Anahtar kelimeler: Dikmençankaya İdile İdilde Yazmışsa Merkezî Aldırdığının Ankaraya Açılma Munzam Formunda
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararI. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLARA. Ankara 37. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.04.2025 Tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar Sayılı KararıDava dilekçesine konu istemin sözleşmeden kaynaklı alacak ve munzam zarar istemine dayandığı, davalıların süresinde verdiği cevap dilekçelerinde ilk itiraz olan yetki itirazında bulunarak davacının yerleşim yerinin ... Mahallesi ... Caddesi No:1 .../Şırnak olduğunu bildirdikleri, her ne kadar davacı dava dilekçesinde adresini Dikmen/Çankaya Ankara olarak yazmışsa da Uyap üzerinden yapılan merkezî nüfus müdürlüğü sorgulamasında davacının adres araştırma formunda yer aldığı üzere 04.04.2024 tarihinde İdil'e taşındığı, dava tarihi olan 18.04.2024 tarihinde İdil'de ikamet ettiği, dava açılma tarihinden sonra 01.05.2024 tarihinde ikametini Ankara'ya aldırdığının tespit edildiği, dolayısıyla davanın türüne göre genel yetki kuralı olan davalının yerleşim yerinde davanın açılmadığı gibi özel yetki kuralı olan para borçlarında alacaklının yerleşim yerinde de davanın açılmadığının anlaşıldığı dolayısıyla davalıların yetki itirazlarının yerinde olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.B. İdil 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.09.2025 Tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar Sayılı KararıDavacının dava tarihindeki ikamet adresinin ... Mahallesi ... Sokak İç Kapı No:29 .../Ankara olduğu, davacının dava açarken dava dilekçesinde bu adresi bildirdiği, yapılan kolluk araştırması neticesinde davacının 2020 yılının Ekim ayından 2024 yılı nisan ayına kadar bu adreste ikamet ettiği, 2024 yılını nisan ayında yalnızca 1 aylığına Şırnak ili İdil İlçesine taşındığı sonrasında tekrar bu adrese döndüğünün bildirildiği, yine uyap sisteminde yapılan sorgulamada davacı tarafından yalnızca 1 aylığına merkezî nüfus idaresi sistemindeki yerleşim yeri adresinin Şırnak ili İdil ilçesine aldırıldığı, ikametgahının istikrarlı bir şekilde Ankara'da göründüğü, davacının ikamet etme niyetiyle oturduğu yerin Çankaya/Ankara adresi olduğu, davacının da seçimlik yetkisi olduğu gözetilerek ikametgahının bulunduğu yer olan Ankara Mahkemelerinde söz konusu davayı açtığı anlaşılmakla bu kapsamda uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı yer olan Ankara 37. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.II. GEREKÇEA. UyuşmazlıkUyuşmazlık, alacak istemine ilişkin davada yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir.B. İlgili Hukuk1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir:“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”3. 6100 sayılı Kanun'un “Davalının birden fazla olması hâlinde yetki” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:“Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.”4. 6100 sayılı Kanun’un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin şöyledir: “Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.”5. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) “İfa yeri” başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir:“Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir.Alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edilebilir.”C. Değerlendirme1. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanun'un 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca 6098 Kanun'un 89 uncu maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir.2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.3. Somut olayda, davalıların cevap dilekçesinde davacının yerleşim yeri adresinin İdil/Şırnak olduğu ancak adresini Çankaya/Ankara olarak gösterdiği, bu nedenle davanın yetkili mahkemede açılmamasından dolayı usulden reddine karar verilmesinin talep edildiği, ancak yetkili mahkemenin bildirilmediği, yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkemenin yetkili hâle geleceğinden, uyuşmazlığın Ankara 37. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.III. KARARAçıklanan sebeplerle;6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Ankara 37. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,23.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.