metrobüsün metrobüs metrobüse çağlayan binmek yakasına edeninin durağından arkadan plakası

Anahtar kelimeler: Metrobüsün Metrobüs Metrobüse Çağlayan Binmek Yakasına Edeninin Durağından Arkadan Plakası

T.C. İSTANBUL BAM

8. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2026

NUMARASI

: ████████ Esas - ████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: Trafik Kazasından Kaynaklanan Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ

: █████/2026

İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

K A R A R

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; vekil edeninin █████/2016 tarihinde Çağlayan Metrobüs Durağı'ndan Anadolu Yakası'na giden metrobüse binmek istediği esnada, metrobüsün hareket etmesi sonucu arkadan gelen ve plakası tanımlanamayan başka bir metrobüsün çarpması suretiyle müvekkilinin yaralandığını, davacıya çarparak yaralanmasına neden olan ve müvekkiline çarptığını fark etmeyerek olay yerinden ayrılan metrobüs sürücüsünün kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu bulunduğunu ve talep konusu kaza neticesinde uğranılan zararların giderilmesi amacıyla ... Hesabı'na yapılan başvurudan sonuç alınamadığı gibi arabuluculuk görüşmelerinin de anlaşmazlıkla sonuçlanması üzerine █████/2021 tarihinde ... Hesabı aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde başvuruda bulunulduğunu, bu başvurunun █████/2022 gün, 2021.E.225564-2022.K.86118 sayılı Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararıyla usulden reddedildiğini, iş bu karara süresi içerisinde yaptıkları itirazın da Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nce verilen █████/2022 gün, 2022/İHK-36833 sayılı kararla reddedildiğini ve taraflarınca itiraz hakem heyeti kararlarına karşı yapılan müteakip temyiz başvurusunun da Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nce verilen █████/2024 gün, █████████ Esas - ██████████ Karar sayılı ilamla reddedilerek, itiraz hakem heyetince verilen kararın onandığını; █████/2021 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na yapılan ve kusur durumuna ilişkin belgelerin yetersizliği sebebiyle usulden reddedilen başvurunun zaman aşımını kestiğini, bu nedenle de dava açan dilekçe tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin geçirilmemiş olduğunu beyanla; fazlaya ilişen haklar saklı kalmak kaydıyla (-belirsiz alacak) 100,00-TL'si geçici iş göremezlik, 100,00-TL'si de kalıcı iş göremezlik zararına karşılık olmak üzere toplam 100,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden işletilecek avans faiziyle birlikte davalılar ... Hesabı ve ...Genel Müdürlüğü'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Hesabı vekili cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı definde bulunarak, davacının yaralanmasına plakası tespit edilemeyen bir metrobüs'ün sebebiyet verdiğinin ispatlanamadığı, bu nedenle de Sigorta Tahkim Komisyonu kararının vekil edeni tarafından kesin hüküm teşkil ettiğini ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ...Genel Müdürlüğü vekili ise cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ettiği gibi bir kazanın varlığına dair hiçbir somut bilgi ve belge bulunmadığı gibi var olduğu iddia olunan kazada, idareye ait araca atfedilecek bir kusur bulunduğu yönünde delil olmadığını ileri sürerek haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esasına kayıtlanan iş bu davanın yargılaması sırasında davacı vekili tarafından dosyaya sunulan █████/2025 günlü dilekçe ile; talep konusu kazaya sebep olan ve plakası tespit edilemeyen metrobüse ilişkin olarak hangi sigorta şirketi tarafından poliçe düzenlendiğini bilemedikleri için davaya ... Hesabı'na yönelttiklerini, ancak ...Genel Müdürlüğü'nün █████/2025 tarihli cevabi yazısıyla, metrobüslerin dava dışı ... A.Ş nezdinde sigortalı olduğunun öğrenildiğini belirterek, iradi taraf değişikliği talebinde bulunmuş ve müteakip dosyaya sunduğu █████/2025 günlü dilekçe ile; iradi taraf değişikliğine ilişkin taleplerinin davalı ... Hesabı tarafından █████/2025 günlü dilekçe ile kabul edildiğini ve ... A.Ş ile aralarında gerçekleşen zorunlu arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamadığını, bu durumun dilekçe ekindeki █████/2025 günlü arabuluculuk son tutanağıyla tespit edildiğini belirterek, ... A.Ş.'nin davaya davalı olarak dahil edilerek davadan haberdar edilmesini istemiştir.

