Anahtar kelimeler: Klips Ödülü Promosyon Dünyadaki Modeli Amerikadaki Kataloglarda Endüstriyel Piyasaya Kalem
T.C.
İSTANBUL2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)DAVA TARİHİ
: █████/2017KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Dava Dilekçesi
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin firmanın 1995 yılında promosyon sektöründe çalışmaya başladığını, ..., “...” özel klips tasarım modeli ile Amerika’daki ...’de yılın en iyi en yeni promosyon ödülü olan “...”nü aldığını, promosyon sektörünün “kalem ve yan ürünleri” konusunda dünyadaki bilinen firmalar arasında olduğunu, müvekkili şirket adına tescilli olan 2016/... (13) Sayılı Tasarım Tescil Belgesi ile korunan “..."nın ayırt edilemeyecek derecede benzeri ürünlerin, davalılar tarafından piyasaya sürüldüğünü ve bazı kataloglarda satışının yapıldığının tespit edildiğini,... 2018 kataloğunun 48. sayfasında yer alan ... kod numaralı ürünlerin, ...'un 2018 kataloğunun 172 ve 173. sayfalarında yer alan ... kodlu ürünlerin, ...'un 2018 kataloğunun 35 ve 36. Sayfalarında yer alan ... kodlu ürünlerin, ... Matbaasının 2018 kataloğundaki 36. sayfasında yer alan 1129 kod numaralı ürünlerin davalı tarafından üretilip piyasaya sürüldüğünü, tüm görseller karşılaştırıldığında ürünlerin dış görünüşlerinin birbirleriyle ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunun, tasarımların bilgilenmiş kullanıcılar üzerinde bıraktığı genel izlenim bakımından belirgin benzerliklerin bulunduğunu, ... kataloğundaki 1129 kodlu ürünler ile ... Promosyonun ... kod numaralı ürünleri 2016/... tescil numaralı tasarımdaki yapraklardan üstteki ile biçim, orantı, renk, en üst bölümdeki kütlük ve alttaki sivri yapı ve ortadan geçen damar itibarı ile aynı olduğunu, yine ... 2018 kataloğunun 48. sayfasında yer alan ... ve ... kod numaralı ürünlerin, ...'un 2018 kataloğunun 172 ve 173. sayfalarında yer alan ... kodlu ürünlerin, ...'un 2018 kataloğunda yer alan ... kodlu ürünler ile 2012/...-1-2 ve 4 numaralı tasarımlar ile çok benzer olduklarını, yaprakların damarlarının yapısının, damarların uzatılarak dallaşmasının ve kalem gövdesi ile birleşiminin çok benzeştiğini, ortadan geçen ana damarın yapısının benzerliği arttırdığını, damar sayısının davalı ürünlerinde az olmasının, bilgilenmiş kullanıcı tarafından farkedilmesinin güç olduğunu, bu fiillerin haksız rekabet teşkil ettiğini, müvekkilinin piyasada oldukça talep gören tasarımına konu ürününün davalı firma tarafından taklit edilmesi sebebiyle maddi zarara uğradığını, dava sürecinde de tecavüzün devam edecek olması nedeniyle maddi zarar gün geçtikçe artacağından bahisle öncelikle, karşı tarafa tebligat yapılmaksızın uzman bir bilirkişi marifetiyle dosyaya sunulan kataloglarda 2012/..., 2016/... ve 2016/... sayılı tasarımlarla belirgin derecede benzer ürünler bulunup bulunmadığının tespitine, davanın etkinliğinin sağlanması maksadıyla davalı firmanın haksız ve hukuka aykırı bir şekilde imal edip ve/veya ettirip satış ve pazarlamasını yaptığı taklit ve tecavüz mahsulü “...” ürünlerine, bu ürünleri üretmeye yarayan kalıplara, davalı firmanın yukarıda yer alan adresinde ve tespit edilecek diğer adreslerde el konulması ve toplanması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı tarafın eylemlerinin müvekkili şirket adına Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı nezdinde; 2016/... (13) numaralı endüstriyel tasarım tescil belgesi ile koruma altında olan ve 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve TTK’nun Haksız Rekabete ilişkin hükümleri uyarınca da korunan özgün 2012/...-1-2 ve 4, 2016/... ve 2016/... sayılı tasarım hakklarına 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 81. Maddesi ve TTK’nin 55 vd.. maddeleri uyarınca tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, tescilli tasarım hakkına tecavüzün durdurulmasına, haksız tecavüzün önlenmesine ve bu suretle tecavüzün giderilmesine, bu bağlamda müvekkiline ait 2012/...