zeıss kentinde harfini optik ayniyet hassas üretmek iddiadavacı kelime mekanik

Anahtar kelimeler: Zeıss Kentinde Harfini Optik Ayniyet Hassas Üretmek İddiadavacı Kelime Mekanik

T.C.

İSTANBUL

1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2021

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 1846 yılında ...’nın ... kentinde ... tarafından hassas mekanik ve optik parçalar üretmek üzere kurulduğunu, hizmet verdiği ülkelerde fikri ve sınaî mülkiyet haklarının korunması için ciddi çalışmalar yürüttüğünü, zeıss kelime markası ve zeıss markasının ilk harfini oluşturan “...” markası dâhil olmak üzere birçok markanın türk patent ve marka kurumu nezdinde tescilli olduğunu, davalının ... sayılı markası ile müvekkilinin ... nolu ve ... tarihli şekil marka tescilinin ayniyet derecesinde benzer olduğunu, davalının işbu marka tescilinin asıl unsuru olan şekli müvekkilinin optik sektöründe çok tanınmış olan şekil markasının dış çerçevesinden kalan ... boşluklarla yarattığı ... harfi ile bire bir olarak örtüştüğünü, davalı taraf markasını ... şeklinin alt kısmına ingilizce “...” (türkçe: ...) sözcüğünü yerleştirmek suretiyle oluşturduğunu, ancak ....şeklinin altındaki “...” kelimesinin anlamı itibariyle hiçbir ayırt ediciliği olmadığı gibi, müvekkilinin markasının bir serisi imajı çizerek müvekkilinin markalarıyla ilişkilendirilme dahil iltibas ihtimali yarattığını, benzerlik yanı sıra davalının hükümsüzlüğü istenen markasının .... sınıfı kapsadığını müvekkilinin mesnet markalarıyla birebir ve kısıtlı şekilde aynı malları kapsadığını, benzerliğe ek olarak birebir aynı malların kapsanması iltibasın varlığını iyice arttırdığını, müvekkiline ait zeıss markalı gözlük camları, üretim çıkmadan önce, tüm ... standartları’na uygun olduğunun teyit edilmesi için son derece zor denetimlerden geçtiğini, müvekkili laboratuvarlarından çıkmadan önce tüm zeıss markalı gözlük camlarının içine lazerle küçük bir şekilde simgenin kazındığını, tüm sürecin el ile dokunmadan yapıldığını ve logonun yerleştirildiğini, müvekkiline ait ...logo/simgesinin görüldüğü üzere önemli bir amaca hizmet ettiğini, zira bu ... logo/simgesi ... gözlük camı seçildiğine güven verdiğini, bu yönde pazarda taklit ürünün olması tüketicinin aldatılması/ kamu sağlığını tehdit etme ihtimalinin bulunmasına neden olup, müvekkili markasının tanınmışlığı, kalite ve güven fonksiyonunu zedeleyebilecek durumda olduğunu, ayrıca, müvekkiline ait zeıss gözlük camı satıldığında, garanti eden orijinal garanti kartı da verildiğini, markalar arasındaki en ufak benzerliğin dahi iltibasa neden olacağını, müvekkili şirket markasının çok tanınmış olduğu, ülkemizde çokça satıldığı dikkate alındığında karşı tarafın aynı sektörde faaliyet gösteren bir firma olarak ve doğrudan tüketiciyi aldatabilecek veya sağlığını da etkileyebilecek bir konuda müvekkiline ait markanın neredeyse aynısını içeren başvuruda bulunmasının kötüniyetli olduğu hususunun açık bir göstergesi olduğunu, tüm yasal hakları ve fazlaya ilişkin talep ve dava etme hakları saklı kalmak kaydıyla davalının ... sayılı markasının; müvekkiline ait tanınmış ve tescilli şekil markası ile yoğun benzerlik içermesi, markalar arasında iltibas riski bulunması, karşıt markanın kullanılması halinde, markasının tanınmışlığından faydalanma gayesi olduğu ve dahi markanın ayırt edici karakterine zarar verme ihtimali olduğu ve son olarak müvekkile ait tanınmış markadan haberdar olarak kötü niyet ile tescil edilmiş olduğu gerekçeleri ile, smk’nın 6. maddesinin 4, 5 ve 9. bentleri ile 25. maddesinin 1. fıkrası uyarınca hükümsüzlüğüne karar verilmesi talep edilmiştir.

