Anahtar kelimeler: Aşe Tlbedelli Uzatıldığınıteminat Uzatımı Sunarak Vadesinin Hitaben Mektubu Mektubunun Vade
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ12. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ████████KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMES
: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2025NUMARASI
: ████████ Esas - ████████ KararDAVA
: İtirazın İptaliDAVA TARİHİ
: █████/2024İSTİNAF KARAR TARİHİ
: █████/2026Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;DAVA
: Davacı vekili; davalı banka tarafından ... Firması lehine, müvekkili ...Tic. AŞ'e hitaben 05.11.2018 tarihli, ... numaralı ve 500.000-TLbedelli avans teminat mektubu düzenlendiğini, teminat mektubunun vadesinin 02.05.2022 tarihine kadar uzatıldığını,teminat mektubunun ilk talepte ödeme kayıtlı olduğunu, müvekkili şirketin 15.04.2022 tarihinde bankanın ... Ticari Şubesine teminat mektubu vade uzatımı yazılarını sunarak yazılı tazmin başvurusunda bulunduğunu,ödeme yapılmadığını, talebin üzerinden makulü aşan bir süre geçtikten sonra bu defa 28.04.2022 günü teminat mektuplarının asıllarının sunularak yazılı tazmin talebinin ihtar edildiğini, bu ihtardan sonra banka tarafından 09.05.2022 tarihinde mektubun süresi geçtikten sonra e-mail ile tazmin şartının gerçekleştiğine dair bir beyanda bulunmadıkları gerekçe gösterilerek talebi reddettiğini davalının ilk başvurudan 20 gün sonra şekil şartı eksikliği sürerek tazminden kaçınmasının hukuka aykırı olduğunu, bunun üzerine müvekkili tarafından, davalı aleyhine İstanbul Anadolu 23. İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına kayden icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini belirterek itirazın iptalini, davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP
: Davalı vekili; işbu dava süresinde açılmadığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkili Banka Sultanhamam Şubesi tarafından, ... numaralı müvekkil Banka müşterisi ... Firması lehine ... ... Ortaokulu ve... Ortaokulu Eğitim Yapıları Yeniden Yapım İnşaatı işine istinaden 05.11.2018 tarihli, ... numaralı ve ... referans numaralı 500.000-TL (yalnızbeşyüzbintürklirası) bedelli ve 02.11.2019 vade tarihli avans teminat mektubu verilmiş ve 23.10.2022 tarihli, 2020-11-5 sayılı, ... referans numaralı teminat mektubu vade uzatım yazısı ile 02.05.2022 tarihine kadar geçerli olmak üzere mektubun vadesinin uzatıldığını, davacının muhatap tarafından usule aykırı ilk tazmin talebi 15.04.2022 tarihinde ... Ticari Şubesine iletildiğini, ancak aynı tarihte tazmin talebinden vazgeçildiği bildirilerek talebin geri alındığını, daha sonra 28.04.2022 tarihinde aynı mektupların tazminine ilişkin olarak, mektup asıllarıyla beraber yine usule aykırı şekilde tazmin talebi iletildiğini, bunun üzerine, müvekkili tarafından gerekli incelemeler yapıldığını 29.04.2022 tarihli,15 sayılı cevabi yazı ile, davacı muhatap şirkete gönderildiğini belirterek davanın reddini, davacının %20 oranda kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEME KARARI
:Mahkemece;davalı Banka tarafından, ... numaralı Banka müşterisi ... Firması lehine 05.11.2018 tarihli, ... numaralı ve ... referans numaralı 500.000-TL bedelli ve 02.11.2019 vadeli olmak üzere tanzim edildiği,02.05.2022 tarihine kadar vadenin uzatıldığını,mektubun “Süreli (Vadeli)/şarta bağlı olmayan/Kesin Teminat Mektubu” olduğu, Yargıtay 11 HDnin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı 17.10.2022 tarihli ilam ile "Dava, avans teminat mektubu bedelinin tazminine ilişkindir...teminat mektubu metninde ilk yazılı talep üzerine “nakden ve tamamen ödeme” taahhüdü içerdiğinden