Anahtar kelimeler: Yıkılarak Yıkımına Boğaziçi Üsküdar Encümeninin Yapının Parselde Büyükşehir Süreci İli
T.C.
D A N I Ş T A YDÖRDÜNCÜ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVACI)
: ...VEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI)
: ... Büyükşehir Belediye BaşkanlığıVEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselde yer alan taşınmaz üzerindeki A1 numaralı yapının yıkılarak yerine yeni yapıldığının tespitine ilişkin ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağına dayanılarak, söz konusu yapıların 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesinin (a) bendi uyarınca yıkımına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Encümeninin ... tarih ve ...-... sayılı kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesince verilen tarih ... ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu encümen kararının dayanağı olan yapı tatil tutanağının iptali istemiyle açılan davada Mahkemelerince davanın reddine karar verildiği, taşınmazın Boğaziçi Sit sahasında ve 2960 sayılı Kanun kapsamında Boğaziçi Alanı ve Öngörünüm bölgesinde yer aldığı, █████/1983 onanlı 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planında Boğaziçi peyzajı yönünden yeşil alan kullanımında kaldığı, yapı tatil tutanağı ile tespit edilen imalatların mevcut fiili duruma uygun olduğu, bu imalatların ruhsatlı yapının yıkılarak herhangi bir izin onay vs alınmaksızın yeni ruhsatsız bir yapı yapılması olduğu ve ruhsata tabi olduğu, ilgili mevzuat hükümleri gereğince bahse konu imalatların ruhsata bağlanmasının mümkün olmadığı belirtilerek dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Dava konusu işlemin dayanağı olan yapı tatil tutanağının Kanunda belirtilen usul ve esaslara uygun düzenlenmediği, hatalı tespitler içerdiği, davaya konu yer üzerindeki yapının tamamen yıkılarak yeniden inşa edildiği hususunun gerçeği yansıtmadığı, yapıda idarenin şifahi izni sonrasında sadece güçlendirme tadilatları yapıldığından bahisle İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.TETKİK HÂKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun "Yapının denetimi" başlıklı 11. maddesinde, "Boğaziçi Alanındaki yapılar, kazı izni verildiği günden itibaren Boğaziçi İmar Müdürlüğünce inşaat ruhsatına ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen esaslara göre denetlenir. Boğaziçi İmar Müdürlüğü, denetleme sırasında inşaat ruhsatı ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen imar mevzuatına aykırılıkları bir tutanakla tespit eder. Tutanak tanziminde mal sahibi veya müteahhit veya fenni mesulün bulunması esastır. Bunların bulunmamaları halinde inşaatta çalışan herhangi bir kişinin bulunması da yeterlidir. Terkedilmiş bir inşaatta tutanak, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce görevlendirilecek asgari üç görevli tarafından tanzim edilir. İnşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırılığı tespit edilen yapılar için, tutanak tanzimi ile birlikte inşaat mühürlenir. Yapının mühürlendiğini belirten belge ve levhalar yapının muhtelif cephelerine asılır. Bu suretle durum mal sahibine veya müteahhide veya fenni mesule tebliğ edilmiş sayılır. Tanzim edilen tutanak ve yapının mühürlendiğini belirten belge, bir kroki ile birlikte derhal Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderilir. Mal sahibi veya müteahhit inşaat ruhsatı ve eklerini denetlemeye hazır bir şekilde inşaat mahallinde bulundurmakla yükümlüdürler. Denetleme usulleri, yapıların denetiminde kabul edilebilir hata payları ve ölçüleri, tarafların yükümlülükleri ve inşaat mahallinde bulundurulması gereken belge ve levhalar ve denetime ilişkin diğer hususlar İmar ve İskan Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikte belirtilir." hükmüne, aynı Kanun'un "Kullanılan yapının denetimi" başlıklı 12. maddesinde; "Kullanma izni verilen yapıların, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce tespit edilecek önceliklere görev ve bir program dahilinde, projelerine ve imar mevzuatına uygunluğu denetlenir. Denetleme sırasında tespit edilen aykırılıklar bu kanunun 11. maddesinde belirtilen esaslara göre tespit edilir ve derhal Boğaziçi İmar Müdürlüğünce bildirilir. Yapıda imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentiler, bu kanunun 13. maddesinde belirtilen esaslara göre Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yıkılır ve yıktırılır." hükmü, aynı Kanunun "Yıkım işleri" başlıklı 13. maddesinde, "Yıkım işleri: Aşağıda belirtilen yapılar Boğaziçi İmar İdare Heyetinin kararı ve Boğaziçi İmar Müdürünün yazılı emri ile yıkılır veya yıktırılır.a) İnşaat ruhsatı olmayan yapılar,b) Yapının, inşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümleri,c) Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilaveleri,d) Yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentileri.Bu Kanun hükümlerine göre yıkılması gereken yapılar tespit edildiğinde Boğaziçi İmar Müdürlüğünce derhal valiliğe bildirilir. Vali, Boğaziçi İmar İdare Heyetini en geç yedi gün içinde toplayarak konunun karara bağlanmasını sağlar ve