Anahtar kelimeler: İktisabında Defterdarlığı Ölümünden Tarh Murisi Ziyaı Yedinci Tüketim Kesilen Süreci
T.C.
D A N I Ş T A YYEDİNCİ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ... Defterdarlığı (... Vergi Dairesi Müdürlüğü)VEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
: ...VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:...K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava Konusu İstem
: Murisi ... adına ölümünden bir gün sonra tescil edilen aracın ilk iktisabında özel tüketim vergisi istisnasından yararlanılamayacağından bahisle tek mirasçı olan davacı adına takdir komisyonu kararına istinaden re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ile kesilen vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
:.... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davacının murisi adına 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 7. maddesi kapsamında vergiden müstesna olarak araç tescilinin yapıldığı anda, adına tescil yapılan kişinin hayatta olmadığı, bu durumun resmi belgeler ile sabit olduğu, aracın trafik siciline tescil edildiği anda 4760 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında istisnadan yararlanacak bir engellinin bulunmadığı, söz konusu madde kapsamında vergiden müstesna olarak araç sahibi olunması ve bu aracın mirasçılara bırakılması da hukuken mümkün olamayacağından, adına tescil edilen araca ilişkin vergilerin hissesi oranında(%100) davacıdan istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, davacının, murisinin vefatından sonra, yani hayatta olmayan kişi adına tescil işlemi yapılmasında atfı kabil bir kusuru bulunmadığından, mükellefiyete ilişkin ödevlerin eksik veya hatalı yapıldığından bahisle kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen de davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: Olayda, vergiye konu aracın engelli murisin vefatından bir gün sonra muris adına tescil edildiği konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmamakla birlikte, fatura tarihi ve dava dosyasındaki diğer belgeler dikkate alındığında söz konusu aracın satın alınma sürecinin murisin vefatından önce başladığı, vergiyi doğuran olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin vefattan önce gerçekleştiği, diğer yandan, iktisap edilen taşıtın kayıt ve tescilinden önce engelli murisin vefat etmesi durumunda ÖTV sorumluluğunun ne şekilde gerçekleşeceği hakkında yasal bir düzenlemenin bulunmadığı, sorumluluğun Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği ile düzenlendiği anlaşıldığından, kanun ile düzenlenmesi gereken bir konuda ikincil düzenlemeler ile sorumluluk getirilmesinin Anayasa'nın 73. maddesi hükmüne açıkça aykırı olduğu, bu nedenle davacı adına yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık görülmediği, her ne kadar davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiş ise de; verilen kararın gerekçesi ve anılan gerekçeyle ulaşılan sonucun yerinde görülmediği gerekçesiyle mahkeme kararının kaldırılmasından sonra dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:MADDİ OLAY
:Murisi...adına ölümünden bir gün sonra tescil edilen aracın ilk iktisabında özel tüketim vergisi istisnasından yararlanılamayacağından bahisle tek mirasçı olan davacı adına takdir komisyonu kararına istinaden re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ile kesilen vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT
:4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 8. maddesinde, her insanın hak ehliyetine sahip olduğu; 9. maddesinde, fiil ehliyetine sahip olan kimsenin kendi fiilleriyle hak edinebileceği ve borç altına girebileceği; 10. maddesinde, ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyetinin bulunduğu; 28. maddesinde, kişiliğin, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlayıp ölümle sona ereceği; 30. madde ise doğum ve ölümün nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunacağı hüküm altına alınmıştır.4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun "Verginin konusu" başlıklı 1. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların ilk iktisabının bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tabi tutulduğu; “Diğer istisnalar” başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde ise, bu Kanuna ekli (II) sayılı listede yer alan kayıt ve tescile tabi mallardan 87.03 (motor silindir hacmi 1.600 cm³’ü aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir hacmi 2.800 cm³'ü aşanlar hariç) ve 87.11 GTİP numaralarında yer alanların, sakatlık derecesi % 90 veya daha fazla olan malûl ve engelliler tarafından beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabının vergiden müstesna olduğu hükme bağlanmıştır.213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 341. maddesinin 1. fıkrasında; vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesi veya eksik tahakkuk ettirilmesi olarak tanımlanmış, 2. fıkrasında; şahsi, medeni haller veya aile durumu hakkında gerçeğe aykırı beyanlar ile veya sair suretlerle verginin noksan tahakkuk ettirilmesine veya haksız yere geri verilmesine sebebiyet vermenin de vergi ziyaı hükmünde olduğu, 3. fıkrasında; anılan fıkralarda yazılı hallerde verginin sonradan tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanması veyahut haksız iadenin geri alınmasının ceza uygulanmasına mani teşkil etmeyeceği, 344. maddesinde; 341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde, mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği, 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu cezanın üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat olarak uygulanacağı düzenlenmiştirHUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Yukarıda yer verilen düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden, her insanın sağ ve tam doğmakla hak ehliyetini fiilen kazanacağı, her ergin kişinin de ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmaması şartıyla fiil ehliyetine sahip olacağı, kendi fiilleriyle hak kazanabileceği ve borç altına girebileceği, buna karşın hak ehliyetinin ölümle veya ölümle aynı sonuçları doğuran bazı hukuki durumlarla sona ereceği, ölen kişinin vefat tarihinden itibaren hak ve borçlara ehil olamayacağı hukuki bir gerçekliktir.Dosyanın incelenmesinden, 4760 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında vergiden müstesna olarak araç alımı için başvuruda bulunan ve adına █████/2023 tarihinde trafik sicilinde tescil kaydı düzenlenen %99 engelli Hüsne Kütük'ün █████/2023 tarihinde vefat ettiği hususunun resmi belgeler ile sabit olduğu, araç alımına ilişkin fatura murisin vefatından önce düzenlenmiş ise de (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların ilk iktisabının bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tabi bulunduğu ve ilk iktisap olarak tescil tarihinin esas alınacağı, öte yandan, davacı tarafından, söz konusu aracın iade edilmeyip tek mirasçı olarak kendi adına veraseten tescil ettirildiğinin anlaşılması karşısında, kayıt tarihinde hayatta olmayan muris adına yapılan yolsuz tescilin, muris ve mirasçıları bakımından hukuki sonuç doğurması mümkün bulunmadığından, davacı adına re'sen tarh edilen özel tüketim vergisinde hukuka aykırılık görülmemiştir.Bununla birlikte yeniden verilecek kararda, olayda vergi ziyaı cezası bakımından 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 341. maddesinde yer verilen hükümlerin uygulama koşullarının oluşup oluşmadığı hususunun gözetileceği de tabiidir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin kabulüne,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA,4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,5. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.(X) KARŞI OY
:Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararı, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği oyu ile, Dairemiz kararına katılmıyorum.