SAVUNMA

: Davalı şirkete yurtdışı tebligatının yapıldığı, ancak cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmalık; Davalı adına ...nolu markanın hükümsüzlüğüne yönelik açıldığı anlaşılmaktadır.

Davanın açılmasını müteakip davalının yurt dışında bir tüzel kişilik olması nedeniyle diplomatik yollar ile tebliğ yapıldığı, davalının cevap vermediği, delil bildirmediği anlaşılmış, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, dosyaya sunulan deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.

HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişiler ..., ..., ...'ın █████/2026 tarihli bilirkişi raporlarında; SMK m.6/1 hükmünde aranılan ortalama tüketici nezdinde karıştırılma ihtimali bulunup bulunmadığı hususunda tüm unsurlar birlikte değerlendirildiğinde, sesçil, kavramsal ve görsel benzerlik nedeniyle marka adları arasında benzerlik bulunduğu, marka örnekleri arasında benzerliğin bulunduğu, hükümsüzlüğü istenilen davalı adına kayıtlı ...ibareli marka yönünden davacı markaları ile sınıfsal benzerliğinin bulunduğu, davalı markasının ortalama tüketici algısı yönünden farklılaşacak veyahut yeni bir marka imajı oluşturacak biçimde herhangi bir unsura yer vermediği değerlendirildiğinden SMK m.6/1 hükmünde belirtilen hükümsüzlük koşullarının bulunduğu, Davacı yana ait markanın birden fazla ülkede tescile konu edildiği, ancak sunulan deliller ile tescil belgelerinin tek başına ibareli şekil markasının tanınmış olduğuna yeter nitelikte olmadığı, diğer gerekçe yapılan markalarının ise davalı markası ile karıştırılma ihtimali içermediği görüldüğünden SMK m.6/4 hükmü gereğince hükümsüzlük koşullarının bulunmadığı SMK m.6/5 hükmü yönünden davacı yanın ibareli markasının Türkiye’de tanınmış marka tescili bulunmadığı, bunun yanında sunulan deliller içerisinde özellikle markanın tüm tüketici kesimleri tarafından tanınır nitelikte olduğunu ispata yarar nitelikte herhangi bir delil bulunmadığı, mevcut delillerin SMK m.6/5 gereğince aranılan tanınmışlık koşullarını tek başına sağlayamadığı değerlendirildiğinde bu madde gereğince hükümsüzlük koşullarının bulunmadığı, SMK m.6/9 yönünden yapılan incelemede dosya içerisinde yer alan delillerde davalı tarafından kötüniyetli marka tescili gerçekleştirildiğine yönelik herhangi bir husus tespit edilemediğini, bu konudaki hukuki nitelendirmenin mahkemeye ait olabileceği, Davacı ....’ye ait markalar ile davalı ... adına tescilli markanın internet ortamındaki kullanım biçimleri birlikte değerlendirildiğinde; özellikle dijital platformlarda öne çıkan şekil unsurlarının benzerliği nedeniyle ortalama internet kullanıcısı nezdinde ilk temas anında bir çağrışım ve ilişkilendirme ihtimali doğabileceği, bununla birlikte ilgili tüketici kitlesinin dikkat düzeyi ve ürünlerin niteliği de gözetildiğinde karıştırılma ihtimalinin somut olayın koşullarına bağlı olarak değerlendirilmesi gerektiği, internet ortamının kendine özgü algısal koşullarının bu ihtimali tamamen ortadan kaldırmadığı yönünde görüş bildirdikleri anlaşılmıştır.

Türk Patent ve Marka Kurumundan celp edilen marka tescil belgeleri incelendiğinde;

... tescil numaralı, şekil unsurundan oluşan markanın ... adına ... sınıflarda tescilli olduğu, markanın optik aletler, gözlükler, büyüteçler, gözlük camları ve çerçeveleri, dürbünler ile oftalmolojik ve optometrik cihazları kapsadığı anlaşılmıştır.

