gününün olmadı dahili gelenlerin geldiler istemli geliştirme bittiği başlandı davetiye

Anahtar kelimeler: Gününün Olmadı Dahili Gelenlerin Geldiler İstemli Geliştirme Bittiği Başlandı Davetiye

7. Hukuk Dairesi █████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: 2023/2 E., ████████ K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar dâhili davalılar ... ve .... ..... Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. vekili tarafından duruşma istemli, dâhili davalılar ... ve ... vekili tarafından duruşmasız temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 17.02.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz eden dâhili davalılar ... ve ... vekili Avukat ... ile dâhili davalılar ... ve ... vekili Avukat ... geldiler. Davacı adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili İdarenin mülkiyetinde bulunan 6 15... , 4, 11, 14... sayılı parsellerin 417,25 m²'lik kısmının bina, 3.087,35 m²'lik kısmının bahçe olarak davalılar tarafından işgal edildiğini belirterek parsellere yapılan tecavüzlerin kaldırılmasını ve inşaatın kâl'ine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 16.12.2010 tarihli kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 16.12.2010 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Şirket vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 20.03.2013 tarihli ve ███████ 65... /3921 Karar sayılı ilâmında belirtilen "...paydaşlar arasındaki el atmanın önlenilmesi davalarında öncelikle tüm paydaşları bağlayan harici bir taksim sözleşmesi ve özel bir parselasyon planın olup olmadığı veya fiili kullanma biçiminin oluşup oluşmadığı üzerinde özenle durulmalı, varsa çekişmeli yerin kimin kullanımına terk edildiği saptanılmalı, harici veya fiili taksim yoksa uyuşmazlık yukarıda değinildiği gibi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun müşterek mülkiyet hükümlerine göre çözümlenmelidir. Hâl böyle olunca, yukarıda açıklanan ilkeler ve olgular gözetilmek suretiyle, araştırma ve inceleme yapılması, sonucuna göre bir karar verilmesi için hüküm bozulmalıdır...." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 03.05.2016 tarihli kararı ile; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 03.05.2016 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ve dâhili davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 06.03.2019 tarihli ve █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamı ile, sair temyiz itirazlarının reddine, "...Kültür Bakanlığı İstanbul II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 08.07.1997 tarih ve 4529 sayılı kararı ile ... ... ... Vakıf Memba Suyu alanında kalan 6 15... , 4, 11, 14... parsel sayılı taşınmazların korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edildiği, tescilli parsellerde her türlü yapılaşmaların 1984 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli Ümraniye Uygulama İmar Planı doğrultusunda geliştirilen ve onaylanarak bir örneği karar ekine eklenen 1/1000 ölçekli öneri planda belirtildiği şekilde, galeri güzergahı tabii zemini altında bodrum kat yapılmamak koşulu ile uygun bulunduğu ve projelerinin Kurula getirilmesine karar verildiği görülmüş, mahallinde yapılan keşif neticesinde düzenlenen 12.10.2010 tarihli bilirkişi raporundan; davalı tarafından kullanılan okul binasının 357,97 m²'sinin dava konusu 6 15... parsele tecavüzlü olduğu, binanın bodrum + zemin + 5 normal + çatı katından oluştuğu belirtilmiş olup ilgili Kurulun 08.07.1997 tarihli ve 4529 sayılı kararında yer alan “bodrum kat” yapılmama şartının sağlanmadığı anlaşılmaktadır. 3 , 4 , 14... parsel sayılı taşınmazların ise davalı tarafından bahçe ve müştemilat olarak kullandığı tartışmasızdır. 4721 sayılı Kanun'un 786/1 hükmü uyarınca; irtifak hakkı sahibi, hakkının korunması ve kullanılması için gerekli olan önlemleri alabilir; ancak, hakkını yüklü taşınmazın malikine en az zarar verecek biçimde kullanmak zorundadır. Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise; yüklü taşınmazın maliki, irtifak hakkının kullanılmasını engelleyecek ya da zorlaştıracak davranışlarda bulunamaz. Ancak somut olayda; dava konusu parsellere dışarıdan açık girişin bulunmadığı bu hâli ile davacı İdarenin hakkının kullanılmasının engellendiği sabittir. Bu nedenle mahkemece 6 15... , 4, 14... parsel sayılı taşınmazlarda yer alan taşınmazların kâl'ine, 6 15... parsel yönünden de el atmanın önlenmesi ve kâl’e karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Öte yandan 6 15... ve 16 parsel sayılı taşınmazlar tapuda “Su Membai” vasfında olup 4721 sayılı Kanun'un 692. maddesinde yer alan “Paylı malın özgülendiği amacın değiştirilmesi, korumanın veya olağan şekilde kullanmanın gerekli kıldığı ölçüyü aşan yapı işlerine girişilmesi veya paylı malın tamamı üzerinde tasarruf işlemlerinin yapılması, oy birliğiyle aksi kararlaştırılmış olmadıkça, bütün paydaşların kabulüne bağlıdır.” düzenlemesi uyarınca tapu vasfının oybirliği olmadan değiştirilemeyeceği de dikkate alınmalıdır...” gerekçeleri ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 29.03.2021 tarihli kararı ile; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