muhatap davacıdan gelen böyle bir talebin varlığı halinde bankanın, lehtarın avans koşullarını yerine getirmediğinin kendiliğinden anlaşılması gerekmekte olup, ayrıca bir açıklamaya gerek görülmeksizin teminat mektubunu paraya çevirmesi gerektiğinden davacı tarafın icra takibine geçmekte haklı olduğunun kabulü gerekirken yazılı şekilde, karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir." denilerek şarta bağlanmamış olan teminat mektuplarının başvuru halinde ödenmesi gerektiği,somut uyuşmazlıkta; avans teminat mektubunun tazmini koşullarının oluştuğu kanaati ile tazmin talep tarihinden itibaren hesaplanan işlemiş faizi ile birlikte teminat mektup bedelinin tahsili sağlanmak üzere davalının itirazının iptaline, alacağın %20’si oranda icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİ
: Davalı vekili; davacı tarafından, 15.04-28.04,05.05.2022 tarihli olmak üzere 3 ayrı tazmin talebi iletildiğini, 15.04.2022 tarihli tazmin talebinden aynı gün vazgeçildiği, 28.04.2022 tarihli tazmin talebinin teminat mektubu metnine sıkı sıkıya bağlı bulunmaması ve 05.05.2022 tarihli tazmin talebinin ise yazılılık, yetki, imza ve mesai saatleri dışında iletildiğinden ödeme yapılmadığını, 28.04.2022 tarihinde, mektup asıllarıyla usule/şekle uygun olmayan tazmin talebinin iletildiğini, müvekkili banka tarafından talebin usulüne uygun olup olmadığının şekli olarak incelendiğini, davacı muhatap tarafından iletilen tazmin taleplerinde "davacı şirkete geri ödenmesi gerektiğine ilişkin" zorunlu şeklî ifadenin bulunmadığını,"riskin gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkin bilgi yazılmadığı" görüldüğünü ve talebin red edildiğini, davacıya gönderilen 29.04.2022 tarihli, 15 sayılı cevabi yazıda; “teminat mektubunun yüklenicinin üstlendiği edimin yerine getirilmesine yönelik muhataba karşı teminat hükmü taşıdığı, müşteri/yüklenici mektup konusu işle ilgili taahhüdünü kısmen veya tamamen yerine getirmedi ise bunun yazılı olarak tazmin talebinde bildirilmesi ile tazmin yükümlülüğü doğacağı ancak tazmin yazısında riskin gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkin bilgi yazılmadığından talebin yerine getirilemediği; yüklenicinin taahhüdü yerine getirmedi ise bu hususun tazmin talebinde açıkça belirtilmesi halinde talebin ivedilikle değerlendirmeye alınacağı”nın belirtildiğini,davacı tarafından 05.05.2022 tarihinde e-mail ile tazmin talebinde bulunulmuş olsa da, e-mailin yazılılık / yazılı olma niteliği taşımaması, müvekkili bankaya tarih/saat itibariyle mesai saatleri dışında iletilmiş olması, özel olarak mektup tazmini talep yetkisi bulunmayan sadece genel dava vekaletnamesi bulunan davacı avukatı tarafından gönderilmiş olması,e-imza veya geçerli güvenli elektronik imza içermediğinden şekli ve hukuki zorunlu şartları taşımadığından tazmin talebinin yerine getirilmediğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.GEREKÇE
:Dava; davalı taarfından ödenmeyen teminat mektubu bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı taraf, davalı banka tarafından ... Firması lehine, ... AŞ'ye hitaben 05.11.2018 tarihli, ... numaralı ve 500.000-TL tutarlı avans teminat mektubunun düzenlendiği, vadenin 02.05.2022 tarihine uzatıldığı, teminat mektubunda, 500.000-TL ye kadar her ne suretle olursa olsun şirketinize geri ödenmesi gerektiği tarafınızdan Bankamıza yazılı olarak bildirildiği tarihte protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve adı geçenle şirketiniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet kanuni neticeleri nazarı itibaren alınmaksızın yukarıda yazılı tutara kadar talep edeceğiniz meblağı nakden talep