menşeli dolaşıma amerika birleşik abd devletleri muhteviyatı otomotiv ithalatında muhtelif

Anahtar kelimeler: Menşeli Dolaşıma Amerika Birleşik Abd Devletleri Muhteviyatı Otomotiv İthalatında Muhtelif

Danıştay 7. Daire Başkanlığı ████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

YEDİNCİ DAİRE

Esas No

: ████████

Karar No

: █████████

TEMYİZ EDEN (DAVALI)

: ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü

VEKİLİ

: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI)

: ... Otomotiv ve Dış Ticaret Anonim Şirketi

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem

: Davacı adına 2020 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 6 adet sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı araçların 87.03 pozisyonunda beyan edilmesi gerekirken, 87.04 pozisyonunda beyan edilerek eksik vergi ödendiği ve ABD menşeli olmasından dolayı Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca ek mali yükümlülük uygulanması gerektiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergileri ile ek mali yükümlülük, bunlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine göre karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

:.... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, üretici firmalarının internet sitelerinde yapılan araştırmalar haricinde araçlar üzerinde, eşya taşımaya mahsus alandaki azami dahili taban uzunluğunda değişikliğe yol açar şekilde eşya taşımaya mahsus alanın uzunluğunu azaltan ya da artıran herhangi bir ekleme veya çıkarmanın veya modifikasyonun bulunup bulunmadığına ve bahsi geçen alanın orijinal olup olmadığına yönelik teknik bir inceleme ve araştırmanın yapılmadığı anlaşılmış olup, araçların eşya taşımaya mahsus alandaki dahili taban uzunluklarının dingiller arası mesafelerinin %50'sinden az olduğuna ilişkin herhangi bir somut tespit ve değerlendirmede bulunulmaksızın, söz konusu araçların 87.03 GTİP'de sınıflandırılmaları gerektiğinden bahisle alınan ek tahakkuk ve para cezası kararlarında ve bu kararlara vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

: Eşyanın gümrük idarelerine tesliminden sonra da beyanın kontrol edilebileceği, yapılacak kontrolde teknik bir inceleme yapılması zorunluluğunun getirilmediği, █████/2021 tarihinde Gümrükler Genel Müdürlüğüne yapılan bir ihbar üzerine Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı inceleme raporunda; 87.03 numaralı GTİP'te beyan edilmesi gereken binek araçların görünüş olarak kamyonete benzemeleri nedeniyle 8704 GTİP'te beyan edilmesi nedeniyle eksik özel tüketim vergisi ödendiği ve araçların ABD menşeli olması nedeniyle ek mali yükümlülük doğacağının tespit edildiği, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına 2020 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 6 adet sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı araçların 87.03 pozisyonunda beyan edilmesi gerekirken, 87.04 pozisyonunda beyan edilerek eksik vergi ödendiği ve ABD menşeli olmasından dolayı Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca ek mali yükümlülük uygulanması gerektiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergileri ile ek mali yükümlülük, bunlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine göre karara bağlanan para cezasına

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 18. maddesinin 1. fıkrasında, tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eşyanın, o ülke menşeli olduğu, 197. maddesinin 2. fıkrasında, yapılan denetlemeler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1. fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilemeyen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılacağı, 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, serbest dolaşıma giriş rejimi veya kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda, 15. maddede belirtilen gümrük tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken ithalat vergileri arasındaki fark %5’i aştığı takdirde, ithalat vergilerinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.

4458 sayılı Kanun'un 73. maddesinin 1. fıkrasında; gümrük idarelerinin, eşyanın tesliminden sonra ve beyannamedeki bilgilerin doğruluğunu saptamak amacıyla, eşyanın ithal veya ihraç işlemlerini veya sonraki ticari işlemlere ilişkin ticari belge ve verileri kontrol edebileceği, bu kontrollerin beyan sahibine, söz konusu işlemler ile doğrudan ya da dolaylı olarak ticari yönden ilgili diğer kişilere veya belge ve verileri ticari amaçla elinde bulunduran diğer kişilere ait yerlerde yapılabileceği düzenlenmiş, mümkün olduğu takdirde eşyanın muayene de edilebileceği, 3. fıkrasında da, beyannamenin incelenmesi veya eşyanın tesliminden sonraki kontrolü sonucunda, ilgili gümrük rejimine ilişkin hükümlerin yanlış veya eksik bilgilere dayanarak uygulandığının saptanması halinde, gümrük idarelerinin, bu Kanunda yer alan ceza hükümleri saklı kalmak üzere, beyanı yeni bulgulara göre düzeltmek için gerekli işlemleri yapacağı hükmüne yer verilmiştir.