Bu şekilde davaya katılımı sağlanan ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; görülmekte olan davanın uzamış ceza zaman aşımı süresi olan 8 yılın geçirilmesinden sonra açıldığını, bu nedenle davanın öncelikle zaman aşımı nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiğini, ayrıca kazaya karıştığı ve kusurlu olduğu ileri sürülen metrobüsün kapı numarası ve plakası bildirilmediğinden/bilinemediğinden vekil edeni sigorta şirketi nezdinde sigortalı olup olmadığını da tespit edemediklerini belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; iddia, savunma, toplanan deliller ile yargılama sırasında gerçekleştirilen irade taraf değişikliği ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek;

"Davalı vekilinin 21.08.2025 tarihli beyan dilekçesi ile HMK.nun 124.maddesi gereğince iradi taraf değişikliğinde bulunarak davalı ... Hesabı'nın UYAP'ten taraf kaydının silinerek yerine ... A.Ş.nin davalı olarak dosyaya kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Bu husus davalının rızasına bağlı olduğundan 03.09.2025 tarihli ara karar ile davalı tarafa muvafakat edip etmediği sorulmuştur. Davalı ... Hesabı vekili 05.09.2025 tarihli beyan dilekçesi ile bu taraf değişikliğini kabul ettiğini bildirmiştir. Bu nedenle ... Hesabının davalı sıfatlarının sona erdirilerek UYAP'tan taraf kaydının silinmiş, ... A.Ş. davalı olarak dosyaya eklenmiştir.

6100 sayılı HMK m.114/f.2 hükmü ve 6325 sayılı HUAK m.18/A.2 hükmü dikkate alındığında HMK m.115/f.1 hükmü gereği ise bu eksikliğin taraf teşkili olmasa dahi "her aşamada" ele alınması yasal olarak gerekli ve mümkündür.

Taraf değişikliği başvurusu yapmadan önce yani dilekçenin verildiği 21.08.2025 tarihinden önce davalı ... A.Ş.ne arabuluculuk başvurusunda bulunmak zorundadır (Emsal; Yargıtay 3.HDnin.2024-819 E. 2025-1689 K - Yargıtay 9.HD.nin 2024-8908 E. 2025-13583 K. - İstanbul BAM 8.HD.nin 19.12.2024 tarih ve █████████ E. █████████ K.).

Davacı taraf dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa yukarıda belirtilen 21.08.2025 tarihinden önce başvurması gerekirken, bu tarihten sonra 18.09.2025 tarihinde zorunlu arabuluculuğa başvurulduğu, böylelikle arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği anlaşılmıştır.

Taraf değişikliği talebinin yapıldığı tarih itibariyle zorunlu arabuluculuğa başvurulmamış durumdadır. Bu dava şartının yasanın emredici düzenlemesi karşısında sonradan tamamlanabilir bir eksiklik olarak kabulü de mümkün değildir. Bu nedenle taraf değişikliği talebi öncesi arabuluculuk nihai tutanağı mevcut olmadığından dava şartı eksikliğinin bu aşamada ve daha sonra giderilmesi mümkün değildir (Emsal;Yargıtay 17. HD █████████ E. ████████ K.)

