tetkikatın model kayseri yazildiği layihalar istenmiş hmknın özeti evrak istinaf

Anahtar kelimeler: Tetkikatın Model Kayseri Yazildiği Layihalar İstenmiş Hmknın Özeti Evrak İstinaf

T. C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2025

NUMARASI

: ████████ Esas, ████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

İSTİNAF KARARININ

VERİLDİĞİ TARİH

: █████/2026

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2026

Taraflar arasında görülen davada Mahkemece verilen kararın istinaf incelemesi davalı ... ve davalı ... A.Ş. vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkiline ait ... model ... plaka sayılı araca, davalı ...'ın maliki olduğu, diğer davalı ... A.Ş'nin ZMMS sigortacısı olduğu ... plaka sayılı aracın çarptığını, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, 2 aydır kullanamadığı aracını bizzat ödemelerini kendi karşılamak sureti ile ekte sunduğu proforma faturalardan anlaşılacağı üzere KDV hariç olmak üzere 26.000,00-TL parça bedeli, 25.000,00-TL araç onarım işçilik bedeli olmak üzere toplam 51.000,00-TL hasar bedeli ödediğini, bu nedenlerle müvekkilinin kusuru olmaması nedeniyle kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile şimdilik hasar için fazlaya dair alacakları saklı kalmak kaydı 100,00 TL, ayrıca yine fazlaya ilişkin hakkları saklı kalmak üzere araçta meydana gelen değer kaybı için uğramış oldukları zararın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili için şimdilik 100,00-TL, nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili; █████/2025 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini, hasar alacağı yönünden KDV dahil 61.100.40–TL, araç değer kaybı için de 28.364,50–TL olmak üzere toplamda 89.464.90 – TL’ye çıkarmıştır.

Davalı ... vekili; davaya konu kazada davacının %100 kusurlu olduğunu, herhangi bir tazminat talep etme haklarının bulunmadığını, haksız ve hukuka aykırı bu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili; işbu davanın kısmi dava niteliğinde olduğunu, sigortalı araç sürücüsü davalının kusursuz olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; davacının talep ettiği değer kaybı tazminatı ile hasar onarım tazminatı gerçek zararlar arasında olduğunu, davalı ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi akdi sorumlu olarak, araç maliki ...'ın araç işleteni olarak tazminattan sorumlu olduğu, hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi kök ve ek raporundan meydana gelen kazada davalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı, davalılar vekillleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... vekili; davacının %100 kusurlu olduğunu, herhangi bir tazminat talep etme hakkının bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili kusurlu olsa dahi hükmedilen tutarların makul seviyenin çok üzerinde olduğunu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda KTK gereğince anlaşmalı kurum iskontosu ve eşdeğer parça kullanımına uygunluk araştırmasının da yapılmadığını, bu nedenlerle tehir-i icra taleplerinin kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması talebiyle istinaf isteminde bulunmuştur.

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... A.Ş. vekili; sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kanaatiyle hareket edilesinin hatalı olduğunu, yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, bilirkişi tarafından formüllere dayalı bir hesaplama yapıldığını, değer kaybı hesaplamasında piyasa gerçeklerinin dikkate alınmadığını ve pazarlık payına dikkat edilmediğini, zarar hesabında anlaşmalı tamirhane iskontosunun uygulanması gerektiğini, davacının aracının eşdeğer parça kullanımına uygun olduğunu, zarar hesabının KDV dahil edilmeden yapılması gerektiğini, davaya konu aracın kullanılmışlık ve yıpranmışlık düzeyi dikkate alındığında araçta değer kaybı oluştuğunun düşünülemeyeceğini, değer kaybından bahsedebilmek için aracın ilk ve tek hasarının olması gerektiğini, işbu davada değer kaybı tespiti alınacak bilirkişi raporunda raporun █████/2021 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Değişikliğine göre hesaplanması gerektiğini, bu nedenlerle tehir-i icra taleplerinin kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması talebiyle istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli ve değer kaybı bedeli talebine ilişkindir.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile bazı hukuki uyuşmazlıklar yönünden, bir yandan tarafların iradeleriyle kendi çözümlerini üretebilmeleri ve daha hızlı sonuç elde edilebilmeleri, öte yandan da mahkemelerin iş yükünün azaltılması amacıyla yine mahkemeler aracı kılınarak bazı tür hukuk uyuşmazlıklarında alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemi olarak “arabuluculuk” müessesesi benimsenmiştir.

Hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuk yöntemi ile çözülmesi ihtiyari olmakla birlikte, 6325 sayılı Kanun’da █████/2018 tarihli ve 7155 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle, mahkemelerin iş yükünün azaltılması için bazı tür uyuşmazlıklar için mahkemeye başvurmadan önce bir dava şartı olarak “zorunlu arabuluculuk” şartı getirilmiştir.

█████/2019 tarihinde yürürlüğe giren 7155 sayılı Kanunla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa eklenen 5/A maddesi, ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasını dava şartı haline getirmiştir.

6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A maddesine göre, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olması durumunda, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiyenin gönderilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine mahkemece gönderilen ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi, ayrıca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Dava açılmadan önce arabulucuya hiç başvurulmamış olması dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddini gerektiren bir husus olup, arabulucuya başvurulmuş olmakla birlikte anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin mahkemece verilen kesin süre içerisinde sunulmamış olması ise davanın usulden reddi yaptırımına bağlanmıştır.

Somut uyuşmazlıkta davanın; █████/2024 tarihinde açılması, ticari dava olması ve konusunun bir miktar paranın ödenmesi olan maddi tazminata ilişkin bulunması nedeniyle zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi olduğunda kuşku bulunmamaktadır.

Yargıtay içtihatlarında; istisnai olarak görevsiz mahkeme aşamasında zorunlu arabuluculuğa ilişkin eksikliğin giderilmesi halinde işin esasının incelenebileceğinin benimsendiği, ancak dosya kapsamında arabuluculuk son tutanağının aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğinin bulunmadığı, dosya eldeki kararı veren Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmeden (dosyanın görevli mahkemede esas kaydı yapılmadan) dava şartının sağlanıp sağlanmadığının dosya kapsamından anlaşılamadığı, dava şartının resen gözetilmesi gerektiği, şu halde mahkemece; görevsiz mahkeme aşamasında zorunlu arabuluculuğa ilişkin eksikliğin giderilip giderilmediği davacıdan sorularak oluşacak sonuca göre işlem yapılması ve hüküm kurulması gerekirken bu yön gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 05.07.2023 tarihli, █████████ Esas, █████████ Karar, 14.09.2023 tarihli █████████ Esas, █████████ Karar, 19.09.2023 tarihli, █████████ Esas, █████████ Karar, 17.10.2023 tarihli, █████████ Esas, █████████ Karar, █████/2022 tarihli █████████ Esas, █████████ Karar, █████/2022 tarihli █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamları)

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... ve davalı Sigorta Şirketinin istinaf başvurusunun işin esası incelenmeksizin kabulü ile yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde değerlendirme yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kaldırma nedenine göre davalıların istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-) Davalı ... ve davalı ... A.Ş.'nin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a/4-6. maddeleri gereğince, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

2-) Davanın yukarıda gerekçe bölümünde belirtilen hususlar değerlendirilerek yeniden görülmesi için dosyanın MAHKEMESİNE İADESİNE,

3-) Peşin alınan istinaf karar harçlarının istek halinde istinaf kanun yoluna başvuranlara İADESİNE,

4-) İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuranlar yararına vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

5-) İstinaf kanun yoluna başvuranlar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA,

6-) İstinaf yargılaması bakımından istinaf kanun yoluna başvuranlar tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümleri uyarınca yatırana İADESİNE,

7-) Kararın kesin olması nedeniyle taraflara tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin HMK'nın md. 302/5 ve 359/3 uyarınca ilk derece mahkemesince yerine GETİRİLMESİNE,

Dair; tarafların yokluğunda, 6100 sayılı HMK md. 353/1-a/4-6. maddeleri gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK md. 353/1-a, 362/1-g maddeleri uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi. █████/2026