kararı Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderir.Yıkım emri 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine bağlı kalınmaksızın güvenlik kuvvetleri veya belediye zabıta kuvvetleri tarafından mal sahibine veya müteahhide tebliğ edilir. Bu tebligat onbeş gün içinde tamamlanır. Tebligatın bu şekilde yapılması mümkün olmadığı takdirde, yıkım emri yapı mahallinde görülebilecek bir yere onbeş gün müddetle asılır ve bu işlem bir tutanakla belirlenir. Bu suretle durum mal sahibi veya müteahhide tebliğ edilmiş sayılır.Tebligatın tamamlanmasından itibaren onbeş gün içinde yapı, mal sahibi veya müteahhit tarafından yıkılmadığında, yıkım işlemi Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yerine getirilir ve yıkım masrafları % 20 fazlası ile mal sahibi veya müteahitten tahsil edilir." hükmü getirilmiştir.3194 sayılı İmar Kanunu'nun 46. maddesinde; 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 6. maddesiyle oluşturulan kurulların kaldırılarak, görev ve sorumlulukların 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 2. maddesinde belirlenen ve █████/1983 onay tarihli plana göre Boğaziçi alanında gösterilen "Boğaziçi Sahil Şeridi" ve "Öngörünüm" bölgelerindeki uygulamalar İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanlığınca, "Gerigörünüm" ve "Etkilenme" bölgelerindeki uygulamaların da ilgili İlçe Belediye Başkanlıklarınca yerine getirileceği, düzenlemelerine yer verilmiştir.Dairemizin █████████, █████████, █████████, █████████, █████████ ve █████████ esasına kayıtlı dosyalarıyla, bakılmakta olan dosyanın birlikte incelenmesinden; davalı idare görevlileri tarafından ... tarihinde "İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselde yer alan taşınmaz üzerindeki A1 numaralı" yapıda yapılan denetimde, "...ölçüleri ekli krokide verildiği gibi mevcut yapı yıkılarak yeni yeni yapı yapıldığı, ayrıca havuz ve kış bahçesi olduğu" tespitlerini içeren ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağının düzenlendiği, anılan yapı tatil tutanağıyla tespit edilen yapıların 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesinin (a) bendi uyarınca yıkımına ilişkin encümen kararı alınmasının üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Yapı tatil tutanağı, yıkım kararları ile idari para cezalarının dayanağını oluşturduğundan, Kanunda belirtilen usule uygun düzenlenmiş, somut, ayrıntılı ve gerekçeli tespitler içeren bir yapı tatil tutanağı düzenlenmeden yıkım ve para cezası verilemeyeceği açıktır. Yapı tatil tutanağındaki tespitlerin fiili duruma uygun olup olmadığı, ölçümlerin hatalı olup olmadığı, tutanakta tespit edilen imalatların ruhsata tabi olup olmadığı, ruhsata tabi ise ruhsata bağlanmasının mümkün olup olmadığı ve benzeri hususlar teknik değerlendirme ve uzmanlık gerektirdiğinden bu hususlar Mahkemeler tarafından keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle açıklığa kavuşturulacaktır.Bakılmakta olan dosyada, davacı tarafından davaya konu yapının yeniden inşa edilmediği, mevcut ruhsatlı yapının güçlendirilmesine yönelik basit tamirat ve tadilatlar yapıldığı yönündeki iddialarının olduğu, öte yandan da, yapı sahibi sıfatıyla kiracı ...'ye İstanbul Büyükşehir Belediye Encümenince aynı yapı tatil tutanağı dayanak alınarak ... tarih ve ... sayılı kararla verilmiş olan para cezasının iptali istemiyle açılan ve Dairemizin de █████████ esasına kayıtlı dosyasında yer alan bilirkişi raporunun içeriği değerlendirildiğinde, anılan bilirkişi raporunda ; "...Dava konusu ... Blok, ... nolu bağımsız bölüm yapısının ... tarih ve ... sayılı Yapı Ruhsatı, ... tarih ve ... sayılı Onaylı Mimari Projesi ile ... tarih ve ... sayılı Yapı Kullanma İzin Belgesinin olduğunun belirtilmesine rağmen, idarece mimari projenin esas alınarak ... nolu yapı tatil tutanağının (İşbu davanın konusu olan işlemin dayanağı olan yapı tatil tutanağı) düzenlenmediği, dosyaya da mimari projenin sunulmadığı, bunun yerine ana yapının tamamen yıkıldığından bahisle tüm yapı alanları için imar para cezası ve yıkım işlemleri tesis edildiğinin anlaşıldığı, ruhsat ve yapı kullanma izin belgelerinde dava konusu yapının 1 bodrum + zemin + 1 normal kattan oluşan toplam 400,68 m2 ruhsatlı ve iskanlı yapı alanının olduğunun belirtildiği.... tarihli ... nolu yapı tatil tutanağında iskanlı mevcut ana yapının tamamen yıkılarak yerine yeni bir bina yapıldığı yönündeki tespitin hatalı olduğu..." yönünde değerlendirmelere yer verildiği görülmektedir.Bu durumda, yapı tatil tutanağındaki tespitlerin yıkıma esas teşkil edeceği dikkate alındığında, İdare Dava Dairesince yukarıda bahsedilen bilirkişi raporundaki değerlendirmeler de dikkate alınmak suretiyle, gerekli görüldüğü takdirde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle, davaya konu yapının tamamen yıkılarak yeniden inşa edilip edilmediği hususu açıklığa kavuşturularak, yeniden inşa edilmemiş ise onaylı mimari projesine aykırı imalatların neler olduğu ölçüleriyle tam olarak ortaya konulmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin kabulüne,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.