cismani esaskarar yolcu ölüm sevk plakalı ankara idaresindeki araç karara

Anahtar kelimeler: Cismani Esaskarar Yolcu Ölüm Sevk Plakalı Ankara İdaresindeki Araç Karara

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No

: █████████ - ████████

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

26. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: 18.09.2024

NUMARASI

: ████████ Esas ████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

KARAR TARİHİ

: 08.05.2026

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ

: 02.06.2026

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 18.07.2016 tarihinde, dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacının yolcu olarak bulunduğu, ... sevk ve idaresindeki tescilsiz ve plakasız motosikletin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının ağır şekilde yaralandığını ve malul kaldığını, kazadan sonra düzenlenen kaza tespit tutanağına göre, kazanın meydana gelmesinde tescilsiz motosiklet sürücüsü ...'un asli kusurlu olduğunu ve adı geçen hakkında Nazilli 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ████████E.sayılı dosyası ile açılan kamu davasının derdest olduğunu, tescilsiz ve plakasız motosikletin zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunmadığından davalı ... meydana gelen zarardan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere sorumluluğunun bulunduğunu, kazadan sonra davacının maluliyetinin tespiti için başvurdukları Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen 27.08.2018 tarihli rapora göre, davacının %5 oranında kalıcı maluliyetinin bulunduğunun tespit edildiğini, ancak davacının maluliyetinin daha fazla olduğunu, bu hususun tespiti için yeniden rapor alınması gerektiğini, davadan önce davalı ... yaptıkları başvuru neticesinde, davalının ödeme yapmayacağını belirttiğini belirterek HMK'nın 107.maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak 100,00 TL geçici, 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 100.00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 300,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsilini istemiş, yargılama sırasında sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 309.900,00 TL olarak artırmıştır.

Davalı vekili, davadan önce davacının eksik evrak ile davalı ... başvuruda bulunduğunu, kaza sırasında kask takmayan davacının müterafik kusurunun ve hatır taşımasının bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, tescilsiz araçların neden olduğu kazalardan dolayı davalı ...'nın sorumluluğunun bulunmadığını, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderlerinden de sorumluluğun söz konusu olmadığını, davalının temerrüdü söz konusu olmadığından temerrüt tarihinden itibaren ticari faiz talep edilmesinin de haksız olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; alınan kusur raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde tescilsiz ve plakasız motosiklet sürücüsü ...'un %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'un kusursuz olduğunun tespit edildiği, davacının maluliyetinin tespiti için Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen 15.01.2024 tarihli raporda, davacının özür oranının %5, geçici iş göremezlik süresinin 15 gün olduğu, bakıcı ihtiyacının bulunmadığının belirtildiği, alınan aktüer bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, motosiklet sürücüsü ile davacı arasında karı koca olması nedeniyle hatır taşıma indiriminin yapılmadığı, davacının kusurlu olan eşinin alkollü olduğunu bilebilecek durumda olması, kask kullanmaması nedeniyle başından yaralandığı ve maluliyet sonucunun ağırlaşmasında müterafik kusuru bulunduğundan %20 müterafik kusur indirimi yapıldığı belirtilerek davacının bakıcı giderine yönelik talebinin reddine, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin kısmen kabulü ile, toplam 255.928,48TL'nin temerrüt tarihi olan 01.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye talebinin reddine karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davadan önce davacı tarafından davalı ... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 97.maddesinde belirtildiği şekilde usûlüne uygun olarak başvurusu bulunmadığından dava şartının yerine getirilmediğini, alınan kusur raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınması gerektiğini, aktüer hesaplamasının da 1.8 teknik faiz uygulanmaması nedeniyle hükme esas alınamayacağını, maluliyet raporunun da yanlış yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiğini, maluliyet raporları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderlerinden davalı ... sorumluluğunun bulunmadığını, SGK tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı hususu araştırılmadan hüküm verildiğini, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılmamasının da hatalı olduğunu, davalının temerrüdü oluşmadığı hâlde temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmesinin de isabetsiz olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri istemine ilişkindir.

Davacı vekili, dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacının yolcu olarak bulunduğu, ... sevk ve idaresindeki tescilsiz motosikletin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının yaralandığını ve malul kaldığını belirterek geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri isteminde bulunmuş, mahkemece alınan kusur raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde tescil plakasız motosiklet sürücüsü ...'un %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'un kusursuz olduğunun tespit edildiği, davacının maluliyetinin tespiti için Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen 15.01.2024 tarihli raporda, davacının özür oranının %5, geçici iş göremezlik süresinin 15 gün olduğu, bakıcı ihtiyacının bulunmadığının belirtildiği, alınan aktüer bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, motosiklet sürücüsü ile davacı arasında karı koca ilişkisi olması nedeniyle hatır taşıma indiriminin yapılmadığı, davacının kusurlu olan eşinin alkollü olduğunu bilebilecek durumda olması, kask kullanmaması nedeniyle başından yaralandığı ve maluliyet sonucunun ağırlaşmasında müterafik kusurlu bulunduğundan %20 müterafik kusur indirimi yapıldığı belirtilerek davacının bakıcı giderine yönelik talebinin reddine, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin kısmen kabulü ile, toplam 255.928,48TL'nin temerrüt tarihi olan 01.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye talebinin reddine karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

