Anahtar kelimeler: Otoyoldan Ödemeksizin İhlalli Yürüten Cezasız Geçiş Tanınmış Yapmadığını İmkanı Beş
T.C.
İSTANBUL16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Davacı şirket olan ... A.Ş., ...'nun işletmesini yürüten şirket olduğunu, Davalı ... Şirketi'ne ait ... ve ... plakalı araçların, 14.08.2024 ile 26.11.2024 tarihleri arasında birden fazla kez ücret ödemeksizin otoyoldan ihlalli geçiş yaptığı tespit edildiğini, 6001 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 7. fıkrası uyarınca ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş bedellerinin cezasız olarak ödenmesi imkânı tanınmış olmasına rağmen davalı şirket bu süre içinde herhangi bir ödeme yapmadığını, ödeme yapılmaması üzerine davacı şirketin .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı dosyası ile 25.02.2025 tarihinde icra takibi başlatıldığını, takipte ödenmeyen geçiş ücretleri ile 6001 sayılı Kanun'un 30/5. maddesi gereğince geçiş ücretinin 4 katı tutarında gecikme cezası alacağının tahsili talep edildiğini, ödeme emri davalıya 08.03.2025 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak davalı şirket icra takibine, ödeme emrine, faize, faiz oranına, borca ve ferilerine itiraz ederek takibin durdurulduğunu, davacı taraf, bu itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu ileri sürerek süresi içinde itirazın iptali davası açtığını, Davacı şirket, davalının borcun tamamına yönelik itirazlarının asılsız olduğunu, davalıya ait araçların HGS hesaplarının geçiş anlarında müsait olmadığı, yapılan provizyon sorgusunun "Ürün Kara Listede" sonucu ile döndüğü belirlendiğini, HGS hesabını müsait tutmak ve yeterli bakiye bulundurmak davalının kendi sorumluluğunda olduğunu, bu ihmalin sonuçlarından davacı şirketi sorumlu tutmaya çalışmasının kabul edilemez nitelikte olduğu, ayrıca ihlalli geçiş sorgulaması yapılabilecek ve ödeme gerçekleştirilebilecek çeşitli kanalların (..., web sitesi, mobil uygulamalar) geçiş tarihlerinde açık ve erişilebilir durumda olduğu vurgulandığını, faiz talebi bakımından davacı şirket, tacir sıfatına sahip olması nedeniyle TTK'nın 3. ve 19. maddeleri uyarınca söz konusu işin her iki taraf için de ticari iş sayılacağını, 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesi gereğince temerrüt halinde avans faizi uygulanması gerektiğini, temerrüdün, ihlalli geçişi takip eden on beş günlük ödeme süresinin sona ermesiyle başlayacağı belirtildiğini, bu görüş ... Bölge Adliye Mahkemesi ile çeşitli Yargıtay kararlarıyla da desteklendiğini, davacı şirket, İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca davalı aleyhine hükmolunan meblağın %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, takibe konu alacağın likit ve belirlenebilir nitelikte olduğu, davalının borcun miktarını bizzat tespit edebilecek durumda bulunduğu, itirazın yalnızca takip sürecini sürüncemede bırakmak amacıyla yapıldığı ileri sürülmüştür. Bunun yanı sıra davacı taraf, davalı şirketin alacağı ödemekten kaçabileceği ve mal varlığı değerlerini elden çıkarma yoluna gidebileceği endişesiyle İİK'nın 257. maddesi ve devamı hükümleri uyarınca davalıya ait UYAP sorgusu sonucu tespit edilecek mal varlıklarından borca yetecek kısmının ihtiyaten haczedilmesini, alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve davalının likit borcunu herhangi bir haklı gerekçe göstermeksizin ödememesi, bu talebin temel gerekçeleri olarak sunulduğunu, dava açılmadan önce 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi gereğince zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ancak taraflar anlaşamadığını ve süreç anlaşamama tutanağı düzenlenerek sona erdirildiğini, Davacı şirket, dava tarihi olan 12.12.2025 itibarıyla toplam 137.542,39 TL alacağı bulunduğunu beyan etmiş olup, sonuç olarak itirazın iptalini, takibin devamını, ihtiyati haciz konulmasını, %20 'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.CEVAP
:Mahkememizce davalı tarafa usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.DELİLLER
:Mahkememizce .... İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyasının bir sureti UYAP sistemi üzerinden çıktı alınarak mahkememiz dosyası arasına alınmış ve ınmasına, Dava konusu ... plakalı araçların █████/2024 - █████/2024 tarihleri arasındaki kullanım amacını gösterir tescil kayıtları UYAP sistemi üzerinden alınarak dosyamız arasına alınmıştır.Mahkememizin tensip ara kararı gereği, Karayolları 1. Bölge Müdürlüğüne, Karayolları 4. Bölge Müdürlüğüne, Karayolları Ana Kontrol Merkezine, ... Daire Başkanlığına müzekkere yazılmış gelen cevabi yazılar incelenmiş ve dosyamız arasına alınmıştır.Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 11.02.2026 tarihli bilirkişi raporundan özetle; ".... Davalıya ait araçlarla ihlalli geçiş yapıldığı teknik kayıtlarla sabittir.Geçiş ücretleri tahsil edilememiştir.15 günlük yasal sürede ödeme yapılmamıştır. Davacının geçiş ücreti + 4 kat ceza talebi 6001 sayılı Kanun'a uygundur. Davacı, 77.577,50 TL anapara yönünden haklıdır. İşlemiş faiz ve ferileri ile birlikte hesaplanan toplam alacak 90.919,67 TL'dir. Davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmıştır Raporumu, HMK 282. madde hükmü gözetilmek kaydıyla ve HMK 266/c.2 madde uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir sayın yargı makamına ait olarak, Sayın Mahkemenin takdirlerine saygıyla arz ederim. ..." şeklinde rapor görüşü bildirmişlerdir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.Huzurdaki uyuşmazlık konusunun; .... İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyasında otoyol ihlalli geçiş bedeline dayalı alacak istemi ile başlatılan icra takibine davalı yanın itirazının haklı olup olmadığı hususunda toplanmıştır..... İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyanın incelemesinde; davacı ... Şirketi Davalı ... Şirketi aleyhine █████/2025 Tarihinde 77.577,50 TL asıl alacak, 8.894,02 TL işlemiş faiz, 1.778,84 TL olmak üzere toplam 88.250,36 TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, ████████ E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas, ████████ Karar sayılı ilamı)Tüm dosya kapsamı ve toplanılan deliller ile alınan bilirkişi raporlarının bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda; dosya kapsamında ihlalli geçiş görüntüsü ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanan ve ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda ... plakalı araca ait HGS abonelik bilgileri, provizyon kayıtları ve █████/2024 ile █████/2024 tarihindeki geçiş/hesap hareketleri karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve davalının sahibi olduğu dava konusu araçlar ile kimi araç için bakiye bedel olmadığı kimi için ise HGS hesabı dahi bulunmadığı bu hali ile davacının 32 adet ihlalli geçişi bulunduğu ve geçiş ücretini 15 günlük süre içinde ödemediği bu nedenle yasa gereğince 4 katı cezayı de ödemekle mükellef olduğu, davacı şirketçe talep edilen geçiş ücretinin davacıya ait aracın özelliklerine uygun olduğu, fiyatlandırma hatasının bulunmadığı, ihlalli geçişlerine ait fotoğrafın olduğu ve ihlalli geçiş provizyon bilgi ile uyuştuğu, geçişlerin kaçak olduğunun sabit olduğu davalı yanın rapora da itiraz etmediği görülmüş olup taleple bağlılık gereği davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.İcra inkar tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı tarafından açılan davanın kabulü ile,.... İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyasında 77.577,50 TL (15.515,50 TL kaçak geçiş ve 62.062,00 TL kaçak geçiş ceza), 8.894,02 işlemiş faiz ve 1.778,84 TL olmak üzere toplam 88.250,36 TL alacak yönünden davalının itirazının iptali ile takibin asıl alacağa %49,25'i geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi uygulanması suretiyle aynı şartlar altında devamına, alacağın likit olduğu anlaşılmakla iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında 15.515,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir.H Ü K Ü M
: Gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davacı tarafından açılan davanın KABULÜ İLE,.... İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyasında 77.577,50 TL (15.515,50 TL kaçak geçiş ve 62.062,00 TL kaçak geçiş ceza), 8.894,02 işlemiş faiz ve 1.778,84 TL olmak üzere toplam 88.250,36 TL alacak yönünden davalının itirazının iptali ile takibin asıl alacağa %49,25'i geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi uygulanması suretiyle aynı şartlar altında devamına,2-Alacağın likit olduğu anlaşılmakla iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında 15.515,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 6.028,38-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.507,10-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 4.521,28-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan; 615,40-TL Başvuru Harcı, 1.507,10-TL Peşin/nisbi Harcı, 7.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 170,80-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 9.293,30TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta ara karar tesisine yer olmadığına,7-Devletçe karşılanan 4600,00 TL arabuluculuk masrafının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,8-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,Dair, davacı vekilinin yüzene karşı, gerekçeli kararın kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...E-İMZAHakim ...E-İMZAMADDİ HATA DÜZELTME ŞERHİMahkememiz █████/2026 tarihli duruşma ara kararında her ne kadar ..." davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nın 341. Maddesi gereğince miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..." yazılmış ise de bu kısmın sehven yazıldığı anlaşıldığından, hükmün bu bendinin " davacı vekilinin yüzene karşı, gerekçeli kararın kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..." olarak düzeltilmesine, maddi hatanın bu şekilde resen giderilmesine karar verilmiştir.█████/2026Katip ...E-İMZAHakim ...E-İMZA