Anahtar kelimeler: Durak Duraklama Kapıdan Otobüste Pet Şoförünün Kavşakta İndirmebindirme Tem Ştiye
T.C.
ERZURUMBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ3. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ████████KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2025 (Karar)NUMARASI
: ████████ Esas, ████████ KararDAVA
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)KARAR TARİHİ
: █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2026Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 17.01.2015 tarihinde davalı ... Turizm Nak. Pet. Gıda. Tem. Ltd. Şti.'ye ait ... yönetimindeki ... plakalı otobüste ...'in yolcu olarak bulunduğunu, otobüs şoförünün indirme-bindirme, durma-duraklama kurallarını ihmal ederek durak olmayan kavşakta ön kapıdan yolcu indirmesi sebebiyle kaza meydana geldiğini ve ...'in vefat ettiğini, olay nedeniyle ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nca 2015/...soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını ve ... Asliye Ceza Mahkemesi 2015/... Esas sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini, söz konusu kaza akabinde müvekkilleri aleyhine █████/2015 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesine dava açıldığını ancak davanın takipsiz bırakıldığını ve açılmamış sayılmasına karar verildiğini, kazanın oluşumunda müteveffanın herhangi bir kusuru olmadığını beyanla fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla müvekkilleri için destekten yoksun kalma sebebiyle ... için 100,00 TL, ... için 100,00 TL olmak üzere şimdilik 200,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden işletilecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların 17.01.2015 tarihinde, ... plakalı aracın karıştığı kaza sonucu davacı murisinin vefatı nedeniyle müvekkili şirkete yönelik destekten yoksun kalma tazminatı talepli işbu davayı açmış ise de; davacıların müvekkili Şirket'e yaptığı başvuru değerlendirilmesi sonucu poliçe kapsamında %25 kusur durumu da dikkate alınarak davacılara 8.234TL 06.03.2015 tarihinde aktüer hesaplaması doğrultusunda ödeme yapıldığını, ödemeyle birlikte bu yöndeki tüm sorumluluklarının sona erdiğini, zamanaşımı süresi dolduktan sonra ikame edilen işbu başvurunun zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediği gibi dava açılmasına da sebebiyet vermediğini, bu nedenlerle müvekkili şirketin sorumluluğunun tespiti açısından davacının gerçekten de destekten yoksunluk zararları olup olmadığının davacı tarafça ispatına, davacı tarafın gerçek destekten yoksun kalma zararının tespiti için hazine listesinde yer alan uzman aktüerden rapor alınmasına, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine karar verilmemesini, karar verilmesi halinde müvekkili şirketin sorumlu olduğu azami poliçe teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alınarak yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine hükmolunmasını, reddedilen kısım için yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
:Mahkemece yapılan yargılama sonunda 13.03.2025 tarihli hükümle; "...17.01.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacıların ortak çocukları olan ...'in vefat ettiği, işbu davanın destekten yoksun kalma tazminat talebi ile ikame edildiği, kazaya ilişkin dosyaya kazandırılan ve hükme esas alınan ATK Üst Kurulu kusur raporunda vefat edenin yüzde 20 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, bu doğrultuda tanzim edilen ve hükme esas alınan 14.02.2025 tarihli aktüer bilirkişi raporunda ise, anne ... yönünden 155.704,55 TL destekten yoksun kalma tazminatı, baba ... yönünden de 126.061,45 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, davalı sigorta şirketinin kazaya karışan ... plakalı aracın ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi olduğu ve davalı şirket tarafından dava öncesinde davacılara 06.03.2015 tarihinde kısmi bir ödeme yapıldığı, bu bağlamda davalı sigorta şirketinin anılan kısmi ödeme tarihi itibariyle temerrüde düştüğünün anlaşıldığı ve faiz tarihi bakımından işbu tarihin esas alınması..." gerektiğinden"...1-Davanın kabulü ile;a)Davacı ... için 155.704,55 TL maddi tazminatın, █████/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,b)Davacı ... için 126.061,45 TL maddi tazminatın, █████/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,..." şeklinde karar verilmiştir.İSTİNAF NEDENLERİ
:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya kapsamında aldırılan kusur raporlarının hatalı olduğunu, heyet raporunda müvekkillari aleyhine yüklenen kusur oranının bilirkişiler tarafından yüklenen orandan daha düşük belirlendiğini, ayrıca otobüs şoförüne de kusur atfedildiğini, müteveffanın söz konusu kazada kusursuz olduğunu, müteveffanın vefatından önce aktif öğrencilik yaptığını ve ileride üniversite okuyarak kalifiye bir çalışan olacağını, mahkemece hükmedilen faiz türü ve başlangıç tarihinin de hatalı olduğunu, davacılar leyhine belirlenen vekalet ücretinin hatalı takdir edildiğini belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi tarafından progresif rant yöntemi kullanılarak yapılan hesaplamanın genel şartlara aykırı olduğunu ve %1,65 iskonto oranının esas alınması gerektiğini, davacılara sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olduğunu, davacılara SGK tarafından rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti gerektiğini, davacılara SGK tarafından ödeme yapıldığı takdirde tespiti yapılan ödemenin mükerrer ödemeye mahal vermemek adına hesaplanan tazminattan işbu ödemelerin tenzili gerektiğini, mahkemece bu hususta araştırma yapılmadığını, davacıların kazanın meydana gelmesinde müterafik kusurlu olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:Dava; davalı sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınmış aracın davacılar yakını küçük ...'a çarpmasıyla meydana gelen ölümlü trafik kazası kapsamında ...'