dolaşıma muhteviyatı ithalatı yedinci tüketim esnasında katma beyannamesi anonim süreci

Anahtar kelimeler: Dolaşıma Muhteviyatı İthalatı Yedinci Tüketim Esnasında Katma Beyannamesi Anonim Süreci

Danıştay 7. Daire Başkanlığı █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

YEDİNCİ DAİRE

Esas No

: █████████

Karar No

: █████████

TEMYİZ EDEN (DAVALI)

: ... Bakanlığı adına... Müdürlüğü

VEKİLİ

: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI)

: ... Tasarım Mühendislik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi.... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem

: Davacı şirket adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı 9 adet elektrikli aracın ithalatı esnasında özel tüketim vergilerinin ödenmediğinden bahisle tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergileri ve bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; davacı şirket adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı 9 adet elektrikli aracın özel tüketim ve katma değer vergileri ödenmeden ithal edildiği, uyuşmazlığın çözüme bağlanması için davacı şirketin ithalat sırasında özel tüketim ve katma değer vergilerinin ödenmesinden sorumluluğunun belirlenmesinin gerektiği, Mahkemelerince verilen █████/2024 tarihli ara kararıyla davacı şirketten MERSİS üzerinden kuruluş işlemlerinin yapılıp yapılmadığı, motorlu araç ticareti ile iştigal edilip edilmediği ve sicil tasdiknamesinin bulunup bulunmadığı, uyuşmazlığa konu araçların kullanılıp kullanılmadığı, satılıp satılmadığı ve satılması durumunda kime satıldığı, özel tüketim vergilerinin ödenip ödenmediği, başkaca işleme konu olup olmadıklarının sorulmasına karşın, süresinde dosyaya herhangi bir bilgi ve belgenin sunulamadığı, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu kapsamında motorlu araç ticareti yapanlara satılmak üzere ithal edilen taşıtlar için bu safhada vergi doğmayacak olup, davacı şirket tarafından motorlu araç ticareti faaliyetiyle iştigal edildiği hususunun ortaya konulamadığı, bu itibarla, dava konusu işlemin tahakkuka isabet eden kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlemin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi hükmü uyarınca karara bağlanan para cezasına ilişkin kısmına gelince; anılan madde kapsamında para cezasının uygulanabilmesi için, ithale konu eşyaya ilişkin olarak yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra yapılan kontrol sonucunda, tarife uygulamasını veya vergilendirmeyi etkileyen bir hususun farklı beyan edilmiş olduğunun tespit edilmesinin gerektiği, olayda, ithal edilen eşyanın tarife uygulamasını etkileyen unsurlarında herhangi bir aykırılık tespit edilmediğinden, dava konusu işlemin para cezasına isabet kısmında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin para cezasına isabet kısmının iptaline, ek tahakkuka isabet kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: Taraflarca istinaf başvurusunda bulunulması üzerine dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemin para cezasına isabet eden kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu hüküm fıkrasının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine; davacı tarafından 8703.80.10.00.00 GTİP'te beyan edilen elektrikli araçların özel tüketim ve katma değer vergisinden istisna olduğu belirtilerek ithalat işlemlerinin gerçekleştirilmesi sonrasında Balçova Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından davalı idareye, ithal edilen araçların katma değer vergisi istisnasından yararlanamayacağının tespit edildiği, yükümlünün ithalat sırasında ödemesi gereken katma değer vergisini beyan ettiği, özel tüketim vergisinin ödenmesi için ithalatçı sıfatıyla gümrük idaresine başvurması gerektiğinin davacıya duyurulduğu hususlarının bildirimi üzerine özel tüketim vergisi tahakkuku ve para cezası kararlarının alındığı; Mahkemece verilen ara kararıyla davacıdan bilgi ve belge talep edilmesine rağmen davacı tarafından süresinde bilgi ve belge sunulmamışsa da, davacı tarafından istinaf aşamasında, ithal edilen araçların bir kısmının dava konusu işlem tesis edildikten sonra, bir kısmının ise dava devam ederken satıldığı ve bu araçlara ilişkin özel tüketim vergilerinin ödendiği hususuna ilişkin bilgi ve belgelerin dosyaya sunulduğu, ayrıca, davacı şirketin ... tarih ve ... sayılı Ticaret Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayınlanan ana sözleşmesinin 3. maddesinde, şirketin amacını gerçekleştirebilmesi için her türlü taşıt araçlarının alınıp satılmasının şirketin faaliyet konuları arasında yer aldığının görüldüğü, davacının uyuşmazlığa konu motorlu taşıtları kullanmak için ithal etmediği, adına tescil ettirmediği, aktifine kaydettirmediği anlaşıldığından dava konusu işlemin tahakkuka isabet eden kısmında da hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf talebinin reddine, davacının istinaf başvurusunun ise kabulü ile, mahkeme kararının davanın reddine ilişkin hüküm

fıkrasının kaldırılmasından sonra, dava konusu işlemin anılan kısmının da iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

: ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün taraflarına muhatap ... tarih ve ... sayılı yazısında, davacı şirket adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı elektrikli araçların ithalatı esnasında özel tüketim vergilerinin ödenmediğinin tespit edilmesi halinde ithalatçı sıfatıyla işlem yapılması gerektiğinin bildirildiği, konuyla ilgili yapılan incelemede davacının motorlu araç ticareti yapan sıfatını haiz olmadığı anlaşıldığından, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

: Özel tüketim vergisi, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların ilk iktisabında doğmakta olup, ithalat işleminde ilk iktisabın gerçekleşmesi için araçların kullanılmak üzere ithal edilmesi gerekmektedir. Kullanma amacı dışında gerçekleşen bir ithalatta, verginin güvenceye alınması için çeşitli mekanizmaların öngörülmüş olması, ithal edilen araçlar kullanılmaya başlanmadan, envantere kaydedilmeden veya trafik siciline kayıt ve tescil ettirilmeden verginin doğmasına neden olmayacağı gibi, vergiyi doğuran olayın ithalatta gerçekleşmesi sonucunu da doğurmayacaktır. Katma değer vergisine gelince, ithalat tarihinde davacı adına düzenlenmiş bir KDV istisna belgesi bulunduğu, ithalat tarihinden sonra bu belgenin iptal edildiği, kaldı ki, söz konusu istisna belgesinin iptali üzerine davacı tarafından Balçova Vergi Dairesi Müdürlüğüne ithalat sırasında ödenmesi gereken KDV'yi beyan ettiği, anılan Vergi Dairesi Müdürlüğünün davalı idareye muhatap ... tarih ve ... sayılı yazısında sadece ÖTV açısından bildirimde bulunduğu görüldüğünden, ithalat esnasında istisna kapsamında olan araçlar için katma değer vergisi vergisi tahakkukunda ve para cezası kesilmesinde de hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bu itibarla, hukuka uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı 9 adet elektrikli aracın ithalatı esnasında özel tüketim vergilerinin ödenmediğinden bahisle tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergileri ve bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, bu Kanun'a ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların ilk iktisabının özel tüketim vergisine tabi olduğu; 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "İlk iktisap" teriminin, (II) sayılı listedeki mallardan Türkiye'de kayıt ve tescil edilmemiş olanların kullanılmak üzere ithalini, müzayede yoluyla veya kayıt ve tescil edilmiş olsa dahi 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre iade edilenler de dahil motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabını, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesini; (d) bendinde, "Motorlu araç ticareti yapanlar" teriminin, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanları imal, inşa veya ithal edenler ile fabrika, ana bayi, bölge bayii, bayi, yetkili satıcı ve acenteler ile Maliye Bakanlığınca bu nitelikte oldukları tespit edilenleri ifade edeceği tanımlamalarına yer verilmiş; 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanlar için özel tüketim vergisinin mükellefinin, motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak üzere ithal edenler veya müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler olduğu hüküm altına alınmıştır.

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, 15. maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken ithalat vergileri arasındaki fark %5'i aştığı takdirde, ithalat vergilerinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezasının alınacağı düzenlenmiştir.

