esas - ████████ KararDAVA
: Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ
: █████/2026İSTİNAF KARAR TARİHİ
: █████/2026Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;DAVA
: Davacı vekili; davacı şirket ortağ ...'ın, şirket kuruluşunda 19 yaşında, üniversite öğrenimine devam eden ve ticari hayat tecrübesi bulunmayan bir birey olduğunu, uzun süredir tanıdığı ve aralarında güven ilişkisi bulunan ... isimli şahsın yönlendirmesiyle kendi adına bir şirket kurulmasına ikna edildiğini, şirketin kuruluş işlemleri, ticaret sicili başvuruları, banka hesap açılışları, muhasebe süreçleri ve defter tutma faaliyetleri başından itibaren fiilen ... tarafından yürütüldüğünü, ancak ticari defterleri adı geçen nezdinde bulunmasının, davacının bilinçli ve serbest iradesine dayalı bir zilyetlik devri niteliğinde olmadığını,belirterek davanın kabulü ile, müvekkili ... adına kayıtlı ...Ltd Şti’ne ait tüm ticari defterlerin (Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, Pay Defteri, Genel Kurul Karar ve Müzakere Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri), muhasebe kayıtlarının ve şirket faaliyet evraklarının, müvekkilin kusuru olmaksızın üçüncü kişi tarafından kasten alıkonulması nedeniyle zayi olduğunun tespitine, 6102 sayılı TTK nın 82/7. Maddesi uyarınca müvekkili lehine zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEME KARARI
: Mahkemece; davacı tarafça, davacı şirketin kurucusu ve yetkilisi olan ...'ın yaşı itibariyle ticari tecrübesi olmaması sebebiyle davacı şirketin dava dışı ...'nın yönlendirmesi ile kurulduğunu ve şirketin kuruluş işlemleri, ticaret sicili başvuruları, banka hesap açılışları, muhasebe süreçleri ve defter tutma faaliyetlerinin başından itibaren fiilen bu kişi tarafından yürütüldüğünü, yalnızca şirket kuruluş ve muhasebe işlemlerinin tamamlanmasına kadar geçici muhafaza amacıyla ve iade edilmek üzere ticari defter ve şirket evraklarının üçüncü kişi nezdinde bırakıldığını,şirketin tüm ticari defterlerinin üçüncü kişi ... tarafından alıkonulduğu iddia edilmiş olup, somut olayda davacı şirketin kurucusu ve ortağının, şirket nezdinde hiç bir görevi, sorumluluğu veyahut yetkisi olmayan üçüncü bir kişiye şirkete ait tüm ticari defterlerin, faaliyet evraklarının ve muhasebe kayıtlarının geçici bile dahi olsa teslim edilmesinin hiç bir anlamda tedbirli ve basiretli bir tacir davranışı olmadığını, bu sebeple basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacının zayi belgesi alma şartlarını yerine getirmediği, oluşan hal ve şartlar çerçevesinde, TTK'nun 82/7 anlamında belirli bir mücbir sebebin gerçekleştiği de kabul edilemeyeceği, iddia edilen sebebin tacirin öngörebileceği ve aldığı tüm önlem ve koruma tedbirlerine rağmen gerçekleşebilecek nitelikte olması şartını da taşımadığı gerekçesiyle zayi belgesi talebinin reddine karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİ
: Davacı vekili; mahkemenin TTKnın 82/7 maddesinde sayılan halleri tahdidi kabul ederek, üçüncü kişilerce defterlerin kasten alıkonulmasını bir zayi hali olarak nitelendirmediğini,adı geçenin yapılan tüm şifahi ve yazılı iade taleplerine, noter ihtarnamesine ve suç duyurularına rağmen defterleri iade etmediğini, defterlerin üçüncü şahıs nezdinde bulunması, müvekkilinin bilinçli ve kalıcı bir zilyetlik devri iradesine dayanmadığını, "geçici bir muhafaza" olduğunun gözden kaçırıldığını,müvekkilinin Büyükçekmece CB'na başvurmuş (██████████ ve ██████████ Soruşturma), süreci aktif bir şekilde takip ettiğini, soruşturma yürütülen bir şahıs tarafından kasten alıkonulduğunu, "zayi" hali olduğu,şüphelinin 07.10.2025 tarihli ifadesinde müvekkil ile olan ilişkisini ve defterlerin kendisinde olduğu iddiasını tamamen inkar ettiğini,durumun TTK m. 82/7 anlamında mücbir sebep/beklenmedik hal teşkil ettiğini, müvekkilinin, uzun süredir tanıdığı ve güvendiği bir şahıstan profesyonel yardım aldığını düşünerek hareket ettiğini, aldatılan ve dolandırılan bir gencin, bu güven ilişkisi nedeniyle defterleri bir süreliğine teslim etmesi "ağır kusur" olarak nitelendirilip hak mahrumiyetine yol açmaması gerektiğini,defterlerin halen ulaşılamaz durumda olması, TTK m.82/7 kapsamında zayi halinin gerçekleştiğini açıkça ortaya koyduğunu, mahkemenin zayi kavramını yalnızca fiziksel yok oluş ile sınırlı tutması, somut olayın özellikleri ile bağdaşmamakta olup hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.GEREKÇE
: Zayi belgesi verilmesi davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir. Mahkemece bu tür davalarda yapılacak incelemeler, sadece davacı tarafın iddia ve delilleri ile sınırlandırılmamalı, zayii belgesi verilmesi istenilen belgelerin, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olup olmadığı, kanunda yazılı afet kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilerek tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediği, tasdike tabi defterlerin tasdik edilip edilmediği,defterler hakkında soruşturma bulunup bulunmadığı ve iddia edilen olayın meydana geldiği yerin tacirin faaliyette bulunduğu yerlerden olup olmadığı hususlarının araştırılarak,olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana gelip gelmediğinin tespiti gerekir." (Yargıtay HGK nun ████████ Esas, ████████ Karar sayılı, 16.3.2016 tarihli ilamı)6102 Sayılı TTK 82/7 madde uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaı uğraması halinde ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari defterlerin zayi olduğuna dair belge verilmesinin talep olunması gerekmektedir. Tacirin, TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaa uğraması dışında tacirin defter ve belgelerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez.Somut olayda; davacının yetkilisi bulunduğu şirkete ait ticari defterlerin üçüncü şahısta bulunduğu ,adı geçenin şirketin defterlerini iade etmediği, müvekkili şirket yetkilisinin şirketin kuruluşunda tecrübesiz bir birey olduğunu ileri sürerek iade edilmeyen defterler için zayi belgesini talep etmekte ise de; davacı şirket yetkilisinin aynı zamanda şirketin tek ortağı ve yetkilisi bulunduğu, şirket ile ilgisi tesbit edilemeyen bir şahsa ticari defterlerin teslim edilmiş olması başlı başına kusur teşkil eden bir hal olup, davacı şirketin ticari defterlerinin iade edilmemesi nedeniyle zayi belgesi talep hakkı bulunmamaktadır. Davacı tarafça ileri sürülen bu neden, kanunda tacirin iradesi dışında defterlerin yok olmasını sağlayıcı sebep olarak kabul edilen haller kapsamına girmemektedir. Zayi belgesi talep koşulları bulunmadığı anlaşıldığından zayi belgesi isteminin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle; karara yönelik ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde görülmeyerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.HÜKÜM
:Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2026