srl cinste ipsala tir muhteviyatı eşyayı sahasına yedinci harici süreci

Anahtar kelimeler: Srl Cinste İpsala Tir Muhteviyatı Eşyayı Sahasına Yedinci Harici Süreci

Danıştay 7. Daire Başkanlığı █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

YEDİNCİ DAİRE

Esas No

: █████████

Karar No

: █████████

TEMYİZ EDEN (DAVALI)

: ... Bakanlığı adına

... Gümrük Müdürlüğü

VEKİLİ

: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI)

:...SRL

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem

: █████/2021 tarihinde İpsala Gümrük Müdürlüğü sahasına getirilen ... nolu T2 belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan ... plakalı TIR içinde beyan harici farklı cinste eşyanın bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendi uyarınca asıl sorumlu sıfatıyla davacı adına karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, asıl sorumlusu davacı olan transit refakat belgeleri içeriği eşyaları taşıyan araçta yapılan arama neticesinde beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste eşyanın tespit edildiği hususunun ihtilafsız olduğu, anılan fiilin niteliğine göre 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca işlem yapılacağının hüküm altına alındığı, davacı tarafından beyan harici eşyaların yurda sokulması fiili ile hiçbir ilgilerinin ve iştiraklarinin bulunmadığı ve suçların şahsiliği ilkesi gereği sorumlu tutulamayacakları ileri sürülmüş ise de, transit refakat belgeleri açısından asıl sorumlu sıfatıyla 4458 sayılı Kanun'un 86. maddesi kapsamında sorumluluğunun bulunduğu, transit rejimin doğası gereği rejim ihlalinin ve dava konusu işleme dayanak 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendindeki koşulların olayda gerçekleşmiş olduğu, öte yandan, davalı idarece tespit edilen beyan harici eşyaların CIF değerinin, İpsala Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyasına sunulan bilirkişi raporu dikkate alınarak belirlendiği, dolayısıyla ihlale konu olan eşyaların CIF kıymetinin somut verilerle tespit edildiği ve para cezasının da bu değere göre hesaplandığı anlaşıldığından tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca ceza kesilebilmesi için transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olması gerektiği, bir eşyanın belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun kabul edilebilmesi için de, giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilmesi ve gümrük vergileri veya ticaret önlemleri açısından farklılık oluşturması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği, olayda ise, transit refakat belgesi kapsamında belirgin bir şekilde farklı cinste eşyaların değil, belge muhteviyatında yer alan yasal yükün yanı sıra beyan harici olduğu tespit edilen eşyaların mevcudiyetinin söz konusu olduğu, bu durumda, anılan madde hükmünün olayda uygulanma imkanı olmadığından, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasından sonra dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

: Tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

: İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

: Dosyanın incelenmesinden, transit refakat belgesi kapsamında taşınan eşyalara ilişkin olarak asıl sorumlu davacı adına 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendi kapsamında tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılan işbu davada, anılan madde kapsamında ceza kesme koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerektiğinden temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