█████/2015 tarih ve 29330 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği'nin, "Mükellefiyet" başlıklı I. kısmının "Tanımlar" başlıklı B bölümünün "2.İlk iktisap" başlığında, taşıtların motorlu araç ticareti yapanlarca satılmak üzere ithal edilmesi halinde bu safhada vergi uygulanmayacağı, örneğin, motorlu araç ticareti yapanlar kapsamındaki ana bayi, bölge bayii, bayi, yetkili satıcı ve acentelerin; bu durumlarını tevsik etmeleri şartıyla, Türkiye’de imal edilen veya satılmak üzere ithal edilen kayıt ve tescile tabi taşıtları satmak amacıyla iktisap etmelerinin ilk iktisap sayılmayacağı, "4. Motorlu araç ticareti yapanlar" başlığı altında kayıt ve tescile tabi taşıtları satmak üzere ithal edenlerin, motorlu araç ticareti ile iştigal ettiklerini, ilgili ticaret sicili müdürlüğünden alınan ve faaliyet/işletme konuları arasında motorlu araç ticareti veya benzeri ifadelerin bulunduğuna dair “Sicil Tasdiknamesi”nin veya yazının aslını ya da noter onaylı örneğini gümrük idarelerine ibraz etmek suretiyle tevsik etmeleri halinde, ithal aşamasında özel tüketim vergisi (ÖTV) aranmaksızın işlem tesis edileceği, Ticaret Bakanlığı nezdinde yürütülen Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden kuruluşu yapılarak tescil işlemi gerçekleştirilenlerden “Sicil Tasdiknamesi” veya yazı ibrazının istenmeyeceği, bu kapsamdakilerin MERSİS numaraları üzerinden sicil kayıtlarındaki faaliyet konularının kontrol edilmesi suretiyle motorlu araç ticareti ile iştigal edip etmediklerinin tespit edileceği, MERSİS üzerinden bu kontrolün yapılmasının mümkün olmaması halinde, bunlardan da söz konusu belge veya yazının ibrazının isteneceği, bunun yanı sıra, kayıt ve tescile tabi taşıtları satmak üzere ithal edecek olanların, bu kapsamdaki ithalatlarında ÖTV aranmaksızın işlem tesisi için gümrük müdürlüklerince, ilk iktisabı yapılmamış ÖTV’ye tabi motorlu araçların ticaretinin ithalatçılar tarafından icra edildiğine dair bağlı olunan vergi dairesi müdürlüğünden/başkanlığından alınan "Kayıt ve Tescile Tabi Taşıtların İthalatında ÖTV Aranmaksızın İşlem Tesisi İçin Motorlu Araç Ticareti İle İştigal Edildiğine Dair Belge"nin aslı veya noter onaylı örneğinin de aranacağı, bu yazının, vergi daireleri tarafından en fazla iki yıllık dönemleri kapsayacak şekilde verileceği, yazının geçerlilik süresi içinde yapılan ithalatlar bakımından geçerli olduğu düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden,... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile 9 adet elektrikli aracın özel tüketim ve katma değer vergisi (KDV) muafiyet kodları girilerek istisna kapsamında anılan vergiler ödenmeden ithal edildiği, Balçova Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından davacının sahip olduğu KDV istisna belgesinin 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasının (m) bendi hükmünden faydalanılamayacağının tespit edilmesi üzerine ithalatta ödenmesi gereken katma değer vergisinin davacı tarafından beyan edildiği, özel tüketim vergisi ödenmemişse, "ithalatçı" sıfatıyla gümrük idaresine başvurulması gerektiği hususunun davacıya yazı ile duyurulduğu, anılan Vergi Dairesi Müdürlüğünce bu durumun davalı idareye bildirildiği, bunun üzerine, Gümrük Müdürlüğünce davacıdan motorlu araç ticareti yapıldığına dair bilgi ve belgelerin istenilmesine rağmen davacı tarafından ibraz edilmediği, davacı şirketin MERSİS kayıtlarında faaliyet konuları arasında motorlu araç ticareti faaliyetinin bulunmadığı, “Kayıt ve Tescile Tabi Taşıtların İthalatında ÖTV Aranmaksızın İşlem Tesisi İçin Motorlu Araç Ticareti İle İştigal Edildiğine Dair Belge“nin ve motorlu araç ticareti yapıldığına dair Sicil Tasdiknamesinin de sunulmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuatın bir arada değerlendirilmesinden, özel tüketim vergisi, 87.03 tarife pozisyonunda yer alan kayıt ve tescile tabi taşıtların kullanılmak üzere ithalatı, motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabı, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından kullanılmaya başlanması, aktife alınması veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesi halinde doğmaktadır. Özel Tüketim Vergisi Kanunu (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği hükümleri, bu kapsamdaki ithalatlarda özel tüketim vergisi aranmaksızın işlem tesisi için gümrük müdürlüklerince, ilk iktisabı yapılmamış özel tüketim vergisine tabi motorlu araçların ticaretinin ithalatçılar tarafından icra edildiğine dair bağlı olunan vergi dairesi müdürlüğünden/başkanlığından alınan "Kayıt ve Tescile Tabi Taşıtların İthalatında ÖTV Aranmaksızın İşlem Tesisi İçin Motorlu Araç Ticareti İle İştigal Edildiğine Dair Belge"nin aslı veya onaylı örneğinin aranmasını gerektirmekte olup, motorlu araçların ithalatında, araçların satılmak üzere ithal edildiği, başka bir ifadeyle, ithalatçılar tarafından motorlu araç ticareti yapan sıfatını haiz olduğu hususunun aranan belgelerle ortaya konulamadığı takdirde özel tüketim vergisinin ithalat anında doğduğu kabul edilecektir.

Olayda, davacı şirket tarafından uyuşmazlığa konu motorlu araçlar nihai kullanıcı adına tescil işlemi yapılarak teslim edilmiş ve davalı idarece dava konusu işlem tesis edildikten sonra söz konusu araçlara ilişkin özel tüketim vergisi ödenmişse de; "Kayıt ve Tescile Tabi Taşıtların İthalatında ÖTV Aranmaksızın İşlem Tesisi İçin Motorlu Araç Ticareti ile İştigal Edildiğine Dair Belge" ibraz edilmediğinden ve motorlu araçların ticareti faaliyetiyle iştigal edildiği hususu Sicil Tasdiknamesi veya yazı ile kanıtlanamadığından özel tüketim vergisi ithalatta doğmuştur. Diğer yandan, muafiyet ve istisna hükümlerinin uygulanmasını gerektirir bir durum da bulunmadığından, davalı idarece tesis edilen işlemde hukuka aykırılık görülmemiş olup, yukarıda yazılı gerekçe ile dava konusu işlemi iptal eden temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, bozma kararı uyarınca yapılacak inceleme sonucuna göre, 4458 sayılı Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin ayrıca değerlendirilmesi icap etmektedir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin kabulüne,

2.... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,

4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.