Anahtar kelimeler: Acz Tanışıklık Gayesi Cebri Bono Kaçırma Takipleri Devrettiğinin Gayrimenkulleri Den
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin bono alacaklarından dolayı davalı ...'den alacaklı olduğunu, davalı borçlu aleyhine icra takipleri yapıldığını, davalı borçlunun acz halinde olduğunu, adına kayıtlı gayrimenkulleri mal kaçırma gayesi ile tanışıklık ilişkisi bulunan diğer davalıya devrettiğinin belirlendiğini beyan ederek davalılar arasındaki tasarrufların iptaline icra dosyalarından cebri icra yetkisi verilmesi talep ve dava edilmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, dava konusu gayrimenkulleri kaydında yer alan ipotekler ile birlikte aldığını, ipotek borçlarını da ödemeye devam ettiğini, geçerli bir aciz vesikası ibraz edilmediğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; davacı tarafından davalılar aleyhine açılan davanın kabulüne; uyuşmazlığa konu ... İlçesi, ... Mahallesi, ...Mevkii, 539 Ada, 74 Parsel, ... Mahallesi, ... Mevkii, 540 Ada, 26 Parsel, ... Mahallesi, ... Mevkii, 5328 Parsel, ... Mahallesi, ... Mevkii, 5307 Parsel, ... Mahallesi, ... Mevkii, 5306 Parsel, ... Mahalle, ... Mevkii, 462 Ada, 76 Parsel, ... Mahalle, ... Mevkii, 492 Ada, 64 Parsel, ... Mahalle, ... Mevkii, 490 Ada, 11 Parsel, ... Mahalle, ... Mevkii, 483 Ada, 3 Parsel, ... Mahalle, ... Mevkii, 477 Ada, 3 Parsel, ... Mahalle, ... Mevkii, 477 Ada, 2 Parsel sayılı taşınmazların davalıların hisseleri doğrultusunda, mülkiyetlerine ilişkin tasarrufların iptali ile davacının ... İcra Müdürlüğünün ████████, ████████, ███████ Esas sayılı dosyaları ve ...İcra Müdürlüğü █████████ Esas sayılı dosyası ile .... İcra Müdürlüğü ██████████ Esas sayılı dosyasındaki alacak ve ferilerinin tahsili amacıyla İİK'nın 277 ve devamı maddeleri gereğince cebri icra yetkisi tanınmasına; tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla ve ... İcra Müdürlüğünün ████████, ████████, ███████ Esas sayılı dosyaları ve .... İcra Müdürlüğü █████████ Esas sayılı dosyası ile Konya 13. İcra Müdürlüğü ██████████ Esas sayılı dosyalarına konu borç ve fer'ileriyle sınırlı kalmak kaydıyla; daha önce aynı taşınmazlar yönünden mahkememizin ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararındabelirlenen aynı dava ve uyuşmazlığa konu ... İlçesi, ... Mahallesi, ..., 135 Ada, 90 Parsel, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, 156 Ada, 10 Parsel, ... İlçesi, ... Mahallesi, ..., 466 Ada, 25 Parsel, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, 492 Ada, 17 Parsel, ... İlçesi, ... Mahallesi, ..., 467 Ada, 32 Parsel, ... İlçesi, ... Mahallesi, ..., 468 Ada, 15 Parsel sayılı taşınmazların 3. kişiye devir tarihindeki gerçek değeri olan 482.102,00 TL'nin davalı ...'ün dosya kapsamında bulunan ödeme dekontları değerlendirilmesi suretiyle 553.216,00 TL'nin davalı ...'e ödenmiş bulunması ve daha önce aynı taşınmazlar yönünden mahkememizin ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararında belirlenen aynı dava ve uyuşmazlığa konu taşınmazlar yönünden 558.176,00 TL tazminata mahkum edilmesi nedeniyle, yeniden tazminat ödenmesine yer olmadığına karar verilmiş, karar davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiş, Konya Bölge Adliye Mahkemesince davalıların istinaf taleplerinin reddine, davacı vekilinin istinaf taleplerinin kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiş, karar ilamı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.1.Dava İİK 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.Bir davada taraflarca ileri sürülen maddi olguların hukuki değerlendirilmesini yapmak, uygulanacak yasa maddelerini bulmak ve uygulamak hakimin doğrudan görevidir. HMK'nın 33.maddesine göre Hakim, Türk hukukunu resen uygulamak zorundadır. Bir davada olayları belirtmek ve açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme Hakime aittir. Bu nedenle tarafların hukuki nitelendirmeyi doğru yapmak zorunluluğu yoktur. Başka bir ifade ile Hakim, bildirilen hukuki sebeplerle bağlı olmayıp, nitelemeyi yapıp hukuki sebebi kendiliğinden bulup uygulamakla sorumludur.Tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır. Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir(İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan ... bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK'nın 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK'nın 278, 2 79... . maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.Somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesinde, dava konusu tasarrufların bir kısmının İİK madde 277'e göre değerlendirilip bir kısmının ise BK 19'a dayalı olarak nitelendirmesi yapıldığı anlaşılmışsa da dava dilekçesi incelendiğinde davanın İİK 277 ve devamı maddelerine görülmesinin talep edildiği, şartların uymaması halinde TBK madde 19'a göre değerlendirmenin yapılmasının beyan edildiğinin anlaşılmış olmasına göre dava konusu her bir tasarruf yönünden davaya İİK 277 ve devamı maddelerine göre tasarrufun iptali davası olarak bakılması ve ona göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.2.Bozma neden ve şekline göre davalı ... vekilini sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.SONUÇ
:Açıklanan sebeplerle;Değerlendirme bölümünün (1) nolu bendinde açıklanan nedenlerle HMK'nın 373/2. maddesi gereğince Bölge Adliye mahkemesinin kararının BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın HMK'nın 373/2. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.