Anahtar kelimeler: Tenkisine Bağış Ayın Denkleştirme Devretmesine Vadeli Mevduata Murisin Miras Değilse
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararI. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLARA. İstanbul 26. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.06.2025 Tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar Sayılı KararıDavanın; bağış yoluyla devretmesine ilişkin işlemin iptali ile bu taşınmazların ayın olarak miras ortaklığına/terekeye iadesine, ayın olarak mümkün değilse denkleştirme bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek vadeli mevduata uygulanan en yüksek banka faizi ile davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine, denkleştirme talebinin mahkemece kabul edilmemesi halinde dava konusu taşınmazların saklı payı oranında tenkisine ilişkin olduğu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun(4721 sayılı Kanun) 576 ncı maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca somut olayda murisin son yerleşim yeri adresinin bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu, murisin ölüm mernis tutanağı incelendiğinde murisin son yerleşim yeri adresinin ve ölüm kaydının girildiği yerin Muğla Köyceğiz olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.B. Köyceğiz 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.09.2025 Tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar Sayılı KararıSomut olayda; davacı vekili, murisinin İstanbul ve Sinop'ta bulunan iki adet taşınmazını, mirastan mal kaçırmak amacıyla yeğeni olan davalıya bağışladığını, yapılan temliklerin muvazaalı olduğunu, bağışlamanın aslında mirasçı olan davalının annesi olan diğer mirasçı ...'in faydalanması amacıyla yapıldığını; ancak bu kişiye yapılacak bağışın denkleştirmeye tabi olacağından, davalı olan diğer mirasçının oğluna yapıldığını iddia ettiği, davadaki asli talebin tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olduğu, 6100 sayılı Kanun'un 111 inci maddesinin 2 nci fıkrasındaki "Mahkeme, davacının asli talebinin esastan reddine karar vermedikçe, fer’î talebini inceleyemez ve hükme bağlayamaz." hükmü uyarınca yetkili mahkeme belirlenirken, asli talebin gözetilmesi gerektiği, somut olayda; her ne kadar murisin yerleşim yeri Köyceğiz ise de, asıl dava, dava konusu taşınmazların davalı adına olan tapusunun iptali ve terekeye iadesine (muris adına tescil edilmesi) ilişkin olduğundan,6100 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi uygulama yeri bulacak olup İstanbul veya Gerze mahkemelerinin kesin yetkili olduğu, davacının davasını İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.II. GEREKÇEA. UyuşmazlıkUyuşmazlık, taşınmazın davalıya bağış yolu ile devrine ilişkin işlemin iptali ile bu taşınmazların ayın olarak terekeye iadesi, mümkün değilse denkleştirme bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davacıya ödenmesi, bunun da mümkün olmaması halinde dava konusu taşınmazların saklı payı oranında tenkisi, tenkis bedeline dava tarihinden itibaren işleyecek faizinin uygulanmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.B. İlgili Hukuk1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.2. 6100 sayılı Kanun’un “Taşınmazın aynından doğan davalarda yetki” başlıklı 12 nci maddesi şöyledir:“Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.İrtifak haklarına ilişkin davalar, üzerinde irtifak hakkı kurulan taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır.Bu davalar, birden fazla taşınmaza ilişkinse, taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde, diğerleri hakkında da açılabilir.”C. DeğerlendirmeDosya kapsamından, tapu iptali ve tescili istenilen taşınmazların İstanbul ili Şişli ilçesinde ve Sinop ili Gerze İlçesinde bulunduğu anlaşıldığından, 6100 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi gereğince uyuşmazlığın İstanbul 26. Asliye Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.III. KARARAçıklanan sebeplerle;6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul 26. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,23.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.