1. Mahkemenin 29.03.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı ve dâhili davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 07.06.2022 tarihli ve █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilâmında belirtilen “...Somut olayda, dava konusu 6 15... , 4, 14... parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki yapıların yıkımına karar verilmesine rağmen yeni kayıt maliklerinin davaya dahil edilmedikleri görülmektedir. Bu nedenle Mahkemece; öncelikle dava konusu taşınmazların güncel tapu kayıtları ikmal edilerek taraf gösterilmeyen taşınmaz maliklerinin tespit edilmesi, akabinde anılan paydaşların da zorunlu dava arkadaşlığı dikkate alınarak taraf teşkili sağlanması gerekirken eksik hasımla karar verilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir. ...” gerekçeleri ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

F. Mahkemece Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle;

1. Dava konusu 6 15... , 4, 14... parsel sayılı taşınmazlarda davacının payı bulunduğu,

2. Bu parsellerin davalılar ve dâhili davalılar tarafından tamamen okul binası, eklentileri ve bahçesi olarak kullanıldığı,

3. Davacının dava konusu taşınmazlarda hakimiyeti bulunmadığı,

4. Dava konusu 6 15... parsel sayılı taşınmazda davacı lehine irtifak hakkı kurulduğu,

5. Bu irtifak hakkına rağmen taşınmaz üzerinde davalı ve dâhili davalılar tarafından irtifak hakkına zarar verecek şekilde ( plana aykırı olarak) bodrum katlı bina yapıldığı gerekçesiyle davalı ... ... ile dâhili davalılar ... .... Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. ... ve ... hakkındaki davanın kısmen kabulüne, temlik eden .... Eğitim Kurumları A.Ş. hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Dâhili davalılar ..........ve ..... İnvest Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. vekili (duruşmalı) temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava konusu 11 parsel sayılı taşınmaz yönünden verilen el atmanın önlenmesi ve kâl kararının fiilen uygulanabilir olmadığı gibi fahiş zarara yol açacağını, anılan parsel üzerinde 7 (yedi) katlı okul binası bulunmakta olup yıkım kararının ölçülülük ilkesine aykırılık teşkil edeceğini, irtifak hakkının niteliği de göz önüne alınarak daha hafif bir yöntemle önlemin alınabilecekken tüm binanın yıkımına karar verildiğini, ilk bozma ilamına uyma kararı ile taraflar lehine usulü kazanılmış hak oluştuğunu, ilk bozma esnasında benimsenmiş esaslara aykırı şekilde ikinci bozma kararı verilemeyeceğini, usulü kazanılmış haklarının ihlal edildiğini, dosya kapsamında bulunan teknik raporlarının eski olup güncelliklerini yitirdiğini, dava konusu 3, 4, 14... parsel sayılı taşınmazda davacı ve dâhili davalıların paydaş olmasına rağmen kâl kararında davacının payı oranını aşan sonuçlara hükmedildiğini, irtifak hakkının sahibine yalnızca hakkın kullanılmasını güvence altına alacak önlemleri alma hakkı tanığını, yıkım kararının orantısız ve hakkın özüyle bağdaşmadığını, ÇED raporu ve dosya kapsamına göre, davacının esasında su toplama ve iletme anlamında söz konusu taşınmazları kullanmadığını, şehrin içerisinde kalması ve üzerlerinde inşaatlar yapılması, bağlantı yollarınca havzanın tahrif edilmiş olması ve çok uzun yıllar esas fonksiyonu dışında kullanılıyor olması gibi olgular değerlendirildiğinde isale hattının korunmasına engel bir durumun bulunmadığını, davacının kamulaştırma amacını engelleyecek manada davalıların eyleminden bahsedilemeyeceğini, dava konusu parsellerin etrafının çevrili olmasının davacının haklarına hâlel getirmeyeceğini, yapı kayıt belgeleri alındığını, yapı kayıt belgesi alınan yapılar yönünden yıkım kararının uygulanayacağını, bu belgelerin dikkate alınmadığını ve tam mülkiyet esası üzerinden dava değeri belirlenerek hüküm kurulduğunu, beyan etmektedir.