...tescil numaralı “...” ibareli şekil markasının ... adına ... sınıflarda tescilli olduğu, markanın kontakt lens bakım ürünleri, laboratuvar cihazları, optik ölçüm cihazları, teleskoplar, dürbünler, gözlük çerçeveleri ve lensleri dahil çeşitli optik ve elektronik ürünler bakımından koruma altında bulunduğu görülmüştür.

... tescil numaralı “...” ibareli markanın ... adına ...sınıflarda tescilli olduğu, optik, fiziksel ve elektroteknik cihazlar, mikroskoplar, teleskoplar, dürbünler, fotoğraf makineleri ve projeksiyon cihazları gibi ürünleri kapsadığı anlaşılmıştır.

... tescil numaralı “...” ibareli markanın ... adına ... sınıflarda tescilli olduğu, optik ve ölçüm cihazları, mikroskoplar, teleskoplar, fotoğraf alma cihazları ile çeşitli bilimsel ölçüm ekipmanlarını kapsadığı görülmüştür.

... tescil numaralı şekil markasının ... adına ... ve .... sınıflarda yeniden tescilli olduğu, optik aletler, gözlükler, gözlük çerçeveleri, dürbünler ile oftalmolojik ve optometrik cihazlar bakımından koruma sağladığı anlaşılmıştır.

... tescil numaralı şekil unsurlu markanın ... adına .... sınıfta “gözlük lensleri ve camları” emtialarında tescilli olduğu anlaşılmıştır.

Toplanan deliller, marka tescil belgesi, hükme dayanak yapılan HMK 266 madde kapsamında denetim ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu da dikkate alındığında;

Bilindiği üzere; Karıştırılma ihtimalinde önemli olan husus, tüketicilerin bu iki işaret arasında herhangi bir şekilde ve herhangi bir sebeple bağlantı kurma ihtimalidir. Buradaki “ihtimal” kelimesi özenle ve özellikle kullanılmış bir kelime olup, şekil, ses, anlam, genel görünüm, çağrışım veya bir seri içinde bulunma izlenimi bu kapsamda değerlendirilmektedir. Hatta markalar arasında birçok noktada fark bulunduğu tespit edilse bile “umumi intiba” bunların karıştırılabileceği yönünde ise iki işaret arasında karıştırma ihtimalinin bulunduğu kabul edilmelidir. Başka bir deyişle karıştırılma ihtimali; görsel, biçimsel, anlamsal, işitsel benzerlikler, çağrıştırma, bir bütün olarak uyandırdığı toplu kanaat, malın veya hizmetin hitap ettiği alıcı grubunun toplumsal düzeyi ve durumu, markayı taşıyan malın değeri ve alıcının bu malı almaya ayırdığı zaman, markanın asıl unsurları ve tamamlayıcı unsurları, telaffuz, anlam veya biçimden, işaretlerin toplu olarak bıraktığı izlenimden, seri içine girmekten veya başka bir çağrışımdan kaynaklanabilir. Yine tüketicilerin, karşılaştırılan işaretler arasında herhangi bir şekilde “bağlantı” kurabilmesi de benzerlik bulunduğunu kabul etmek için yeterli olmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki; işaretlerin benzerliğinde ve karıştırılma ihtimalinde dikkate alınacak önemli bir unsur da, önceki markanın ayırt edici niteliğidir. Önceki markanın ayırt edici niteliği düşük ise küçük farklılıklarla dâhi karıştırılma ihtimali ortadan kaldırılabilir. Bu gibi hâllerde önceki marka ile başvuru arasında mevcut farklı unsurların veya ortak unsurlara yapılan ilavelerin ayırt ediciliği ve sonraki başvuruyu yeterince farklılaştırıp farklılaştırmadığı üzerinde durulmalıdır. Nitekim Avrupa Marka ve Tasarım Ağı Ortak Bildirgesinde de belirtildiği üzere, markalar düşük seviyede ayırt ediciliği olan bir unsuru paylaşıyorsa, karıştırılma ihtimali değerlendirmesinde örtüşmeyen bileşenlerin markaların genel izlenimi üzerindeki etkisine odaklanılacaktır (Rauf Karasu, Cahit Suluk, Temel Nal, Fikri Mülkiyet Hukuku, Ankara, 2018, s. 189). Başka bir deyişle önceki markanın ayırt edici niteliği düşük ise markaların örtüşmeyen bileşenlerinin benzerlikleri/farklılıkları ve ayırt edicilikleri ele alınarak sonuca gidilecektir.