tarihinden ödeme tarihine kadar kanuni faiz işletilerek ödeneceği" taahhüt edilmekle; teminat mektubunun ilk talepte ödeme kayıtlı olduğunu, geçerlilik süresi içinde 28.04.2022 tarihinde tazmin talebinde bulunulduğu, davalı banka tarafından tazmin talebinde riskin gerçekleştiği bildirilmediğinden talebin usule uygun olmadığının bildirilmesi üzerine 05.05.2022 tarihli tazmin talebinin de yazılılık şartı gerçekleşmediğinden teminat mektup bedelinin ödenmediği anlaşılmaktadır.Kesin teminat mektuplarında ilk yazılı talepte derhal ödeme kaydı yanında, riskin gerçekleştiğinin beyan edilmesi - belgelendirilmesi şartının teminat mektubuna konabilmesi mümkündür. Bu ihtimalde teminat mektubu şarta bağlı bir teminat mektubu mahiyetinde olur. Ancak, eldeki davada teminat mektubunda böyle bir şart konulmamıştır. Teminat mektubu ile banka, sözleşmede belirtilen riskin gerçekleşmesi halinde muhatabın ilk tazmin talebi üzerine, belirli bir meblağa kadar ödemede bulunmayı garanti etmektedir. İlk yazılı talepte ödeme kaydını havi banka teminat mektuplarında banka, muhatabın yazılı talebi üzerine herhangi bir itiraza mahal vermeden ve muhataptan teminat mektubuna dayanarak talepte bulunma hakkı olduğunu ispat etmesine gerek kalmadan ödeme yapmayı taahhüt etmektedir. Kural olarak ilk yazılı talepte ödeme kaydını havi banka teminat mektuplarında banka, yalnızca şekli manada inceleme yapma yetkisini haiz olup, esasa ilişkin herhangi bir inceleme yapma hak ve yetkisini haiz değildir. Bir başka anlatımla riskin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda esasa ilişkin bir inceleme yapamayacağı gibi, teminat mektubu lehtarı ile muhatabı arasındaki sözleşmenin ifa edilip edilmediği ya da gerektiği şekilde ifa edilip edilmediği gibi sözleşmenin taraflarınca ileri sürülebilecek def’i ve itirazları ileri sürerek ödeme yapmaktan da imtina edemez. Bu sebeple de ilk yazılı talepte ödeme kaydını havi banka teminat mektuplarının esas itibariyle muhatap lehine olduğu kabul edilmektedir. Bu kuralın iki önemli istisnası bulunmaktadır. Birincisi, banka, teminat mektubu sözleşmesinin tarafı sıfatıyla kendisine ait olan defileri ileri sürerek ödemeden kaçınabilecektir. İkinci istisna da, lehdarın mahkemelerden ihtiyati tedbir kararı alarak, bankanın ilk talepte ödeme kaydını havi teminat mektuplarının ödenmesine engel olabilmesi halidir.(Emsal Yargıtay HGK nın█████/2007 tarih ███████-852 Esas,892 Karar,11. HDnin █████/2018 tarih ██████████ Esas █████████ Karar,19. HD nin █████/2016 tarih █████████ esas,10669 karar, █████/2013 tarih ██████████ esas ██████████ karar sayılı ilamları )Açıklanan nedenlerle; teminat mektubu veren banka ile muhatap arasındaki sözleşme garanti sözleşmesi niteliğinde olup, bankanın sorumluluğu fer’i olmayıp asıl borçtan bağımsız ve asıldır. Bu nedenledir ki, banka sadece borçluya (lehdara ait) defileri muhataba karşı ileri süremez. Teminat mektubu ilk yazılı talepte ödeme kaydı ile düzenlenmiş olup, riskin gerçekleşiği yolunda beyanda bulunulması gerekmeksizin davalının tazmin talebini yerine getirmesi gerektiğinden davanın kabulü ile itirazın iptaline ve davacı yararına icra inkar tazimatına hükmolunmasına ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmamış, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.HÜKÜM
:Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 34.366-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 8.591,38-TL harcın mahsubu ile kalan 25.774,62-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 60-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,HMK'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. █████/2026