2. Dâhili davalılar İlker ve ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve kanuna aykırılık teşkil ettiğini, dâhili davalıların Mahkeme kararı doğrultusunda ( 22.04.2021 tarihinde) dava konusu 3, 4, 14... parsel sayılı taşınmazlarda paydaş hâle geldiğini, taşınmazlardaki tüm yapı ve ağaçları meydana getirip gayrimenkulleri işgal edenlerin .......... ve ... ... Şirketi olduğunu, vekil edenlerinin bir müdahalesi olmadığını, nitekim .......... ve EYB İnvest şirketi aleyhine ecrimisil davası açtıklarını, ayrıca 15.03.2024 tarihinde de ortaklığın giderilmesi davası açıldığını ve müvekkilleri aleyhine hüküm tesis edilemeyeceğini, beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, paydaşlar arasında ve irtifak hakkına dayalı el atmanın önlenmesi ve yıkım istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesine göre, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerir.

6100 sayılı Kanun'un 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkının bir gereği olarak, yıkım istekli davalarda, yıkılması istenen ve bütünleyici parça niteliği taşıyan binanın, ana nüvesinin yer aldığı taşınmaz maliklerinin tümünün davada yer alması zorunludur.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 6 15... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma işleminden 16.10.1974 tarihinde davacı idare adına tapuda tescil edildiği, üçüncü kişiler tarafından İSKİ aleyhine açılan Ümraniye 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı dosyasından alınan 30.03.2012 tarihli ilâm ile davacı idare adına olan tapunun iptali ile tapunun üçüncü kişiler adına tapuya tesciline, bu taşınmaz üzerinde İSKİ lehine irtifak hakkı tesisine karar verildiği, 23.01.2013 tarihinde davalı ... .. tarafından satın alındığı, hâlihazırda 11 parsel sayılı taşınmazın tamamının kayden davalı ... ...’na ait olduğu anlaşılmaktadır.

Dava konusu 6 15... , 4, 14... parsel sayılı taşınmazların tamamına davacı İdare malik iken üçüncü kişiler tarafından açılan davalar ile bir takım hisselerin iptali ile üçüncü kişiler adına tesciline, bu hisseler üzerinde İSKİ lehine irtifak hakkı tesisine karar verildiği, (yargılama aşamasında paydaş olan) davalı şirketin, satın aldığı payı dâhili davalılardan ... ... .. Geliştirme Anonim Şirketin devir ederek paydaş olmaktan çıktığı, UYAP sistemi üzerinden denetlenen güncel tapu kayıtlarına göre, taşınmazlarda davacı İdarenin 7/32, dâhili davalılar.......... ¼, 3/ 32... /8, EYB Invest Gayrimenkul Geliştirme Anonim Şirketinin 1/16, ...’nun 3/32, ...’nun ise 1/32 ve dava dışı ... .... ...’ın ise 1/8 paylarının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, dava konusu 6 15... , 4, 14... parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki yapıların yıkımına karar verilmesine rağmen yeni kayıt malikinin davaya dahil edilmediği görülmektedir.

Bu nedenle Mahkemece; öncelikle dava konusu taşınmazların güncel tapu kayıtları ikmal edilerek taraf gösterilmeyen taşınmaz malikinin tespit edilmesi, akabinde anılan paydaşın da zorunlu dava arkadaşlığı dikkate alınarak taraf teşkili sağlanması gerekirken eksik hasımla karar verilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Dâhili davalılar......... ve ... .. Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. vekili ile dâhili davalılar İlker ve ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Yargıtay duruşma vekâlet ücreti 40.000,00 TL'nin davacıdan alınarak dâhili davalılara verilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

17.02.2026 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.