Anahtar kelimeler: Kebirlerin Sünger Elim Elyaf Söndürülebildiğini Hadise Beratları Edefter Yangında Yandığını
T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin -------- Mah. -------- Cad.------- Blok No: --------- --------- adresinde sünger ve elyaf üretimi gerçekleştirdiğini, 29.07.2025 tarihinde saat 21: 30 sularında fabrikada sebebi belirlenemeyen bir yangın çıktığını, itfaiye ekiplerinin müdahalesiyle yangının 03: 09 saatinde söndürülebildiğini, bu elim hadise neticesinde fabrikanın tamamen kullanılamaz hale geldiğini, ticari defterler ve resmi evrakların yangında zayi olduğunu, 2010-2025 yılları arası e-defter beratları ile 2010-2021 yılları arası yevmiye defterleri ve defter-i kebirlerin yandığını, 2010-2025 yılları arası envanter defterlerinin, pay defterinin, Yönetim Kurulu karar defterinin, genel kurul toplantı ve müzakere defterinin ve damga vergisi defterinin de kullanılamaz duruma geldiğini, yangın sonrası hasar durumunu gösteren ----------- İtfaiye Daire Başkanlığı raporunun sunulduğunu, basında çıkan haberler ve fotoğraflarla işletmenin yıkımının belgelendiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 maddesi uyarınca zayi olan tüm bu ticari defter ve belgeler için mahkemece zayi belgesi düzenlenmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava, davacının işyerinde meydana gelen yangın sebebiyle ticari defterlerin zayi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 82/7: "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." ["...TTK'nın 82/7. maddesi gereğince "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."TTK'nın 82/3. maddesinde ise" Bilanço ve finansal tablolar hariç, sayılan bu belgelerin, Türkiye Muhasebe Standartlarına da uygun olmak şartı ile görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanmasına da öngörülen koşullarla izin verilmiştir" denilmektedir. Aynı Kanun'un 64/2. maddesinde ise "Tacir, işletmesi ile ilgili olarak gönderilmiş olan her tür belgenin fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekilde bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür." denilerek, böylece, söz konusu belgeleri, yazılı olarak saklama yanında, teknolojinin diğer imkânları ile saklama da kabul edilmiştir.Saklama süresi 10 yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren on beş gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7). ..." Davacının TTK madde 82/7 hükmünden yararlanabilmesi için; bir taraftan defterlerin, fatura ve diğer belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması, diğer taraftan da defterlerin, faturaların, belgelerin kayıp/çalınmış olmasının onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunludur.Tanık -------- duruşmada; "ben davacı şirketin mali müşaviriyim, yangın olan binada benim bir odam bulunmaktaydı, o odada davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarını tutuyordum, ayrıca benim başka müşterilerim de vardı, onların da ticari defter ve kayıtlarını orada tutuyordum, yangın dolayısıyla oda da yanmış oldu, bu sebeple oradaki tüm defter ve kayıtlar yandılar, davacı şirketin ticari defter ve kayıtları orada bulunmaktaydı, davacı şirketin resmi adresi de yine o binadaydı, yangınla birlikte tüm defterler yok oldu" şeklinde beyanda bulunmuştur. Tanık --------- duruşmada; "ben davacı şirketin ticari defterlerinin ------------ tutmaktaydı, davacı tarafın ticari defterleri yangının gerçekleşmiş olduğu yerde bulunmaktaydı, ---------- ticari defterleri tutmuş olduğu yerde yangında yandı, ben davacı şirketin diğer ortak şirketinde çalışmaktayım ve aynı yerde çalışmaktayız, bu sebeple ticari defterlerin orada olduğunu bilmekteyim, " şeklinde beyanda bulunmuştur.Yangına ilişkin Sulh Hukuk Mahkemesi değişik iş dosyası uyaptan celbedilmiş, ilgili noterlik, Vergi Dairesi, İtfaiye Müdürlüğü, Ticaret Sicil Müdürlüğünün yazılan müzekkerelere yanıt verdikleri, tanık --------- yangın sebebiyle ilgili odaya başvurusuna ilişkin evrak dosyaya sunulduğu görülmüştür.Davacının iddiası, yapılan tahkikat ve tüm dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin A) 2010- 2011- 2012- 2013- 2014- 2015- 2016- 2017- 2018- 2019- 2020- 2021- 2022- 2023- 2024-2025 yıllarına ilişkin e-defter beratları, B) 2010- 2011- 2012- 2013-2014-2015- 2016-2017-2018-2019-2020-2021 yıllarına ilişkin Yevmiye defterleri, C)2010-2011-2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021 yıllarına ilişkin defteri kebir, D) 2010- 2011- 2012- 2013- 2014- 2015- 2016- 2017- 2018- 2019- 2020- 2021- 2022- 2023-2024-2025 yıllarına ilişkin envanter defterleri, E) Pay Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri, Damga Vergisi Defterlerinin yangın sonucunda zayi olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;1-)Davanın KABULÜNE,2-Davacıya ait;A) 2010- 2011- 2012- 2013- 2014- 2015- 2016- 2017- 2018- 2019- 2020- 2021- 2022- 2023- 2024-2025 yıllarına ilişkin e-defter beratları,B) 2010- 2011- 2012- 2013-2014-2015- 2016-2017-2018-2019-2020-2021 yıllarına ilişkin Yevmiye defterleri,C)2010-2011-2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021 yıllarına ilişkin defteri kebir,D) 2010- 2011- 2012- 2013- 2014- 2015- 2016- 2017- 2018- 2019- 2020- 2021- 2022- 2023-2024-2025 yıllarına ilişkin envanter defterleri,E) Pay Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri, Damga Vergisi Defterlerinin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,3-)Yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Karar ve ilâm harcı olan 732,00-TL harçtan peşin alınan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir KaydınaDair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde---------- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2026