-1-2 ve 4, 2016/... ve 2016/... sayılı tasarımlara tecavüz teşkil eden ürünlerin, Endüstriyel tasarım tescili ile koruma altına alınan ürünlerin davalı tarafından üretilmesinin, piyasaya sunulmasının ve ihraç edilmesinin engellenmesi, piyasadaki ürünlerine, satışa sunuldukları ve ticari amaçla elde bulunduruldukları yerlerde, serbest liman, serbest bölge ve gümrüklerde el konulmasına, imha edilmesine, davalı tarafın müvekkili şirketin tescilli tasarım hakkına karşı haksız eylemlerinden ve tecavüzlerinden dolayı 6769 sayılı Kanunu'nun 151/b maddesinde yer alan "Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç" belirtilen hükme istinaden fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalıdan 1.000,00TL maddi tazminatın davanın açılış tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.Cevap Dilekçesi
: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin uzun yıllardan beri başta "kalem" olmak üzere promosyon ve yazım gereçleri alanında faaliyet gösteren maruf ve bilinen bir şirket olduğunu, ürünlerinin tamamına yakınının TPE nezdinde Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesi ve Faydalı Model Tescil Belgesiyle tescilli ürünler olduğunu, müvekkilinin ticari hayatının hiç bir döneminde iktisadi rekabeti haksız suretle ihlal etmediği gibi davacı şirketle de hiç bir zaman haksız rekabet içinde olmadığını,TPE nezdinde 2016/... Nolu Tasarım Tescil Belgesinin davacı adına tescilli olmadığından bu tasarım tescil belgesi bakımından davacının dava açmakta hukuki yararı olmadığını, tescil konusu tasarımla müvekkilinin ürünleri arasında herhangi bir benzerlik bulunmadığını, davacı adına tescilli 2016/..., 2016 /..., 2012/...-1,2,4 nolu Endüstriyel Tasarım Tescil Belgelerine konu tasarımlarla müvekkilinin ürünleri arasında da hiç bir benzerlik bulunmadığını, dava dilekçesiyle birlikte talep edilen tespit üzerine müvekkilinin işyerinde yapılan inceleme ve bu inceleme sırasında bilirkişilere teslim edilen örnek kalem numuneleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde kalem tasarımları arasında benzerlik olmadığının tespit edildiğini, dava konusu yapılan kalem tasarımlarının ortak özelliğinin her ikisinde de yaprak şeklinde bir klips formunun bulunmasından ibaret olduğunu, bu ortak özellik dışında tasarımlar veya ürünler arasında hiç bir benzerlik olmadığını, yaprak şeklindeki Klips formunun kalem üzerine ilk yerleştiren, yine yaprak şeklinde "Silgi" tasarımının ilk defa TPE nezdinde Tasarım Tescil Belgesiyle tescil altına alanın müvekkili olduğunu, bu nedenle de davacının haksız rekabete ilişkin iddialarının mesnedsiz olduğunu, dava dilekçesi ile sunulan katalogların müvekkiline ait metaryaller olmadığını, içeriklerini kabul etmediklerini, davacının davasında tamamen haksız ve kötüniyetli olduğunu beyanla dava dilekçesindeki tüm taleplerin ayrı ayrı reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.Deliller
:- TPMK Kayıtları
: Türk Patent ve Marka Kurumundan gelen cevabi yazının incelenmesinde, 2012 ... başvuru nolu tasarımın 19-06 ... sınıfında, davacı ... Ltd.Şti. adına 09.11.2012 tarihinde tescil edildiği, 2016 ... başvuru nolu tasarımın 19-06 ... sınıfında, davacı ... Ltd.Şti. adına 19.04.2016 tarihinde tescil edildiği, 2016 ... başvuru nolu tasarımın 19-06 ... sınıfında, davacı ... Ltd.Şti. adına 19.04.2016 tarihinde tescil edildiği, 2016 ... başvuru nolu tasarımın 32-00 ... sınıfında, ... Ltd.Şti. adına 06.10.2016 tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır.Bilirkişi Raporu
:11.███████ tarihli Bilirkişi raporunda özetle; "Davalı tarafa ait işyerinde yapılan incelemelerde, davacı taraf vekilinin dosyaya sunduğu ..., ..., ... ve ... kataloglarında bulunan ürünlerin bulunduğu, davacı tarafa ait 2012 ... no'lu endüstriyel tasarım tescil belgesindeki (1),(2) ve (4) no’lu tasarımlar ile ... 2018 kataloğundaki ..., ..., ... katalogundaki ... Katalogundaki ... kod no'lu ürün tasarımlarının birbirleri üzerinde farklı olarak algılandıkları, davacı tarafa ait 2016 ... no'lu endüstriyel tasarım tescil belgesindeki tasarım ile ... 2018 kataloğundaki ... ve ... kataloğundaki 1129 kod no'lu ürün tasarımlarının birbirleri üzerinde farklı olarlak algılandıkları" görüş ve kanaitinin bildirildiği anlaşılmıştır.Bilirkişi Raporu
