mahalllesi sarıyer boğaziçi inşai konteyner pafta yapısının yanına izinsiz süreci

Anahtar kelimeler: Mahalllesi Sarıyer Boğaziçi İnşai Konteyner Pafta Yapısının Yanına İzinsiz Süreci

Danıştay 4. Daire Başkanlığı █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No

: █████████

Karar No

: █████████

TEMYİZ EDEN (DAVACI)

: ...

VEKİLİ

: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI)

: ... Belediye Başkanlığı

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem

: İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, ... Mahalllesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda önceden mevcut olan konteyner yapısının yanına izinsiz olarak 40,50 m² ilave alan yapıldığından bahisle, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu 11 ve 12. maddeleri uyarınca davalı idare tarafından düzenlenen ... tarihli, ... sayılı yapı tatil tutanağı ile söz konusu izinsiz inşai faaliyetler nedeniyle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca davacıya toplam 57.996,57 TL para cezası verilmesine ilişkin Sarıyer Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

: ... İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:..., K:... sayılı kararda özetle; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyadaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davaya konu olan İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, ... Mahalllesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz için 65 m²'lik ... tarihli yapı kayıt belgesi düzenlenmiş ve hali hazırda davacıya ait yaklaşık bu büyüklükte (62 m²'lik) bir yapı bulunsa da, yapı kayıt belgesi düzenlenirken yapının yalnızca 21 m²'lik kısmının bulunduğu, dava konusu 40,50 m²'lik kısmının ise yapı kayıt belgesi alındıktan sonra inşa edildiği, idare tarafından yapılan aykırı alan ve yapı sınıf grubu tespitlerinin yerinde olduğu, ruhsatsız olduğu anlaşılan 40,50 m²'lik kısım hakkında tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

: Davacı tarafından; yapı tatil tutanağının usulüne uygun düzenlenmediği, ... tarihli ve ... sayılı yapı kayıt belgesinin ise dava konusu yeri de kapsadığı, bu nedenle taşınmazın ruhsatsız sayılamayacağı, yapılan işlemlerin usul ve hukuka aykırı olduğu iddia edilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

: Temyiz istemine karşı savunma verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ

: ...

DÜŞÜNCESİ

: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Temyize konu kararın, yapı tatil tutanağı ile 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ve temel para cezasına aynı fıkranın (c) bendinin 5., 7., ve 12. alt bentleri uyarınca arttırım uygulanmasına ilişkin kısmı ve anılan Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendine ilişkin kısmı yönünden;

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyize konu kararın yapı tatil tutanağına ilişkin kısmı ile 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ve temel para cezasına aynı fıkranın (c) bendinin 5., 7., ve 12. alt bentleri uyarınca arttırım uygulanmasına ilişkin kısmı ve anılan Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davacının dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın, para cezası kısmının temel para cezasına anılan Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca yapılan arttırıma ilişkin kısmına gelince;

3194 sayılı Kanunun 42. maddesinde para cezasıyla ilgili düzenlemelere yer verilmiş, maddenin 2. fıkrasının (a) bendinde yapı sınıfı ve grubu dikkate alınmak suretiyle maddede belirtilen miktar ile yapının alanının çarpılması sonucu temel ceza miktarının hesaplanacağı ve bu miktar üzerinden (c) bendinin alt bentlerindeki artırım sebepleri için gösterilen oranlar uyarınca bulunan miktarların eklenmesi sonrasında toplam ceza miktarının bulunacağı belirtilmiş olup, söz konusu (c) bendinin 8. alt bendinde; yapılan inşai faaliyetin tamamen ruhsatsız olması halinde temel para cezasının %180 oranında arttırılacağı hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanunun Geçici 16. maddesinde ise; afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, █████/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara █████/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve █████/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir.

Yapının bulunduğu arsanın 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre belirlenen emlak vergi değeri ile yapının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen yaklaşık maliyet bedelinin toplamı üzerinden konutlarda yüzde üç, ticari kullanımlarda yüzde beş oranında alınacak kayıt bedeli başvuru sahibi tarafından genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilmek üzere merkez muhasebe birimi hesabına yatırılır. 6306 sayılı Kanun kapsamında kullanılmak üzere kaydedilen gelirler karşılığı Bakanlık bütçesine ödenek eklemeye Maliye Bakanı yetkilidir. Bu ödenek, dönüşüm projeleri özel hesabına aktarılarak kullanılır. Kayıt bedeline ilişkin oranı iki katına kadar artırmaya, yarısına kadar azaltmaya, yapının niteliğine ve bölgelere göre kademelendirmeye, ayrıca başvuru ve ödeme süresini bir yıla kadar uzatmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Yapı Kayıt Belgesi yapının kullanım amacına yöneliktir. Yapı Kayıt Belgesi alan yapılara, talep halinde ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilir.

Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun (İptal ibare: Anayasa Mahkemesinin 24/9/2020 tarihli ve E.:███████; K.:███████ sayılı Kararı ile) (…) uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir.

Yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilir, hükümlerine yer verilmiştir.

Olayda; İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, ... Mahalllesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz için 3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. maddesi uyarınca 65 m² yapı alanlı █████/2019 tarihli yapı kayıt belgesi düzenlendiği, idare tarafından ise; yapı kayıt belgesi düzenlendiği tarihte yapı kayıt belgesine konu 65 m²'lik yapının yalnızca 21 m²'lik kısmının bulunduğu, daha sonra bu yapıya 40,50 m²'lik yeni yapı eklendiği, dolayısıyla söz konusu yapının 40,50 m²'lik kısmının ruhsatsız olduğu iddiasıyla, 40,50 m² dikkate alınarak (c-8 arttırımı da uygulanmak suretiyle) para cezası kararı verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan 3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesi uyarınca, İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, ... Mahalllesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz için düzenlenen 65 m² yapı alanlı ... tarihli, ... belge numaralı yapı kayıt belgesinin, dava konusu işlem tarihi itibarıyla iptal edildiğine dair herhangi bir bilgi/belge bulunmadığı, bu nedenle taşınmazın tamamen ruhsatsız sayılamayacağı anlaşıldığından, temel para cezasının 8. alt bent uyarınca arttırılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; temel para cezasının 42. maddenin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca arttırılmasında hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu kararın bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,

2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; yapı tatil tutanağına ilişkin kısmı ile 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ve temel para cezasına aynı fıkranın (c) bendinin 5., 7., ve 12. alt bentleri uyarınca arttırım uygulanmasına ilişkin kısmı ve anılan Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendine ilişkin kısmının Başkan ... ve Üye ...'in karşı oyları ve oyçokluğuyla ONANMASINA,

3. Anılan İdare Dava Dairesi kararının; para cezası kısmının temel para cezasına 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca yapılan arttırıma ilişkin kısmının Üye ... ve Üye ...'ın karşı oyları ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,

4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde, kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY (X)

Dava; hakkında 3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. maddesi uyarınca 65 m² yapı alanlı ... tarihli yapı kayıt belgesi düzenlen İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, ... Mahalllesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın (yapı kayıt belgesi düzenlenirken yalnızca 21 m²'lik kısmının bulunduğu) 40,50 m²'lik kısmının yapı kayıt belgesi düzenlendikten sonra inşa edildiğinden bahisle, yapı tatil tutağı düzenlenmesi ve para cezası işlemi tesis edilmesi üzerine açılmıştır.

Olayda; dava konusu taşınmaz hakkında 3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. maddesi uyarınca 65 m² yapı alanlı █████/2019 tarihli yapı kayıt belgesinin düzenlendiği, dosyada, bu belgenin iptal edildiğine veya geçersizliğine dair herhangi bir bilgi/belge bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda; hakkında düzenlenen yapı kayıt belgesi iptal edilmeksizin, söz konusu taşınmazın bir kısmının yapı kayıt belgesine konu olmadığından bahisle tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı, bu nedenle temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyoruz.

KARŞI OY (XX)

Yapılan yargılama sonucu İdare Mahkemesi tarafından davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu da temyize konu karar ile reddedilmiştir.

Dava konusu taşınmaz hakkında 3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. maddesi uyarınca 65 m² yapı alanlı █████/2019 tarihli yapı kayıt belgesinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Yapı kayıt belgesi; imar mevzuatına aykırı olarak inşa edilmiş yapıların geçici olarak tanınması ve kayıt altına alınması amacıyla verilen, taşınmaz hakkında daha önce düzenlenen yıkım ve para cezası işlemlerinin iptal edilmesi gibi çeşitli sonuçlar doğuran, esasen ruhsatsız yapıların ruhsatlı sayılması gibi hukuki bir sonuç doğurmayan, yapı sahiplerine geçici hukuki koruma sağlayan bir belgedir.

Bu nedenle; hakkında yapı kayıt belgesi düzenlenen dava konusu taşınmaz ruhsatlı sayılamayacağından, temel para cezasına 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca arttırım yapılabileceğinden, temyize konu kararın bu kısmının da onanması gerektiği oyuyla, Dairemiz çoğunluk kararına belirtilen kısım yönünden katılmıyoruz.