Anahtar kelimeler: Üstte Bedeni Cevapta Cevaba Ziyade Kolluktan Nakdi İktisadi Sınıf Tacir
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ37. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: █████████KARAR NO
: █████████KARAR TARİHİ
: █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2025NUMARASI
: ████████ ████████DAVANIN KONUSU
: İtirazın İptaliTaraflar arasındaki davada İstanbul 38. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:K A R A Rİstanbul 38. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... açılan davada Vergi dairesinden gelen cevaba göre davalının 2. Sınıf tacir olduğu iş yeri olduğu, kolluktan gelen cevapta da ticarethane olduğunun bildirildiği, yine üstte yer alan ilamda da belirtildiği üzere dosya kapsamında, davalının iktisadi faaliyetlerinin nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmalarına dayandığına veyahut berber terzi gibi esnaflık faaliyetinde bulunduğuna dair har hangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, aksine, lokanta işi yaptığı ve personel çalıştırdığı nazara alındığında, bu hususların, ticari faaliyetin esnaflık düzeyinde olmadığını, ticari işletme faaliyeti kapsamında davalının tacir konumunda olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... davacı tacir olmakla birlikte davalı yanın tacir olmadığı, eldeki davanın TTK'de sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.Dava, kaçak elektrik kullanımından kaynaklı alacağın tahsili hususunda yapılan takibe vaki itirazın iptaline ilişkindir. Türk Ticaret Kanununun 11/1.maddesinde, "Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.(2)Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir." hükmünü amirdir. Cumhurbaşkanı kararı yayınlanmadığından ötürü halen geçerli olan, Bakanlar Kurulu'nun Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayicinin Ayrımına İlişkin █████/2007 tarihli kararı ile esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre; 1- Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup dekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları, 2- Vergi Usûl Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır. Buna göre, bir kişinin ticaret siciline kaydının olmaması tacir olmadığını, esnaf olduğunu göstermediği gibi işletme hesabına göre defter tutuyor olması da esnaf olduğunu göstermemektedir. Tarafların esnaf sayılabilmesi için iktirasdi faaliyetinin sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayanması ile esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olması gerekmekte ve ayrıca işletme hesabına göre defter tutamakla birlikte bunlardan Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmaması gerekmektedir.Davalının vergi mükellefiyet kaydının konusu "yiyecek ağırlıklı hizmet veren kafe ve kafeteryaların faaliyetine" ilişkindir. İşletme esasına göre defter tutmakta dır. Kaçak elektrik kullanıldığı iddia edilen dönem 2022 yılına ilişkindir. Gelir vergisi beyannamelerine göre davalının 2021 yılındaki satışları 2022 yılı için VUK 177/1. maddede belirtilen hadlerin yarısını aşmaktadır Bu durumda davaya bakmak görevi asliye ticaret mahkemesine aittir.SONUÇ
: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE █████/2026 gününde oy birliğiyle karar verildi.