Anahtar kelimeler: Sandıklı Geçit Dahili Konya İii Kesinlik Şartı Eksiklikleri Kısım Savunmuşlardır
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: Sandıklı 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ███████ E., ███████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı dahili davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacılar vekili dava dilekçesinde, davacılara ait 3 70... ve 75 parsel sayılı taşınmazların yolu olmadığını belirterek davalılar adına kayıtlı 8 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı tesis edilmesini talep etmiştir.II. CEVAPBir kısım dahili davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; 1. alternatif olarak bilirkişi raporunda belirtilen güzergâh üzerinden davacılara ait taşınmazlar lehine 3 70... parsel aleyhine geçit hakkı tesis edilmesi suretiyle davanın kabulüne karar vermiştir.IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; geçit hakkı tesis edilen 8 No.lu parselden hem 74 parsel, hem de 75 parselin geçeceği ortak kısım için tek bir geçit hakkı tesis edilmiş gibi hüküm kurulması, her bir taşınmaz lehine ayrı ayrı geçit tesisine karar verilmemesi ve taşınmazların ada numarasının hükümde gösterilmemesinin doğru olmadığı gerekçesiyle hükmün kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulması suretiyle 1. alternatif olarak belirtilen güzergâh üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA.Temyiz SebepleriDahili davalı ...; geçit bedelinin düşük olduğunu, 2 No.lu güzergâhın daha uygun olduğunu belirtmiştir.B.Değerlendirme ve GerekçeDava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 747. maddesi uyarınca geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.4721 sayılı Kanun'un 747/2 hükmü gereğince geçit isteği önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması hâlinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel, taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Bu bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin belirlenmesinden sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda, mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.Geçit davalarında uygulanan kesintisizlik ilkesi gereğince davacıya ulaşım sağlayacak geçitin herhangi bir engelle karşılaşmadan genel kadastro yoluna ulaşması gerekir.Somut olaya gelince; 3 70... parsel sayılı taşınmaz lehine 1. alternatif olarak belirtilen ve A harfi ile gösterilen 347,64 m² olan güzergâhtan geçit hakkı tesis edilmiştir. Fakat A harfi ile belirtilen güzergâhın başlangıç yeri ile 74 parselin bu güzergâha ulaşacağı yer arasında boşluk bulunmakta olup 3 70... parselin yola ulaşımı için gerekli olan ve 8 parselden geçen güzergâha kesintisiz ulaşımı mümkün değildir.Geçit hakkı kişiler lehine değil taşınmaz lehine kurulacağından 3 70... parsel malikinin A harfi ile belirtilen güzergâha kesintisiz ulaşımının sağlanması gerekmektedir.Öte yandan keşif tarihi ile hükmün temyizen incelendiği tarihe kadar geçen süre içerisinde enflasyonda meydana gelen artış sebebiyle karar tarihine yakın tarihteki güncel bedel karar tarihine en yakın tarihteki rayiçler dikkate alınarak belirlenmeli ve belirlenen geçit bedelinden depo edilen miktarın mahsubuyla kalan miktarın depo edilmesi gerekmektedir.Bu nedenle yukarıda belirtilen hususlarda bilirkişilerden ek rapor alınarak gerekirse yeniden keşif yapılarak sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün belirtilen sebeplerle bozulması gerekmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,07.01.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.