█████/2018 tarih ve 30459 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Karar'ın 1. maddesinin birinci fıkrasında, bu Karar'ın amacının, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) menşeli bazı eşyanın ithalatında ek mali yükümlülük tahsil edilmesi olduğu, ikinci fıkrasında, ekli tabloda yer alan eşyanın ABD menşeli olanlarının ithalatında karşılarında gösterilen oranlarda ek mali yükümlülük tahsil edileceği; 2. maddesinde, ek mali yükümlülüğün, gümrük idarelerince, ithalatta alınan gümrük vergileri ve diğer mali yükümlülüklerden ayrı olarak tahsil olunacağı ve genel bütçeye irat kaydedileceği; 3. maddesinin birinci fıkrasında, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve ilgili diğer gümrük mevzuatının, gümrük vergisinin tesciline, tahakkukuna, tahsiline, geri verilmesine, takibine ve teminata bağlanmasına ilişkin usul ve şekle müteallik hükümlerinin, bu Karar kapsamında uygulanacak ek mali yükümlülüğün tescili, tahakkuku, tahsili, geri verilmesi, takibi ve teminata bağlanması işlemlerinde de uygulanacağı, ikinci fıkrasında, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, ek mali yükümlülükleri yerine getirmeden ithalat işlemlerini gerçekleştirenler hakkında 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde noksan ek mali yükümlülüğün iki katı para cezası uygulanacağı; Karar'a ek tabloda ise 87.03 GTİP'nde yer alan binek otomobilleri ve esas itibarıyla insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtların (87.02 pozisyonuna girenler hariç) (steyşın vagonlar ve yarış arabaları dahil) ek mali yükümlülüğe tabi olduğu düzenlenmiştir.

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1/1-b maddesinde, bu Kanun'a ekli; (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların ilk iktisabının bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tâbi tutulacağı; 2. maddesinin (b) bendinde, ilk iktisabın, (II) sayılı listedeki mallardan Türkiye'de kayıt ve tescil edilmemiş olanların kullanılmak üzere ithalini, müzayede yoluyla veya kayıt ve tescil edilmiş olsa dahi 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre iade edilenler de dahil motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabını, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesini ifade ettiği; 3. maddesinin (a) bendinde, mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde, vergiyi doğuran olayın malın teslimi veya ilk iktisabı olduğu; 4. maddesinin birinci fıkrasında, özel tüketim vergisinin mükellefinin, bu Kanun'a ekli; (I), (III) ve (IV) sayılı listelerdeki mallar ile (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olmayanları imal, inşa veya ithal edenler ile bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanlar için; motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak üzere ithal edenler veya müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler olduğu; Kanun'a ekli (II) sayılı listede 87.03 GTİP numaralı binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtların (87.02 pozisyonuna girenler hariç) (steyşın vagonlar ve yarış arabaları dahil) [Yalnız binek otomobilleri, steyşın vagonlar, yarış arabaları, arazi taşıtları vb., (Para arabaları dahil), motorlu karavanlar, elektrik, gaz, güneş enerjili vb. motorlu taşıtlar.] [Ambulanslar, mahkum taşımaya mahsus arabalar, cenaze arabaları, itfaiye öncü arabaları gibi özel amaçla yapılmış motorlu taşıtlar, özellikle kar üzerinde hareket etmek için dizayn edilmiş sıkıştırma ateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlu olanlar (dizel veya yarı dizel) veya kıvılcım ateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlu taşıtlar, diğerleri (Golf arabaları vb. taşıtlar) hariç], 87.04 GTİP numaralı eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtların (Yalnız kayıt ve tescile tabi olanlar) özel tüketim vergisine tabi olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 48. maddesinde, bu Kanun'a göre vergisi ödenmeden veya eksik ödenerek yurda sokulan eşyaların hiç alınmamış veya eksik alınmış katma değer vergileri hakkında Gümrük Kanunu'ndaki esaslara göre işlem yapılacağı; 51. maddesinde, mükelleflerin ithalde beyan ettikleri matrahla tahakkuk veya inceleme yapanların veyahut teftişe yetkili kılınanların buldukları matrahlar üzerinden hesaplanan vergi farkları hakkında Gümrük Kanunu uyarınca Gümrük Vergisindeki esaslar dairesinde ceza uygulanacağı hükmüne yer verilmiştir.