:26.02.2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı tarafa ait, 2012/... (1), (2) (4) numaralı tasarımlar, 2016/... numaralı tasarım ve 2016/... numaralı tasarım ile davacı tarafından dosyaya sunulan kataloglarda yer alan alan ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu ve farklı olarak algılandıkları..." sonuç ve kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.Mahkememizce verilen ilk karar
: Mahkememiz █████/2019 karar tarihli 2017/... Esas- 2019/... Karar sayılı kararı ile "Davanın REDDİNE" dair karar verildiği anlaşılmıştır.İstinaf ilamı
: İstanbul BAM 44. Hukuk Daire'sinin █████/2023 Tarih, █████████ Esas-████████ Karar sayılı ilamı ile; "Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, İlk Derece Mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine" dair karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.Bozma ilamı
: Tarafların temyiz başvuruları üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████/2024 Tarih, █████████ Esas, █████████ Karar numaralı Yargıtay ilamı ile; "Davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA" denilerek hükmün bozulduğu ve dosyanın mahkememizin ████████ E. Sayılı sırasına kayıt edilerek █████/2025 tarihli duruşması sırasında bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.Bozma İlamı Sonrası Yapılan İşlemler
:Bozma ilamı doğrultusunda yargılamaya devam edilmiş, yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.Bilirkişi Raporu
: █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan teknik değerlendirmeler doğrultusunda;Davacı tarafa ait 2016/... numaralı tasarım tescili ile ... ... 2018 kataloğunun 48. sayfasında yer alan ... kod numaralı ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait 2016/... numaralı tasarım tescili ile ... ... 2018 kataloğunun 172 ve 173. sayfalarında yer alan ... kodlu ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait 2016/... numaralı tasarım tescili ile ...kataloğunun 35 ve 36. sayfalarında yer alan ... kodlu ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait 2016/... numaralı tasarım tescili ile ... ... 2018 kataloğundaki 36. sayfasında yer alan ... kod numaralı ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davalı kayıtlarında tazminata dayanak teşkil edebilecek, diğer bir ifade ile dava konusu ürünlere özgü bir hesaplamaya anahtar olabilecek veri tespit edilemediği, Sayın mahkemeye yardımcı olunması maksadı ile davalı yanın net satışları ve faaliyet kârı/zararı tutarlarının yıllar itibari ile raporun Mali İncelemeler kısmında sunulduğu, bu tutarlardan yola çıkarak ve/veya hesaplamalardan ari olarak 6098 sayılı yasanın 50. ve 51. Maddelerinin uygulanmasının tamamı ile sayın mahkemenin takdirinde olduğu, Raporumuzun Mali İncelemeler kısmında yer alan tutarların ve tazminata müteallik açıklamaların ancak davalının davacı yan markalarına/ürünlerine tecavüzünün varlığının sayın mahkemece takdiri halinde anlam ifade edeceği"ne dair sonuç ve kanaatine varılmıştır. Islah Dilekçesi: Davacı vekili █████/2026 tarihli ıslah dilekçesi ile; Dava dilekçesinde yer alan 1.000,00TL maddi tazminat talebini 69.000,00 TL artırarak toplam 70.000,00TL üzerinden maddi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.Dava ve uyuşmazlık
:Taraflar arasındaki dava; 6769 Sayılı Kanun hükümleri uyarınca açılmış tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi ve buna ilişkin olarak maddi tazminat talebine ilişkindir. Davacı taraf TPMK nezdinde ... tescil numaralı tasarımların davacı adına tescilli olduğunu, davalının davacı adına tescilli bulunan tasarımlarla birebir aynı mahiyette tasarımları kullanarak davacının tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğini belirterek davanın kabulünü savunmuştur. Davalı davanın reddini savunmuştur.Gerekçe