█████/2021 tarihinde İpsala Gümrük Müdürlüğü sahasına getirilen ... nolu T2 Belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan ... plakalı TIR içinde beyan harici farklı cinste eşyanın bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendi uyarınca asıl sorumlu sıfatıyla davacı adına karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 16. fıkrasında; gümrük beyanının eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasını ifade edeceği, 17. fıkrasında; beyan sahibinin, kendi adına beyanda bulunan kişi veya adına beyanda bulunulan kişi olduğu, 20. maddesinin 5911 sayılı Kanun ile değişik (a) bendinde; "rejim hak sahibi" deyiminin, kendi adına ve hesabına gümrük beyanını yapan veya hesabına gümrük beyanı yapılan kişi veya bu kişilere ait bir gümrük rejimi ile ilgili hakların veya yükümlülüklerin devredildiği kişiyi ifade ettiği, (b) bendinde; transit rejiminde rejim hak sahibine "asıl sorumlu" denileceği, 84. maddesinin 1. fıkrasında; ithalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma girmemiş eşya ile ihracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmamış eşyanın, gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bir noktadan diğerine taşınmasının, transit rejimi hükümlerine tabi olduğu, 2. fıkrasında; gümrük idarelerinin, transit rejimine tabi tutulan eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde; yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye, yabancı bir ülkeden Türkiye'ye, Türkiye'den yabancı bir ülkeye veya bir iç gümrükten diğer bir iç gümrüğe taşınmasına izin verebileceği, 86. maddesinin 1. fıkrasında; asıl sorumlunun eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejime ilişkin hükümlere uymakla yükümlü olduğu hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun'un 235. maddesinin █████/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun ile değiştirilen olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 5. fıkrasında; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, yapılan kontrol veya muayene sonucunda, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın tespiti hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca, transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresine varışından önce ya da varış gümrük idaresinde yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre eksiklik veya fazlalık tespit edilmesi halinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (c) ve (d) bentlerine göre işlem yapılacağı belirtildikten sonra (a) bendinde, farklı çıkan eşyanın gümrük vergileri toplamının beyan edilen eşyanın gümrük vergileri toplamından fazla olması durumunda farklı çıkan eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin iki katı idari para cezası verileceği, (b) bendinde, farklı çıkan eşyanın beyan edilen eşyadan farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması durumunda farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği, (c) bendinde, beyana göre eksik olduğunun tespit edilmesi hâlinde, eksik çıkan eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra eşyanın gümrük vergilerinin iki katı idari para cezası verileceği, (d) bendinde, beyana göre fazla olduğunun tespit edilmesi hâlinde, fazla çıkan eşyanın gümrük vergileri kadar idari para cezası verileceği ve fazla çıkan eşya 177 ila 180. madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulacağı düzenlenmiş, anılan fıkranın █████/2019 tarihinde yapılan değişiklikten önceki halinde ise, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.

Gümrük Yönetmeliği'nin 113. maddesinin 1. fıkrasında, beyannamede imzası bulunan kişiler cezai hükümlerin uygulanması açısından beyannamede belirtilen bilgiler ile beyannameye ekli belgelerin doğruluğu ve ilgili rejimin gerektirdiği bütün yükümlülüklere uyulmasından sorumlu olduğu, beyanın bağlayıcı olduğu, 212. maddesinin 2. fıkrasının (f) bendinde, "rejim hak sahibi (asıl sorumlu)"nin, transit rejimi beyanında bulunan veya hesabına transit rejimi beyanında bulunulan ve transit rejimi kapsamında gümrük idaresine karşı mali olarak sorumlu olan kişiyi ifade ettiği, 221. maddesinin 2. fıkrasında, rejim hak sahibi ile rejim hak sahibi hesabına transit beyanında bulunanların, Yönetmeliğin 113. maddesi kapsamında beyannamede yer alan bilgiler ile beyanname eki belgelerin doğruluğu ve gerçekliğinden sorumlu oldukları, 243. maddesinde ise, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, giriş gümrük idaresinde yapılan kontrol veya muayene sonucunda, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın tespiti halinde fiilin niteliğine göre Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca idari para cezasının uygulanmasını müteakip eşyanın sevkine izin verileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden, rejim hak sahibi (asıl sorumlu), transit rejimi kapsamında taşınan eşyayı ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış yeri gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejimine ilişkin hükümlere uymakla yükümlü olup, rejim ihlali nedeniyle gümrük yükümlülüğü doğduğu takdirde gümrük idaresine karşı sorumluluğu bulunmaktadır.