her iki taraf markalarının benzer mal ve hizmetlerde tescilli olduğu anlaşılmaktadır.. Uyuşmazlığın niteliği itibariyle bu aşamada, taraf markalarındaki işaretler arasında benzerlik ve karıştırma ihtimalinin bulunup bulunmadığının incelenmesi gerekmektedir. İşaretlerin benzerliği incelenirken markanın bir bütün olarak bıraktığı genel izlenim ve ayırt edici unsurların dikkate alınması ve bu baskın unsurların ayırt edicilik seviyesi göz önünde bulundurulmalıdır. Tescil kapsamında mal ve hizmetleri tür, çeşit, nitelik, karakteristik özellik gibi tanımlayıcı sözcükler, asıl unsur olarak dikkate alınamayacağı gibi ima yoluyla bu özellikleri belirten unsurların da ayırt ediciliğinin zayıf olacağı unutulmamalıdır. Ayrıca bir markayı oluşturan unsur, o markanın başka markalardan ayırt edilebilmesini sağlayan kelime, harf, sayı, şekil vb. işaretlerden oluşup, marka birden ziyade unsuru ihtiva ediyorsa, asıl unsuru markanın bütünü itibariyle bıraktığı izlenim, tümüne hâkim olan görünüş ve ayırıcılığını vurgulayan imajda aramak lazımdır.

SMK m.6/1 hükmünde aranılan ortalama tüketici nezdinde karıştırılma ihtimali bulunup bulunmadığı hususunda her iki taraf markaları birlikte değerlendirildiğinde, sesçil, kavramsal ve görsel benzerlik nedeniyle marka adları arasında benzerlik bulunduğu, marka örnekleri arasında benzerliğin bulunduğu, hükümsüzlüğü istenilen davalı adına kayıtlı ██████████ ibareli marka yönünden davacı markaları ile sınıfsal benzerliğinin bulunduğu, davalı markasının ortalama tüketici algısı yönünden farklılaşacak veyahut yeni bir marka imajı oluşturacak biçimde herhangi bir unsura yer vermediği değerlendirildiğinden SMK m.6/1 hükmünde belirtilen hükümsüzlük koşullarının bulunduğu gözetilerek markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı yana ait markanın birden fazla ülkede tescile konu edildiği, ancak sunulan deliller ile tescil belgelerinin tek başına ibareli şekil markasının tanınmış olduğuna yeter nitelikte olmadığı, diğer gerekçe yapılan markalarının ise davalı markası ile karıştırılma ihtimali içermediği görüldüğünden SMK m.6/4 hükmü gereğince hükümsüzlük koşullarının bulunmadığı , SMK m.6/5 hükmü yönünden davacı yanın ibareli markasının Türkiye’de tanınmış marka tescili bulunmadığı, bunun yanında sunulan deliller içerisinde özellikle markanın tüm tüketici kesimleri tarafından tanınır nitelikte olduğunu ispata yarar nitelikte herhangi bir delil bulunmadığı, mevcut delillerin SMK m.6/5 gereğince aranılan tanınmışlık koşullarını tek başına sağlayamadığı değerlendirildiğinde davacıc yanca ileri sürülen hükümsüzlük koşullarının bulunmadığı, keza SMK m.6/9 yönünden yapılan incelemede dosya içerisinde yer alan delillere göre de davalı tarafından kötüniyetli marka tescili gerçekleştirildiğine yönelik herhangi bir husus tespit edilemediğinden ,sadece karıştırma ihtimaline dayalı olarak SMK 6/1 maddesi kapsamındaki hükümsüzlük sebebi gerçekleştiğinden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulması gerekmiştir.

HÜKÜM

1-Davalı adına ... no ile tescilli markanın HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, Kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilmesine

2-732 TL ilam harcının yatırılan 59.30 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 672,7 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-Hükümsüzlük talebi yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 55.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 59,30 TL başvuru harcı, 59,30TL peşin harç, 199,60 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 27.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 27.318,2 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,

Dair karar davacı vekilinin yüzüne karşı , davalı yanın yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde İstanbul bölge adliye mahkemesi nezdinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. █████/2026

Katip ...

Hakim ...