gününün olmadı gelenlerin geldiler diğerleri bittiği başlandı davetiye günde dinlenerek

Anahtar kelimeler: Gününün Olmadı Gelenlerin Geldiler Diğerleri Bittiği Başlandı Davetiye Günde Dinlenerek

7. Hukuk Dairesi █████████ E. , ███████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Karar bir kısım davalılar vekilleri tarafından duruşmalı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 06.01.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde duruşmalı temyiz eden davalı .. Ltd. Şti. ve davalı ... vekili Av. ... ile duruşmalı temyiz eden davalı ... ve diğerleri vekili Av. ......, diğer taraftan davacı vekili Av. ... geldiler. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ... ile davalı .... A.Ş. yetkilisi ... arasında 15.11.1990 tarihinde harici yazılı sözleşme imzalandığını, sözleşme uyarınca davalı ... adına kayıtlı 18 71... parselde kayıtlı fabrika binasının davacıya devredileceğinin kararlaştırıldığını, bu taşınmazın ....A.Ş.'nin tek malvarlığı olduğunu, şirketin hisselerinin devrinin taşınmazın devri anlamına geldiğini, anlaşma gereği şirket yetkilisine 1.447.460 USD ödeme yapıldığını, ödemelerin keşidecisinin davacı olduğu belirli vadelere yayılmış toplam 25 sıralı senet aracılığı ile gerçekleştirildiğini, senet ödemelerinden sonra ....A.Ş.'nin %25'lik kısmının davacının yetkilisi olduğu .......Ltd. Şti.'ye devredildiğini, geri kalan şirket hisselerinin de davacıya devrinin kararlaştırılmış olmasına rağmen hisseler devredilmediğinden taşınmazın davacı adına tescil edilmediğini, davaya konu taşınmazın 22.08.2003 tarihinde bedelinin çok altında davalı şirket olan ... Tekstil....Ltd. Şti.'ye satıldığını, fakat yapılan satışın yok hükmünde ve muvazaalı olduğunu zira ... Tekstil...Ltd. Şti.'nin organları ile .... A.Ş.'nin organlarının aynı kişilerden oluştuğunu, taşınmaz satış sözleşmesinin geçersizliğinin ileri sürülemeyeceğini, bir kısmının ifa edildiğini, taşınmazın teslim edildiğini ve %25 hisse devri olduğunu, 1988/2 sayılı İBK kararı uyarınca aksinin dürüstlük kuralına aykırılık tescil edeceğini ileri sürerek, davaya konu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini, aksi hâlde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL olmak üzere ödenen bedelin iadesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Tekstil....Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; taleplerin zamanaşımına uğradığını, Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası yönünden kesin hüküm; Gebze 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası yönünden derdestlik itirazlarının olduğunu, davaya konu sözleşme tarihinde taşınmazın malikinin ... A.Ş. olduğunu, ... olmadığını, yasaya uygun bir taşınmaz satışının yapılmadığını, hisse devri için davacı tarafından açılan davanın da reddedildiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ....A.Ş. yetkilisi ... cevap dilekçesinde; protokolün içeriğinin geçersiz olduğunu, zira tasarrufta bulunulan taşınmazın ...'a ait olmadığını, ayrıca davacı tarafından protokol ile kendisine yüklenen ödemelerin yerine getirilmediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3. Davalı ... mirasçısı ... vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı süresinin dolduğunu, Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasının kesin hüküm teşkil ettiğini, protokol uyarınca yalnızca 350.000 USD'nin ödendiğini, başkaca ödeme yapılmadığını, buna karşılık da %25 hissenin davacıya devredildiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