4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının █████/2019 tarihinde yapılan değişiklikten sonraki halinde, cezayı gerektiren fiiller ve ceza tutarları ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş olup, söz konusu değişiklik kapsamında cezayı gerektiren fiiller ve ceza miktarları hareket ve varış gümrük idaresince yapılacak tespite göre farklılaştırılmıştır. Buna göre, hareket gümrük idaresi tarafından yapılan kontrol ve muayene sonucunda, transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın tespiti hâlinde beyan edilen eşya ile farklılığı tespit edilen eşyanın vergileri karşılaştırılması sonucunda, bir fark ortaya çıkması halinde bu durum (a) bendine konu olurken, beyan edilen eşyadan farklı şekilde farklı çıkan eşyanın, beyan edilen eşyadan farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması durumunda (b) bendine göre ceza kararı alınacağı, eşyanın hareket gümrük idaresince sevkinden sonra beyana göre eksiklik ya da fazlalık çıkması halinde ise varış gümrük idaresince (c) ve (d) bentlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

Bu hükümler uyarınca uyarınca idari para cezası uygulanabilmesi için, transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olması ile birlikte bir eşyanın belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun kabul edilebilmesi için de giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilmesi ve gümrük vergileri veya ticaret önlemleri açısından farklılık oluşturması şartlarının gerçekleşmesi icap etmektedir.

Anılan fıkrada tanımlanan suç tiplerinde (a) ve (b) bentlerinin uygulanmasını gerektirir fiil tanımlanırken, öncelikle, "beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya" kavramının esas alındığı anlaşılmış olup, bu kavramın açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Bilindiği üzere gümrük mevzuatında uygulanacak hükümler bakımından beyannamenin tarihi ve muhteviyatı esas alınarak işlem tesis edilmektedir. Beyannamede yer alan eşyaya ilişkin cins ve miktar bilgileri dahil olmak üzere beyanname bir bütün halinde beyan sahibini bağlamakta ve içerdiği bilgiler, aksi ispat edilene kadar doğru kabul edilmektedir. Bu bağlamda, transit beyanında bulunan beyan sahibi, beyan ettiği eşyayı, cins ve miktar olarak beyanına uygun şekilde karayolu ile sevk edeceğini beyan ederken aynı zamanda bir taahhüt niteliğinde olan bu beyanıyla, beyannamesinde yer almayan eşyanın transit rejimine konu olmadığını, beyanı haricinde eşya taşımadığını da beyan ve taahhüt etmektedir.

Bu durumda, anılan fıkrada belirlenen (a) ve (b) bentlerinin uygulanmasını gerektiren fiiller arasına, aksi ispat edilene kadar doğruluğu kabul edilen ve bağlayıcı olan beyanından farklı biçimde, beyan harici farklı cinste eşyanın taşınması eyleminin de gireceği ve bu eylemin fıkrada düzenlenen "beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya" kavramı kapsamında değerlendirilmesinin gerekeceği, dolayısıyla 235. maddenin 5. fıkrasında yapılan değişiklikle, beyan edilen eşyanın yerine belirgin bir şekilde farklı cinste eşya ya da beyan edilen eşya yanında beyan edilmeyen beyan harici farklı eşyanın tespiti hallerinin de, cezalandırılması gereken eylem olarak düzenlendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan cezalandırılması gereken eylemin diğer unsuru olarak belirlenen " farklı cinste olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın tespiti" konusunda, beyan harici olduğu tespit edilen eşyaların da, tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun kabulü gerekmektedir.

Olayda, asıl sorumlusunun davacı olduğu anlaşılan T2 Belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan araçta yapılan aramada, belirgin şekilde farklı cinste beyan harici eşyaların bulunduğunun tespit edildiği ve anılan eşyaların ithalinin belgeye tabi olduğundan bahisle para cezası kararının alındığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda izah edilen nedenlerden dolayı, transit rejimi hükümlerine göre taşınan eşyalara ilişkin olarak yapılan tespitin, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının █████/2019 tarihinde yapılan değişiklikten sonraki düzenleme kapsamına girdiği sonucuna ulaşıldığından, asıl sorumlu olan davacı adına tesis edilen işlemin, Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendinin olayda uygulanma imkanı olmadığı gerekçesiyle iptaline dair verilen vergi dava dairesi kararında yasal isabet görülmemiştir.

Bu nedenle, anılan düzenleme kapsamında olduğu anlaşılan olayda, ceza kesmeye ilişkin diğer koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği ve miktarın hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi suretiyle yapılacak incelemeyle ulaşılacak sonuca göre karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin kabulüne,

2.... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,

4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.