ın ölümüne bağlı olarak davacı anne ve babası tarafından 6098 sayılı TBK 53 maddesi uyarınca destekten yoksun kalma alacağına ilişkin açılan maddi tazminat davasıdır.İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş, davacı vekili ve davalı vekilince kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;1-) Davacıların 17.01.2015 tarihinde kaza tarihinde 16 yaşında olan müşterek çocukları ...'ın ölümü nedeniyle kazaya sebebiyet veren yabancı uyruklu tırın trafik sigortasına karşı eldeki davayı açtıkları anlaşılmaktadır.2-) Çalışma gücünün kısmen kaybına ilişkin zarar talebi, kişinin tüm yaşamı boyunca katlanacağı, geleceğe yönelik zararının da giderimi amacını taşıyan bir talep olduğundan, kişinin hak kazanacağı tazminat miktarının doğru belirlenebilmesi bakımından, çalışma gücü kaybına yol açan kaza tarihindeki gerçek ve net gelirinin doğru belirlenmesi önemlidir.Bu bağlamda davacılar vekilinin davacıların müşterek çocuğu ...'ın aktif öğrenci olduğu ve ileride üniversite okuyarak kalifiye bir çalışan olacağına dair aktüer bilirkişisince hazırlanan rapora itirazı değerlendirilmeden ve mahkemece vefat eden çocuğun eğitim durumuna dair bir araştırma yapılmadan bakiye ömrü süresince maluliyet tazminat hesabında müteveffanın gelirinin asgari ücret düzeyinde olduğu kabulüne dayalı olarak hazırlanan bilirkişi raporu hükme esas alınmış ise de mahkemenin müteveffanın elde edebileceği gelir konusunda yaptığı araştırma yetersizdir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.Bu halde davacılar yakını ...'ın kaza tarihi itibariyle öğrenci olup olmadığı, okuduğu okul, mezun olacağı tarih, öğrenim belgesi ve ders notlarına göre üniversiteye gitme ihtimalinin bulunup bulunmadığı araştırılıp değerlendirilerek (usuli kazanılmış hak dengesine riayet edilmek suretiyle) davacılar vekilinin bu yöne vaki itirazı karşılanarak hasıl olacak netice dahilinde karar verilmelidir.3-) Davacılar vekili tarafından, hükmedilecek tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi talep edilmiş olup, ilk derece mahkemesince yasal faize hükmedildiği görülmüş ise de sigortalı aracın ticari amaçlı kullanım dahilindeki çekici olduğu gözetilerek hükmedilen tazminata talep dahilinde ticari faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi doğru olmamış, davacılar vekilinin bu yöne vaki istinaf itirazı bu sebeple yerinde görülmüştür.4-) 2918 sayılı KTK’nın 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.2.b. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir.İlk derece mahkemesince hükmedilen tazminata sigorta şirketinin ödeme yaptığı 06.03.2015 tarihinden itibaren faiz işletilmiş ise de dosyadaki bilgi ve belgelerden davacıların sigorta şirketine başvuru tarihleri belirlenerek temerrüt tarihinin anılan yasa hükmü uyarınca hangi tarih olacağı belirlenmeden yazılı şekilde hüküm tesisi de isabetli görülmemiştir.5-) Davacılar arasında ihtiyati dava arkadaşlığı bulunmasına göre her bir davacı yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tek vekalet ücretine hükmedilmesi de doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, HMK'nın 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun (2), (3), (4) ve (5) numaralı bentlerde yazılı açıklama dahilinde kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)/a-6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, kaldırma neden ve şekline göre davalı sigorta vekilinin istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacılar vekilinin istinaf kanun yolu başvurularının KABULÜ ile mahkemece verilen hükmün HMK’nın 353/(1)-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, kaldırma kararının mahiyetine göre davalı sigorta vekilinin istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,2-Dava dosyasının HMK’nın 353/(1)-a maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,3-İstinaf kanun yolu başvurusu sırasında alınan peşin harçların yatıran taraflara iadesine,4-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesinde verilecek yeni kararda dikkate alınmasına,5-Kararın taraflara tebliği, harç ve gider avansı iadesine ilişkin işlemlerin yerel mahkemesince yerine getirilmesine,6-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında tehiri icra talebi doğrultusunda yatırılan teminat olması halinde yatıran tarafa İADESİNE,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliğiyle HMK'nun 362-(1)/g maddesi gereğince kesin olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.