: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında; TPMK nezdinde ... tescil numaralı tasarımların davacı adına tescilli olduğunu, davanın açıldığı tarih itibariyle (█████/2017) korumasının devam ettiği, ancak yargılama sırasında yenilenmesinin yapılmaması nedeniyle tasarımların hükümsüz kaldığı ancak dava tarihi itibariyle tescilli olması nedeniyle davacı lehine koruma sağladığı, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları, bozma öncesi ve sonrası alınan raporlar ile yargıtay bozma ilamı dikkate alındığında davacı tasarımları ile davalının ürettiği ve satışa sunduğu ... ve kıskacı tasarımlarının ortalama bilgilenmiş kullanıcı kitlesinde seçenek özgürlüğünün geniş olduğu bir ürün katagorisinde yer aldığı, yaprak figüründen oluşan tasarımlar arasında küçük farklılıklardan oluşan damar sayısı,renk tonu, yükselti ve çukurlukların bulunmasının tasarımlar arasındaki benzerliği ortadan kaldırmadığı ve ayırt edici özelliği taşımadığı, mahkememizce alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda da bu hususların irdelenerek davacıya ait tescilli tasarımlar ile davalı kullanımlarında yer alan ... kod numaralı ürünlerin benzer mahiyette olduğu, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıkların bulunmadığı, bu nedenle davalının bahsi geçen kullanımlarının davacı adına tescilli tasarıma tecavüz niteliğinde olduğu anlaşılmakla tasarıma tecavüz iddiası bakımından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.Maddi tazminat talebi bakımından yapılan incelemede davacının tazminat talebinin SMK 151/2 B maddesi gereğince davalının elde dettiği net kazanca ilişkin olduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında davalının dava konusu tarihlere ilişkin faaliyet karının tespit edildiği ancak dava konusu tasarımlara ilişkin net kazancının tespit edilemediği, bu haliyle borçlar kanunu 50. Madde gereğince taktiren bir tazminata hükmedilmesi gerektiği, davacının ıslah dilekçesi ile talebini 70.000,00 TL'ye yükselttiği, istenen bu bedelin tarafların ticari ve ekonomik durumları, tasarımlara ilişkin ihlaller, ihlalin niteliği göz önüne alınarak talep edilen tazminat miktarının dosya kapsamına uygun olduğu değerlendirilmekle bu miktar üzerinden maddi tazminata hükmedilmiştir.Yapılan yargılama sonucunda davacı tarafça davalı aleyhine açılan davanın kabulüne, davalının eylemlerinin davacı adına tescilli tasarıma tecavüz niteliğinde olduğunun tespitine, borçlar kanunu 50. Madde gereğince taktiren 70.000,00 TL tazminata hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:Açıklanan Sebeplerle;1-Islah edilen davanın KABULÜNE, davalının eylemlerinin TPMK nezdinde davacı adına tescilli bulunan tasarım hakkına tecavüz niteliğinde olduğunun tespitine, tecavüz eylemlerinin durdurulmasına, önlenmesine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına,2-Maddi tazminat talebinin KABÜLÜ ile takdiren 70.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle beraber davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 4.781,70 TL karar harcından peşin yatırılan 31,40 TL peşin harç ile 1.195,43 TL Islah harcı olmak üzere toplam 1.226,83 TL'nin mahsubu ile kalan 3.554,87 TL bakiye karar harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,4-Davacı tarafından yapılan; 15.000,00TL bilirkişi ücreti, 75,00 TL posta gideri, 1.258,23 TL harç (peşin+başvuru+ıslah) olmak üzere toplam 16.333,23TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maddi tazminat davası bakımından davacı vekili yararına hesap olunan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,6- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tecavüz davası bakımından davacı vekili yararına hesap olunan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,8-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip ...Hakim ...