Yukarıda açıklanan kanun hükümlerinde de belirtilmiş olduğu üzere belirtilen eksiklik, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın herhangi bir işlem yapılmaksızın usulden reddini gerektirmektedir..." şeklindeki gerekçeyle;

-Davacının arabulucuya başvurmaksızın bu ticari davayı açmış olması karşısında 6102 sayılı TTK.m.5/A hükmüne atfen ve 6325 sayılı Kanuna eklenen m.18/A hükmü nedeni ile dava şartı yokluğundan davanın usulden REDDİNE karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf nedenleri; iradi taraf değişikliğinin fiilen gerçekleşmesinden önce davalı sigorta şirketi ile vekil edeni arasında gerçekleştirilen zorunlu arabuluculuk görüşmelerinin anlaşmazlıkla sonuçlandığı dosya kapsamıyla sabit olduğu halde, davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesinin hukuka aykırı bulunduğu, ayrıca davalı sigorta şirketine husumet yöneltilebileceğinin ...Genel Müdürlüğü'nün █████/2025 tarihli cevabi yazası ile öğrenildiğini ve █████/2025 tarihinde e-mail yoluyla ... A.Ş.'ye başvuru yapıldığının da karar yerinde dikkate alınmadığı, bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın hatalı olduğu, kaldırılması gerektiğine yöneliktir.

Dava; trafik kazasından kaynaklandığı ileri sürülen bedensel zarara dayanılarak açılmış maddi tazminat isteğine ilişkindir.

Dosya kapsamından, ...Genel Müdürlüğü'ne ait olan ve fakat plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen metrobüsün sebep olduğu █████/2016 tarihli trafik kazasında yaralanan davacının uğradığı maddi zararın giderilmesi amacıyla █████/2021 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde dava açıldığı, bu davaya bakan Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nce verilen █████/2022 gün, 2021.E.225564 - 2022.K.86118 sayılı kararla "davalıya eksik belge ile başvuru yapılması nedeniyle" başvurunun usulden reddine karar verildiği, bu karara karşı davacı tarafça yapılan itiraz neticesinde Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Heyeti'nce verilen █████/2022 gün, 2022/İHK-36833 sayılı kararla, kaza tarihi itibariyle metrobüsler için yaptırılan sigorta olup olmadığının tespitinin bilgi edinme kanunu çerçevesinde mümkün olduğu, davalıya gerekli belgeler ile başvuru yapıldığından ve alacağın muaccel olduğundan söz edileyeceği, metrobüs şoförlerinin kaçması gibi bir durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğu, olayın ne şekilde meydana geldiğine dair davacının iddiası dışında gelir bulunmadığı gerekçesiyle, itirazın reddine karar verildiği ve Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararına karşı davacı tarafça yapılan temyiz başvurusunun da Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nce reddedilerek İtiraz Hakem Heyeti kararının onandığı ve bunun üzerine davacı tarafından görülmekte olan davanın █████/2025 tarihinde açıldığı ve yargılama sırasında metrobüslerin ... A.Ş nezdinde sigortalandığının ...Genel Müdürlüğü'nün █████/2025 günlü cevabi yazısıyla öğrenildiğine dayanılarak, HMK'nın 124.madde hükmü uyarınca sunulan █████/2025 günlü dilekçe ile iradi taraf değişikliği yoluna gidilerek ... A.Ş'nin davaya katılımının sağlandığı anlaşılmakta olup, açıklanan hususlarda taraflar arasında da herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

İstinaf sebep ve şekline göre; taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, görülmekte olan davanın zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi olup olmadığı, tabi ise bu şartın sağlanıp sağlanılmadığına ilişkindir.

█████/2012 tarih ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile bazı hukuki uyuşmazlıklar yönünden, bir yandan tarafların iradeleriyle kendi çözümlerini üretebilmeleri ve daha hızlı sonuç elde edilebilmeleri, öte yandan da mahkemelerin iş yükünün azaltılması amacıyla yine mahkemeler aracı kılınarak bazı tür hukuk uyuşmazlıklarında alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemi olarak “Arabuluculuk” müessesesi benimsenmiştir.

Hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuk yöntemi ile çözülmesi ihtiyari olmakla birlikte, 6325 sayılı Kanun’da 06.12.2018 tarihli ve 7155 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle, mahkemelerin iş yükünün azaltılması için bazı tür uyuşmazlıklar için mahkemeye başvurmadan önce bir dava şartı olarak “zorunlu arabuluculuk” şartı getirilmiştir. Bu bağlamda aynı kanun ile 6102 sayılı TTK’nın 5/A maddesi ile getirilen düzenlemede, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması bir dava şartı olarak kabul edilmiştir.