4. Davalı ... mirasçıları ... ve diğerleri vekili cevap dilekçesinde; murisleri ...'nun mirasını Kadıköy 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin █████████ Esas sayılı dosyası üzerinden reddettiklerini, bu nedenle bu davada pasif husumetlerinin bulunmadığını, taleplerin zamanaşımına uğradığını, Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasının kesin hüküm teşkil ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 16.03.2016 kararı ile; derdestlik nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin 16.03.2016 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunulması üzerine, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 01.06.2020 tarihli ve █████████ Karar sayılı ilâmında; derdestliğe konu davadaki talebin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 724. maddesine göre açılan tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde tazminat istemine ilişkin olduğu, eldeki davadaki talebin ise harici satım sözleşmesi nedeniyle tapu kaydının iptali ile davacı adına tescili olmadığı takdirde harici satım nedeniyle ödenen bedelin iadesi istemine ilişkin olup derdestlik dava şartı koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından, Mahkemece davacının dava dilekçesindeki talebi doğrultusunda taraf delilleri toplanıp gerekli araştırma ve inceleme yapıldıktan sonra davanın esası hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle davanın derdestlik dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkeme, karar başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararında; eldeki davanın ...'na açıldığı, reddi miras yapılan davalıların murisi ...'nın dava ile bir ilgisinin olmadığı anlaşıldığından reddi miras kararının dikkate alınmadığı, davacı ile vefat eden davalı ... arasında adi yazılı satış sözleşmesini içeren protokol yapıldığı, davacının taksitler hâlinde ödeme yapacağının kararlaştırıldığı, davacı tarafından ödemelerin yapıldığının sunulan sıralı senetler ve tanık beyanlarından anlaşıldığı, tapu davacıya devredilmeden davalı ... A.Ş. tarafından davalı ... Tekstil...Ltd. Şti.'ye devredildiği, her iki şirketin ortaklarının ... ailesi olduğu, devrin muvazaalı olup, davacının taşınmazı elde etmesinin önüne geçmek amaçlı yapıldığı, tapu iptali ve tescil davalarının zamanaşımına tâbi olmaması nedeni ile davalıların zamanaşımı savunmasının yerinde görülmediği anlaşıldığından protokol başlıklı adi yazılı satış sözleşmesi gereği ödeme edimini yerine getiren ancak karşılığında tapuyu alamayan davacının davasında haklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne .. ili, .. ilçesi, .. .. Mahallesi, 18 71... parseldeki taşınmazın davalı ... Tekstil.. Ltd. Şti. adına kayıtlı olan tapusunun iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... Tekstil...Ltd. Şti. ve davalı ... vekili duruşma talepli temyiz dilekçesinde; talebin zamanaşımına uğradığını, davacının ...A.Ş.'nin sadece ortağı olduğunu, şirketin tamamını satmaya yetkili olmadığını, keza davacı tarafça aynı nedenlere dayalı olarak açılan Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasında taşınmaz üzerinde davacının tasarruf yetkisinin olmadığı, bu nedenle muvazaa iddiasının dinlenemeyeceğinin belirtildiği ve kararın onanarak kesinleştiğini, yine taraflar arasındaki davalardan Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasında ödemelerin davalı şirkete yapılmadığı gözönüne alınarak hisse devrine yönelik açılan davanın reddedildiğini ve kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ilâmıyla onandığını, kaldı ki, davacının edimlerini tam olarak yerine getirmediğini, sözleşmede yer alan ödemelerle davacının ödediğini söylediği miktarlar arasında çelişki olduğunu, davalı şirketin kuruluş tarihi olan 2002 yılından 2007 yılına kadar ortaklarının ... ..., ... olduğunu, bu tarihlerde ... ile hukuki bir bağın olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... ve diğerleri vekili duruşma talepli temyiz dilekçesinde özetle; zamanaşımı süresinin dolduğunu, davalıların muris ...'nın mirasçısı olduklarını, davalı ...'nun torunları olduklarını, davalılar tarafından babaları ...'nın mirasının reddedildiğini, fakat Mahkemece ...'nın bu dava ile ilgisi olmadığı gerekçesiyle mirasın reddinin dikkate alınmadığını, ...'nın davalı ...'un oğlu olduğunu, ...'nın mirasının reddi hâlinde dedesinin de mirasının kendilerine intikal etmeyeceğini, Mahkemece hatalı karar verildiğini, ayrıca kesin hüküm itirazında bulunduklarını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; 15.11.1990 tarihli "Protokol" başlıklı harici yazılı belgeye dayalı tapu iptali ve tescil terditli tazminat istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Hukukun Uygulanması" başlıklı 33. maddesinde "Hâkim, Türk hukukunu resen uygular." şeklinde düzenlenmiştir. Bu ilke uyarınca olayları belirlemek taraflara, bu olayların hukuki nitelendirmeyi yapmak ve sonuçlarını tayin etmek hâkime düşer.

Mirasın reddi, Türk Medeni Kanunu'nun 605 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup anılan Kanun'un 605. maddesinde yasal ve atanmış mirasçıların mirası reddedebilecekleri belirtilmiştir. Mirasın reddi hâlinde, mirası reddedenler yönünden davaya devam edilemez, dosyadaki taraf sıfatları ortadan kalkar. Bu hâlde mirası reddetmeyerek mirasçılığı devam edenlerin katılımı ile davaya devam edilir.

Somut olayda, davacı ... ile davalıların murisi ... arasında akdedilen 15.11.1990 tarihli protokol içeriği incelendiğinde; her ne kadar 18 71... parselde kayıtlı taşınmaz satışının yapılacağı kabul edilmişse de davaya konu taşınmazın davalı .... A.Ş. adına kayıtlı olması sebebiyle taşınmaz devrinin ancak hisse devri yapılmak suretiyle olacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

O hâlde, davacı tarafından bu protokole dayanılarak şirket adına olan taşınmazın tapu kaydının iptalinin istenmesi mümkün olmayıp ancak protokolün yerine getirilmesi suretiyle şirket hisselerinin tarafına devri talep edilebilecektir. Bu sebeple, tapu iptali ve tescil isteminin reddi gerekmektedir.

Davacı tarafından şirket hisselerinin devrine yönelik açılan davanın, Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama sonucunda reddedildiği, kararın Yargıtay denetiminden geçerek onandığı ve kesinleştiğinin tespit edildiği, bu hâlde şirket hisselerinin devri talebi yönünden davacı açısından kesin hüküm sonuçlarının gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Ne var ki, davacı tarafından protokol gereğince ...'na ödemeler yapıldığı iddia edilmekte ve açılan davada terditli tazminat talebinde bulunulmaktadır. O hâlde Mahkemece, davacının tazminat talebi yönünden değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Kabule göre davalılar ..., ... ve ...'in davalı (ölü) ...'nun torunları oldukları, davalılar tarafından babaları ...'nun (...'nun oğlu) mirasının Kadıköy 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin █████████ Esas sayılı dosyası ile reddedildiği, yine İstanbul Anadolu 39. Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ Esas sayılı dosyası ile davalılar ..., ... ve ...'in davalı (ölü) ...'nun mirasçısı olmadıklarının tespit edildiği ve ilgili kararın kesinleştiği anlaşılmakla bu davalılar yönünden davada taraf sıfatlarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Yargıtay duruşma vekâlet ücreti 40.000,00 TL’nin davacıdan alınarak davalılar ... Tekstil...Ltd.Şti., ..., ..., ..., ...'na verilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

06.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.