Anahtar kelimeler: Katot Tanımlı Varış Bakır Transit Refakat Muhteviyatı Eşyayı Kaybolduğunun Görmediği
T.C.
D A N I Ş T A YYEDİNCİ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ... Bakanlığı adına... MüdürlüğüVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
: ... Teknoloji Hizmetleri Anonim ŞirketiVEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava Konusu İstem
: ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı "bakır katot" ticari tanımlı eşyayı taşıyan aracın, verilen süre içerisinde varış gümrük idaresinde işlem görmediği, eşyanın ve aracın bulunamadığı ve yurt içinde kaybolduğunun tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendi uyarınca, asıl sorumlu sıfatıyla davacı adına tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bu vergi üzerinden karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin, para cezasına ilişkin kısmının iptali istemiyle dava açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E... K:... sayılı kararıyla; olayda, transit refakat belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan aracın varış gümrük idaresine ulaşmadığı ve eşya ile birlikte ortadan kaybolduğunun anlaşılması karşısında, eşyanın varış gümrük idaresi nezdinde herhangi bir işlem görmediği ve fiziki muayene tatbik edilmediği göz önünde bulundurulduğunda, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendinde belirtilen koşulların gerçekleşmediği sonucuna varıldığından, para cezası kararında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle işlemin dava konusu edilen kısmının iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Asıl sorumlu olan davacının transit rejimine konu eşyanın varış gümrük idaresine eksiksiz bir şekilde ulaştırılmasından sorumlu olduğu, eşyayı mevcut olmamasının da transit rejiminin ihlali sonucunu doğuran bir eksiklik sayıldığı, bu durumda, olayda 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendine ilişkin ceza koşullarının oluştuğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'UN DÜŞÜNCESİ
: Gümrük kontrolü sonucunda beyana göre mevcut olmadığı anlaşılan eşya nedeniyle asıl sorumlu olan davacı bakımından 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendinde yer alan ceza koşulları gerçeklemiş olup, diğer hususlar bakımından yeniden incelenerek karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:MADDİ OLAY
:... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı "bakır katot" ticari tanımlı eşyayı taşıyan aracın, verilen süre içerisinde varış gümrük idaresinde işlem görmediği, eşyanın ve aracın bulunamadığı ve yurt içinde kaybolduğunun tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendi uyarınca, asıl sorumlu sıfatıyla davacı adına tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bu vergi üzerinden karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin, para cezasına ilişkin kısmının iptali istemiyle dava açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT
:4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 8.fıkrasının (b) bendinde, "Gümrük yükümlülüğü" deyiminin, yükümlünün gümrük vergilerini ödemesi zorunluluğunu; 11. fıkrasında, "Yükümlü" deyiminin, gümrük yükümlülüğünü yerine getirmekle sorumlu bütün kişileri; 13. fıkrasında, “Gümrük kontrolü” deyiminin Türkiye Gümrük Bölgesi ile diğer ülkeler arasında taşınan eşyanın giriş, çıkış, transit, nakil ve nihai kullanımını ve serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın durumunu düzenleyen gümrük mevzuatı ve diğer mevzuatın doğru uygulanmasını sağlamak için gümrük idareleri tarafından yürütülen, eşyanın muayenesi, beyanname verileri ile elektronik veya yazılı belgelerin varlığının ve gerçekliğinin doğrulanması, işletmelerin hesap ve diğer kayıtlarının incelenmesi, taşıma araçlarının kontrolü, bagajların ve kişilerin yanlarında ya da üstlerinde taşıdıkları diğer eşyanın kontrolü ile resmi araştırmalar ve diğer benzeri uygulamaları; 16. fıkrasında, "gümrük beyanı"nın belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasını ifade edeceği; 17. fıkrasında, beyan sahibinin, kendi adına beyanda bulunan kişi veya adına beyanda bulunulan kişi olduğu; 5911 sayılı Kanun'la değişik 20. fıkrasının (a) bendinde, "rejim hak sahibi" deyiminin, kendi adına ve hesabına gümrük beyanını yapan veya hesabına gümrük beyanı yapılan kişi veya bu kişilere ait bir gümrük rejimi ile ilgili hakların veya yükümlülüklerin devredildiği kişiyi ifade ettiği; (b) bendinde, transit rejiminde rejim hak sahibine "asıl sorumlu" denileceği; 84. maddesinde, transit rejiminin, ithalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma girmemiş, ya da, ihracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmış eşyanın, gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içindeki bir noktadan diğerine taşınmasına uygulanacağı; gümrük idarelerinin, transit rejimine tabi tutulan eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde; bir iç gümrük idaresinden diğer bir iç gümrük idaresine taşınmasına izin verebileceği; 5911 sayılı Kanun'la değişik 86. maddesinin 1. fıkrasında, asıl sorumlunun eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejime ilişkin hükümlere uymakla yükümlü olduğu; 2. fıkrasında, asıl sorumlunun birinci fıkrada belirtilen yükümlülükleri saklı kalmak üzere, transit rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya alıcının da eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlü olduğu, 7190 sayılı Kanun'un 2 maddesiyle eklenen 3. fıkrasında, 183 ve 184. maddeler kapsamında bir gümrük yükümlülüğü doğduğunda, asıl sorumlunun, transit rejimine tabi tutulan eşya ile ilgili olarak gümrük idaresine karşı mali olarak sorumlu olduğu, 5607 sayılı Kanun uyarınca gümrük idaresince işlem yapıldığı hâllerde, asıl sorumlunun sorumluluğunun belirlenmesinde fiilin işlenmesinde dahlinin olup olmadığı hususunun dikkate alınacağı; 183. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük gözetimi altındaki ithalat vergilerine tabi eşyanın, kanuna aykırı olarak gümrük gözetimi dışına çıkarılması halinde gümrük yükümlülüğünün doğacağı; 2. fıkrasında, gümrük yükümlülüğünün eşyanın gümrük gözetiminden çıkarıldığı tarihte başlayacağı, 3. fıkrasında, eşyayı gümrük gözetiminden çıkaran kişilerin, bu çıkarma işine iştirak eden ve eşyanın gümrük gözetiminden çıkarıldığını bilen veya normal olarak bilmesi gereken kişilerin, söz konusu eşyayı elde eden veya elinde bulunduran ve bu eşyayı elde ettiği veya aldığı sırada gümrük gözetiminden çıkarıldığını bilen veya normal olarak bilmesi gereken kişilerin, eşyanın geçici depolanmasında veya tabi tutulmuş olduğu gümrük rejiminin kullanılmasından doğan yükümlülükleri yerine getirmesi gereken kişilerin, gümrük vergilerinden sorumlu oldukları; 184. maddesinin 1. fıkrasında da, 183. maddede belirtilen haller dışında sayılan durumlarda da gümrük yükümlülüğünün doğacağı, Gümrük Yönetmeliği'nin 212. maddesinin 2. fıkrasının (f) bendinde, "rejim hak sahibi (asıl sorumlu)"nin, transit rejimi beyanında bulunan veya hesabına transit rejimi beyanında bulunulan ve transit rejimi kapsamında gümrük idaresine karşı mali olarak sorumlu olan kişiyi ifade ettiği belirtilmiştir.Aynı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının █████/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun ile değiştirilen şeklinde; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresine varışından önce ya da varış gümrük idaresinde yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre eksiklik veya fazlalık tespit edilmesi hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (c) veya (d) bentleri uyarınca işlem yapılacağı belirtildikten sonra (c) bendinde, beyana göre eksik olduğunun tespit edilmesi hâlinde, eksik çıkan eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra eşyanın gümrük vergilerinin iki katı idari para cezası verileceği düzenlenmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Yukarıda yer verilen hükümlere göre, rejim hak sahibi (asıl sorumlu), transit rejimi kapsamında taşınan eşyayı ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış yeri gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejimine ilişkin hükümlere uymakla yükümlü olup, rejim ihlali nedeniyle gümrük yükümlülüğü doğduğu takdirde gümrük idaresine karşı gümrük vergilerinden dolayı sorumluluğu bulunmaktadır.4458 sayılı Kanun'un █████/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun ile değiştirilen 235. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendi, transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresine varışından önce ya da varış gümrük idaresinde yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre eksiklik bulunması halinde uygulanmaktadır.Kanun'un 3. maddesinin 13. fıkrasında da, “Gümrük kontrolü” ifadesinin, eşyanın muayenesi, beyanname verileri ile elektronik veya yazılı belgelerin varlığının ve gerçekliğinin doğrulanması, işletmelerin hesap ve diğer kayıtlarının incelenmesi, taşıma araçlarının kontrolü, bagajların ve kişilerin yanlarında ya da üstlerinde taşıdıkları diğer eşyanın kontrolü ile resmi araştırmalar ve diğer benzeri uygulamaları kapsadığı belirtilmiştir.Buna göre, eşyanın hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresine varışından önce yapılan kontrol neticesinde eksiklik ya da eşyanın mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde, para cezası uygulanması mümkün olup, söz konusu düzenleme kapsamında işlem tesis edilebilmesi için yalnızca eşyanın muayenesi sonucunda eksiklik tespit edilmesi yönünde bir yasal zorunluluk bulunmamaktadır.Transit rejimine konu eşyanın varış gümrük idaresinde işlem görmediği ve mevcut olmadığı hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmayan olayda, gümrük kontrolü sonucunda mevcut olmadığı anlaşılan eşya nedeniyle, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendi hükmünün uygulanması gerektiği kanaatine varılmış olup; uyuşmazlık konusu olayla ilgili olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığının .../... sayılı hazırlık soruşturmasına istinaden 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu uyarınca yapılacak ceza yargılamasına konu dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile cezaların şahsiliği ilkesinin göz önünde bulundurulması suretiyle, para cezası kararı alınmasına ilişkin diğer koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği ve miktarın hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi yolunda yapılacak inceleme sonucuna göre karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1.Temyiz isteminin kabulüne,2.... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.