6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A maddesine göre, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olması durumunda, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiyenin gönderilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine mahkemece gönderilen ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi ayrıca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Dava açılmadan önce arabulucuya hiç başvurulmamış olması dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddini gerektiren bir husus olup, arabulucuya başvurulmuş olmakla birlikte anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin mahkemece verilen kesin süre içerisinde sunulmamış olması ise davanın usulden reddi yaptırımına bağlanmış ise de; Dairemizin de katıldığı Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin █████/2024 gün, ██████████ Esas - █████████ Karar sayılı ilamında da anlaşılacağı üzere;

6325 sayılı Kanun’da █████/2018 tarihli ve 7155 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle, mahkemelerin iş yükünün azaltılması için bazı tür uyuşmazlıklar için mahkemeye başvurmadan önce bir dava şartı olarak “zorunlu arabuluculuk” şartı getirilmiştir. Bu bağlamda aynı Kanun ile 6102 sayılı TTK’nın 5/A maddesi ile getirilen düzenlemede, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması bir dava şartı olarak kabul edilmiştir. Ne var ki karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası 2918 sayılı Kanun ile düzenlendiğinden karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortacısına karşı açılacak davalar; 2918 sayılı KTK'nın 97.maddesindeki davadan önce zorunlu sigortacıya başvuru zorunlu olduğu yönündeki düzenleme ile Arabuluculuk kanunu kapsamında alternatif çözüm yollarının bulunduğu durumlarda arabuluculuğa başvurunun dava koşulu olmadığı yönündeki düzenleme göz önüne alındığında (6325 sayılı yasa madde █████ ) zorunlu arabulucuk dava şartına tabi değildir.

Bundan ayrı somut olayda, davacı vekili tarafından █████/2025 tarihinde dava açıldığı ve yargılama sırasında iradi taraf değişikliği yapıldığı ve bu suretle davaya katılımı sağlanan ... A.Ş.'ye söz konusu keyfiyetin ve davanın usulüne uygun şekilde tebliğinden önce yani ... Şirketi'ne yöneltilen davanın esasına girilmeden önce, ... A.Ş ile davacı arasında █████/2025 tarihinde başlatılan zorunlu arabuluculuk görüşmelerinin anlaşmazlıkla sonuçlanarak, bu durumu gösterir █████/2025 tarihli arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği anlaşıldığından (-bkn.Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████████ esas - ████████ Karar sayılı emsal içtihadı), mahkemece, davalı sigorta şirketine yönelik davanın esasına girilmeden önce arabuluculuk işleminin tamamlandığı kabul edilerek taraflar arasındaki uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, yazılı biçim ve şekildeki gerekçeyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Ayrıca kabule göre de; eldeki davada dava sadece sigorta şirketine değil ...Genel Müdürlüğü'ne de yöneltilmiş olup, ...Genel Müdürlüğü tacir olmadığından 6102 sayılı TTK'nın 4/A maddesiyle getirilen zorunlu arabuluculuk dava şartının iş bu davalı bakımından uygulanması mümkün bulunmadığından, ilk derece mahkemesince, davalılar arasında herhangi bir ayrım yapılmaksızın dava sadece sigorta şirketine yöneltilmiş gibi yapılan hatalı değerlendirme neticesinde dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş olması da doğru olmamıştır.

Hal böyle olunca, davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun açıklanan nedenlere münhasır kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m.353/1-a/5 hükmü uyarınca kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ / Gerekçe uyarınca,

1/Davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜ ile, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2026 tarih ve ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a/5 madde hükmü uyarınca kaldırılmasına,

2/Dosyanın belirtilen şekilde işlem, araştırma ve yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine,

3/İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan 732,00-TL istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde davacıya iadesine,

4/İstinaf incelemesinin dosya üzerinden yapılması nedeniyle, avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

5/İstinaf yasa yoluna başvuran davacının, istinaf aşamasında yapmış olduğu diğer yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek müteakip kararda dikkate alınmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a madde hükmü uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026