Anahtar kelimeler: Çıkarken Yürüdüğü Şahsına Cebinde Caddesinde Evden Ödemiş Kıymetli Esnada Elden
T.C.
İSTANBUL20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████TALEP
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (...))TALEP TARİHİ
: █████/2026KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (...)) davasında dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:TALEP
: Talep eden tarafından sunulan talep dilekçesinde özetle; Şahsına ait olan ... Bankası'na ait ... numaralı ... Ltd. Şirketi'ne ait olduğunu, evden çıkarken daha önce elden ödemiş olduğu çeki bankaya vermek için cebinde olduğunu, ... Caddesinde yürüdüğü esnada kaybettiğini, daha sonra polis merkezine giderek ifade verdiğini, bu sebeplerle çekin iptalini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Mahkememizce incelenen tüm dosya kapsamına göre; Talep, TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.6102 sayılı TTK'nın 818/1-s bendi yollamasıyla, TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.TTK’nın 651. Maddesinin 2. Fıkrası aynen “Kıymetli evrakın zayi olduğu ve zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.” şeklindedir. Madde metninden de anlaşılacağı üzere senedin iptalini senedin içerdiği hakkın alacaklısı talep edebilir.Dava konusu talep çekin iptaline ilişkin olup ... görülen davalardan olması nedeni ile dava şartının her aşamada mahkemece resen araştırılarak yokluğu halinde her aşamada karar verilebilmesi mümkün olduğundan talep eden yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verilmiştir.... olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür taleplerde, talep eden yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen ... olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilasına elinden çıkmasıdır. Ancak, iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir.TTK'nın 757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı menfi tespit davası açma imkanı mevcuttur. HMK'nın 114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır.Dosya içindeki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; talep eden tarafın talep dilekçesinde açıkça belirttiği üzere talebe konu çekin ... Ltd. Şirketi'ne ait olduğu ve çekin bu şirketin uhdesindeyken kaybolduğu, talep edenin şirketin yetkilisi olduğu sabit olup, TTK'nın 759/2. maddesi gereğince iptal isteminde bulunan kişi, çekin elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olup, talep konusu olayda, talep edenin talep konusu çekin zayi olma anında zilyedi olduğuna dair herhangi bir delil sunulmadığı, çekin görüntüsünün mahkemeye sunulmadığı, bu durumda talep eden tarafın talep konusu çekin iptali talebi yönünden aktif husumetinin bulunduğuna dair dosya kapsamında sunulan herhangi bir evrak olmadığından tam tersi beyanlarından çekin keşidecisi şirketin yetkilisi olduğu anlaşıldığından ve yine benzer taleplerde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████/2012 tarih, ██████████ E.-█████████ K. sayılı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin, █████/2020 tarih, ████████ E. █████████ K. sayılı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin █████/2019 tarih, ████████ E.-████████ K. sayılı, █████/2018 tarih, █████████ E. ████████ K. Sayılı içtihatlarında da talep eden şirketin zayi nedeniyle iptal talebinde bulunabilmesi için çekin zilyedi ve yetkili hamil olması gerektiği, çek iptali davasının, çeki elinde bulunduran hak sahibi zilyet tarafından açılabileceği açıkça belirtildiğinden davacının hamil adına bu davayı açmakta hukuki yararı ve aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. Talebe konu çek bakımından davanın; keşidecinin talep hakkının bulunmaması ve hukuki yararının bulunmaması dikkate alınarak bu nedenle davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.KARAR
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Talebe konu çek bakımından davanın; keşidecinin talep hakkının bulunmaması ve hukuki yararının bulunmaması dikkate alınarak bu nedenle REDDİNE,2-Harç peşin alındığından başkaca alınmasına yer olmadığına,3-Talep eden tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Talep eden tarafça yatırılan gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde talep eden tarafa resen iadesine,Dair, talep edenin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır*Bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.