Anahtar kelimeler: Yıkımına Boğaziçi Beykoz Aleyhlerine Ruhsatsız Encümeni Sokak Yapının Süreci İli
T.C.
D A N I Ş T A YDÖRDÜNCÜ DAİREEsas No
: ████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN TARAFLAR
: 1- (DAVACI) ...VEKİLİ
: Av. ...2- (DAVALI) ... Belediye BaşkanlığıVEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:..., ... ada, ... sayılı parsel üzerinde ruhsatsız yapıldığının tespitine ilişkin ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağına dayanılarak, 2690 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca ruhsatsız yapının yıkımına ve davacıya 3194 sayılı İmar Kanun'un 42. maddesi uyarınca 136.929,21-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Beykoz Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağı ile taşınmazda kaçak ve ruhsatsız yapı inşa edildiğinin tespit edildiği ve bu tespitlerin mevcut duruma uygun olduğunun bilirkişi raporuyla da tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlemin yıkıma ilişkin kısmı ile 104.804,21-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, para cezasının (ç) bendine ilişkin kısmında ise, bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezasının tahsil edilmeyeceğinin düzenlenmiş olduğu hususu da göz önüne alınarak, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin ç bendi uyarınca verilen para cezasının, Kanun kuralı belirtilmek suretiyle ilgilisine tebliğ edilmesi, böylece para cezasına muhatap olan kişinin, bir aylık bir sürede ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapısındaki aykırılığı mevzuata uygun hale getirmesi halinde söz konusu cezayı ödemeyeceğini, aksi halde cezanın ödenmesinden sorumlu olacağını bilmesi gerektiği ancak bu yönde dava konusu encümen kararında bilginin bulunmadığından bahisle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin yıkıma ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin (a) bendi ile (c) bendi uyarınca104.804,21-TL para cezası verilmesine ilişkin kısımları yönünden davanın reddine, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin (ç) bendi uyarınca 32.125,00-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI
: Dava konusu işlemin dayanağı olan yapı tatil tutanağının usulüne uygun düzenlenmediği ve tebliğ edilmediği, dava konusu işlemde itiraz yollarının gösterilmediği hususlarına değinilerek İdare Dava Dairesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI
: Dava konusu yapının tamamının ruhsatsız olduğu, dava konusu işlemin davacıya tebliğ edildiği ... tarih ve ... sayılı yazıda da (ç) bendine ilişkin bilgilendirmenin yapıldığı, dava konusu işlemin tamamının usul ve hukuka uygun olduğu hususlarına değinilerek İdare Dava Dairesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.DAVACININ SAVUNMASI
: Cevap verilmemiştir.DAVALININ SAVUNMASI
: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ
: Davacının temyiz isteminin reddi, davalı idarenin temyiz isteminin kabulu gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:Temyize konu kararın, "Dava konusu işlemin yıkıma ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi ile (c) bendinin 4.,5.,7.,8.,11. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanması"na ilişkin kısımları yönünden;Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen kararın belirtilen kısımlarına dair davanın reddi kararı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.Temyize konu kararın, "Dava konusu işlemin 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 1. ve 2. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısımları yönünden;3194 sayılı İmar Kanunu'nun4. maddesinde; bu Kanunun ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde, bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı, 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede öngörülen şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanacağı belirtilmiş, (a) bendinde, Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için para cezası uygulanacağı, (c) bendinin 1. alt bendinde yapının; yapı, hisseli parselde diğer maliklerin muvafakati alınmaksızın yapılmış ise cezanın % 30’u, 2. alt bendinde ise; kamuya veya başkasına ait parselde yapılmış ise cezasının %40'ı oranında para cezasına arttırım uygulanacağı hükme bağlanmıştır.Uyuşmazlığın, davalı idare elemanları tarafından, "İstanbul ili, Beykoz İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:..., ... ada, ... sayılı parsel üzerinde yer alan taşınmaz"da yapılan denetimde, kaçak imalat yapıldığı tespit edilerek ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağının düzenlenmesi üzerine, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca ruhsatsız yapılan yapının yıkımına ve davacıya 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezasına, (c) bendinin 1., 2., 4.,5., 7., 8., 11. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanması ile (ç) bendi uyarınca verilen ilave para cezasıyla birlikte toplam 136.929,21-TL idari para cezası verilmesine ilişkin encümen kararı alınmasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden, 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 1. alt bendi uyarınca artırım uygulanabilmesi için, yapının hisseli parselde diğer maliklerin izni olmadan yapılmış olması; aynı fıkranın (c) bendinin 2. alt bendi uyarınca artırım uygulanabilmesi için de, yapının kısmen veya tamamen kamuya veya başkasına ait bir parselde yapılmış olması gerekmekte olup, mevzuatta her iki bendin aynı maddi olaya nasıl uygulanabileceği yolunda bir düzenlemeye yer verilmemiştir.Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemin, ruhsatsız yapının ve davacının bu yapının yapıldığı parsel ile arasındaki mülkiyet durumu araştırılmadan yukarıda bahsi geçen her iki bendin ayrı ayrı ve birlikte uygulanması suretiyle tesis edildiği, gerek Mahkemesince gerek Dava Dairesince de bu durum araştırılmadan davanın bu kısmına yönelik olarak reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.Bu durumda, Dava Dairesince, davacı ile uyuşmazlığa konu yapının yapıldığı parsel arasında hukuki ilişki kurulmak suretiyle yukarıda bahsi geçen bentlerden hangisinin veya oluşacak duruma göre her ikisinin aynı anda uygulanıp uygulanmayacağı saptanarak buna göre karar verilmesi gerektiğinden, kararın 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 1. ve 2. alt bentlerine ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.Temyize konu kararın, "Dava konusu işlemin 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca ilave para cezası uygulanmasına ilişkin kısmı yönünden;3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendinde, "Bu fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezası yukarıdaki bentlere göre verilen para cezalarına ayrıca ilave edilir. Bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezası tahsil edilmez." hükmüne yer verilmiştir.3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi hükmü ile, imar mevzuatına aykırılıkların yapı sahipleri tarafından giderilmesinin ve mevzuata uygun hale getirilmesinin amaçlandığı dikkate alındığı, anılan "ç" bendi uyarınca verilen para cezasının, dava konusu işlemde ya da bunun tebliğine ilişkin işlemde Yasa kuralı belirtilmek suretiyle, idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi durumunda (ç) bendi uyarınca ilave edilen para cezasının tahsil edilmeyeceği yönündeki uyarının ilgisine bildirilmesi, dolayısıyla ilgililere hem yapısını mevzuata uygun hale getirme, hem de anılan "ç" bendi uyarınca ilave edilen para cezasından kurtulma imkanı tanınması gerekmektedir. Anılan "ç" bendi uyarınca para cezasına muhatap olan kişinin, bir aylık sürede ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapısında aykırılığı mevzuata uygun hale getirmesi halinde, söz konusu para cezasını ödemeyeceğini, aksi halde, para cezasının ödenmesinden sorumlu olacağını bilmesi gerekmektedir.Olayda, dava konusu encümen kararının içinde açıkça yazmamakla birlikte, dava konusu işlemin davacıya tebliğine ilişkin ... tarih, ... sayılı yazıda; söz konusu imara aykırılıkların tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içerisinde giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde, imar para cezasının mezkur 3194 sayılı Kanunu'nun 42. maddesinin (ç) bendi gereği hesaplanan kısmının ilgilisinden tahsil edilmeyeceği hususunun, davacıya ihtar edildiği görüldüğünden, temyize konu kararın bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle temyize konu İdare Dava Dairesi kararının, dava konusu işlemin 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendine ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, "Dava konusu işlemin yıkıma ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi ile (c) bendinin 4.,5.,7.,8.,11. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanarak para cezası verilmesine ilişkin kısımlarının ONANMASINA,3. Anılan İdari Dava Dairesi kararının "Dava konusu işlemin, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. Maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 1. ve 2. alt bentleri ile (ç) bendi uyarınca para cezası verilmesine" ilişkin kısımlarının BOZULMASINA,4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.