█████/2019 tarih ve 30994 (2. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6 seri nolu Gümrük Genel Tebliği'nin (Gümrük Tarife Cetveli Açıklama Notları) 87. Fasıl Açıklama Notlarının Genel Açıklamalarda- ''Motorlu Kara Taşıtları, Traktörler, Bisikletler, Motosikletler ve Diğer Kara Taşıtları; Bunların Aksam, Parça ve Aksesuarı: 8703 binek otomobilleri ve esas itibarıyla insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar(8702 pozisyonuna girenler hariç) (steyşın vagonlar ve yarış arabaları dahil) Bu pozisyon, hem insan hem eşya taşıyabilen motorlu araçlar gibi ''çok amaçlı araçları'' kapsar: 1. Kamyonet türü: Bu tür araçlar genellikle birden fazla koltuk sırasına sahiptirler ve biri insan taşınmasına mahsus kapalı bir kabin ve eşya taşınmasına mahsus açık veya kapalı bir alan olmak üzere iki ayrı alandan meydana gelirler. Bununla birlikte, bu tür araçların ikiden fazla aksı olması veya eşya taşımaya mahsus alandaki azami dahili taban uzunluğunun aracın dingiller arası mesafenin %50'sinden daha fazla olması halinde 8704 pozisyonunda sınıflandırılır.'' denilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, T.C. Ticaret Bakanlığı Ticaret Müffettişliğince düzenlenen ... tarih ve ... sayılı inceleme raporunda; davacı şirket adına 2020 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 6 adet sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı araçların 87.04 GTİP'de beyan edilerek ithal edildiği, bahse konu araçların eşya taşımaya mahsus alandaki dahili taban uzunluğunun aracın dingiller arası mesafenin %50'sinden az olduğu, █████/2019 tarih ve 30994 (2. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6 seri nolu Gümrük Genel Tebliği uyarınca 87.03 pozisyonunda beyan edilmesi gerektiğinden eksik vergi ödendiği ve ABD menşeli olmasından dolayı Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca ek mali yükümlülük uygulanması icap ettiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergileri ile ek mali yükümlülük, bunlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine göre karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Dava konusu işlemin ek mali yükümlülük ve buna isabet eden katma değer vergisine ilişkin kısmı bakımından;

Gümrük idareleri, eşyanın tesliminden sonra beyannamedeki bilgilerin doğruluğunu sağlamak amacıyla eşyanın ithal veya ihraç işlemlerini veya sonraki ticari işlemlere ilişkin belge ve verileri kontrol ve mümkün olduğu takdirde, eşyayı muayene de edilebilecek olmakla birlikte, eşyanın muayenesi zorunlu tutulmamıştır.

Her ne kadar ilk derece mahkemesince, araçların üretici firmalarına ait internet sitelerinde yapılan araştırmalar haricinde, araçların eşya taşımaya mahsus alandaki azami dahili taban uzunluğunda değişikliğe yol açar şekilde eşya taşımaya mahsus alanın uzunluğunu azaltan ya da artıran herhangi bir ekleme veya çıkarma yapılıp yapılmadığına yönelik araç üzerinde teknik bir inceleme ve araştırma yapılmadığından eşyanın 87.03 pozisyonunda yer aldığına ilişkin somut bir tespitin bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptali yönünde karar verilmiş ve bu karara yönelik istinaf başvurusu temyize konu kararla reddedilmiş ise de; olayda, araçların üreticisi olan firmaların internet sitesinde yayımlanan rehberde, araçların şase numaralarına göre dingil mesafesi ve eşya taşımaya mahsus alandaki dahili taban uzunluğu ölçülerinin açıkça yer aldığı, diğer yandan araçlara müdahale edildiği yönünde davacı tarafından herhangi bir iddiada da bulunulmadığı görüldüğünden, yargı yerince, anılan araçların rehberlerde yer alan teknik özellikler doğrultusunda 87.03 pozisyonunda bulunup bulunmadığının tespitinin mümkün olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu durumda, vergi dava dairesince, dava konusu işlemin ek mali yükümlülük ve buna isabet eden katma değer vergisine isabet eden kısmı bakımından, uyuşmazlık konusu araçların 87.03 pozisyonuna dahil olup olmadığının yukarıda belirtilen araçlara ait rehberdeki teknik özellikler incelenerek belirlenmesi; bu pozisyona dahil olduğu sonucuna ulaşılması halinde ise eşyanın menşeinin değerlendirilmesi suretiyle ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekmekte olup, yukarıda yazılı gerekçeyle verilen kararın anılan kısmında isabet bulunmamıştır.

Dava konusu işlemin özel tüketim vergisi ve buna isabet eden katma değer vergisine ilişkin kısmına gelince;

Yukarıda yer verilen hükümler uyarınca, ithal edilen (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tâbi araçların ilk iktisabı bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tabi olup, olayda davacı tarafından ithal edilen ve dava konusu işlemde özel tüketim vergisi tahakkukuna konu edilen araçlar için vergiyi doğuran olay olan ilk iktisabın hangi aşamada gerçekleştiğinin ortaya konulması ve bu suretle varılacak sonuca göre yeniden karar verilmesi gerektiğinden, bu yönde bir inceleme yapılmadan verilen temyize konu kararın bahse konu kısmında da hukuki isabet görülmemiştir.

Öte yandan, yeniden yapılacak incelemede dava konusu işlemin para cezasına isabet eden kısmı hakkında 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine göre öngörülen koşulların oluşup oluşmadığı hususunun da irdeleneceği tabidir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin kabulüne,

2.... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K... sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,

4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.