1-Dosya kapsamına göre dava açılmadan önce, davalının da kabulünde olduğu gibi davacı tarafından ... başvuru yapıldığı, 26.04.2016 tarihinde 2918 sayılı Yasanın 99.maddesinde yapılan değişiklik ile getirilen "Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası Genel Şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." düzenlemesi gereğince, sigortanın temerrüdü için Genel Şartlarda belirtilen belgeler ile ... müracaat edildiğinden davalı ... dava şartının yerine getirilmediğine dair itirazının reddi gerekmiş, temerrüde uğradığı anlaşıldığından temerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır.

2-Kazadan sonra düzenlenen kaza tespit tutanağında, sürücü ... sevk ve idaresindeki tescilsiz motosikleti ile Beğerli Mahallesi istikametinden Nazilli-Esenköy Mahallesi istikametine seyir hâlinde iken dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu şeride tecavüz ederek aracının ön kısmı ile karşı yönde seyir hâlinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön kısmına çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasının meydana gelmesinde tescilsiz motosiklet sürücüsü ...'un 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 56/1-a ve 84.maddelerini ihlâl ettiğinden asli ve tam kusurlu olduğunun, ... plakalı araç sürücüsü ...'un ise herhangi bir kural ihlâlinin bulunmadığının belirtildiği, mahkemece alınan kusur raporunda da aynı tespitler ile, tescilsiz motosiklet sürücüsü ...'un %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, bahse konu raporun toplanan deliller ve kazanın oluş şekline uygun olduğu ve hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

3-Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda, Mahkeme tarafından maluliyet tespitine ilişkin olarak Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen 15.01.2024 tarihli raporda, davacının özür oranının %5, geçici iş göremezlik süresinin 15 gün olduğu, bakıcı ihtiyacının bulunmadığının belirtildiği, raporun Yargıtay uygulamalarına, usûl ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla bu rapor esas alınarak hüküm verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

4-Olay tarihinde yürürlükte olan 2918 sayılı Karayolları Trafik kanunun 90. maddesinde "Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11.01.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihinde ███████ E-███████ K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan "..ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…" ibaresi ile ikinci cümlesindeki "…ve genel şartlarda…" ibaresi Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.

Danıştay ve Yargıtay tarafından kabul edilen uygulamaya göre "Uygulanması gereken bir kanun hükmü, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilirse, usulü kazanılmış hakka göre değil, Anayasa Mahkemesi'nin iptal sonrası oluşan yeni duruma göre karar verilebilecektir." yönünde değerlendirme yapılmıştır. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı nedeniyle davacıların zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK'nın ve 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir

Bu itibarla, Yargıtay uygulamalarına göre tazminat hesaplanmasında TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre bakiye yaşam süresinin belirlenmesi, bilinmeyen/ işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp, %10 iskonto edilerek progresif rant yönteminin esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin bu husustaki istinaf başvurusunun da reddi gerekmiştir.

5-Davalı ... vekili bakıcı gideri ve geçici işgöremezlik tazminatından tedavi gideri kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumlu olduğu yönünde istinaf itirazında bulunmuş ise de, geçici işgöremezlik tazminatı, yaralanan kişinin iyileşme süresince çalışamaması nedeniyle ortaya çıkan zararı, bakıcı gideri ise iyileşme döneminde başka birinin yardımına ihtiyaç duyması olup 2918 sayılı KTK.nın 98. maddesinde belirtilen sağlık hizmet bedeli sayılamayacağı gibi iyileşme süresince meydana gelen ve TBK'nın 54. maddesinde de sayılan bu zararlardan zarar sorumluları KTK'nın 85.maddesi ve 91. maddesi gereğince araç işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortası sorumlu olduğundan ve KTK'nın 98. maddesinde belirtilen SGK'nın sorumlu olduğu sağlık hizmet bedeli kapsamında geçici işgöremezlik zararı bulunmadığından ve yasa ile düzenlenmeyen hususun zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ile düzenlenmesi mümkün olmadığı gibi, kanun maddesine aykırı genel şart hükümleri de getirilemeyeceğinden davalı ... geçici işgöremezlik zararından sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

6-Davalı ... vekili, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılmamasının da hatalı olduğu iddiasında bulunmuş ise de, Mahkemece hükmedilen tazminattan müterafik kusur indiriminin uygulandığı, hatır taşıması bulunduğununu davalı tarafca ispat edilmediğinin anlaşılmasına göre hatır taşıması indirimi yapılmamasında da bir isabetsizlik bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, dosya içeriğine kararın dayandığı delillerle gerektirici nedenlere delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1.b.1maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1.b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince davalıdan alınması gereken 17.482,47 TL istinaf harcından peşin alınan 4.371,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 13.111,47 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

3-Başvuran tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

5-Kararın usûlüne uygun olarak taraflara tebliğine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nın 361.maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde Yargıtay'da TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 08.05.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.n