Anahtar kelimeler: Çukuruyla Ciltsıra İksa Beşiktaş Boğaziçi İnşai Parseldeki Projesine Mühürlenmesine Anonim
T.C.
D A N I Ş T A YDÖRDÜNCÜ DAİREEsas No
: ████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ... Belediye BaşkanlığıVEKİLİ
: Av. ...MÜDAHİL (DAVALI YANINDA)
: ... Büyükşehir Belediye BaşkanlığıVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
: ... Sanayi ve Ticaret Anonim ŞirketiVEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... (eski ... ve ...) sayılı parseldeki iksa çukuruyla ilgili yürütülen inşai faaliyetlerin mühürlenmesine ilişkin ... tarih ve .../... cilt/sıra sayılı yapı tatil tutanağı dayanak alınarak tesis edilen, söz konusu inşai faaliyetlerin 2960 sayılı Boğaziçi Kanun'un 13. maddesi uyarınca projesine uygun hale getirilmesine ve yıkımına ilişkin ...tarih ve .../... sayılı Beşiktaş Belediye Encümen kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesince verilen...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; dava konusu işleme dayanak yapı tatil tutanağının Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararı ile iptal edildiğinden bahisle dava konusu encümen kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Dava konusu yıkım kararının dayanağı olan yapı tatil tutanağının usul ve hukuka uygun düzenlenerek yapı yerine asılmakla tebliğ edildiğini, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin ... tarih ve E... sayılı yazısı eki krokide gösterilen yerde 7338 m² inşai faaliyetin yapıldığının tespit edildiği, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarının Mahkemece iptal edilmesi üzerine ...... tarih ve ... sayılı iksa ruhsatının ve ... tarih ve ..., ..., ... sayılı yapı ruhsatlarının iptal edildiği, █████/2022 tarihinde yapılan kontrolde kısmi iksa imalatı, hafriyat, temel ve bodrum kat seviyesinde inşai faaliyetinin tespit edildiğine ilişkin arazi çalışma formunun düzenlendiği, inşai faaliyete izin verilmemesi ve ruhsatsız duruma düşen yapı hakkında gerekli işlemlerin yapılması gerektiğinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca idarelerine bildirilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği, iksa ve yapı ruhsatları iptal edilmiş olan dava konusu alanda ruhsatsız faaliyet gösterilmesinin hukuken mümkün olmadığı hususlarına değinilerek temyize konu İdare Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.TETKİK HÂKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile temyize konu İdare Dava Dairesi kararının aynen onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu kanununun amacı; İstanbul Boğaziçi Alanının kültürel ve tarihi değerlerini ve doğal güzelliklerini kamu yararı gözetilerek korumak ve geliştirmek ve bu alandaki nüfus yoğunluğunu artıracak yapılanmayı sınırlamak için uygulanacak imar mevzuatını belirlemek ve düzenlemektir" hükmü; "Yapının denetimi" başlıklı, 11. maddesinde; "Boğaziçi Alanındaki yapılar, kazı izni verildiği günden itibaren Boğaziçi İmar Müdürlüğünce inşaat ruhsatına ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen esaslara göre denetlenir. Boğaziçi İmar Müdürlüğü, denetleme sırasında inşaat ruhsatı ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen imar mevzuatına aykırılıkları bir tutanakla tespit eder. Tutanak tanziminde mal sahibi veya müteahhit veya fenni mesulün bulunması esastır. Bunların bulunmamaları halinde inşaatta çalışan herhangi bir kişinin bulunması da yeterlidir. Terkedilmiş bir inşaatta tutanak, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce görevlendirilecek asgari üç görevli tarafından tanzim edilir. İnşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırılığı tespit edilen yapılar için, tutanak tanzimi ile birlikte inşaat mühürlenir. Yapının mühürlendiğini belirten belge ve levhalar yapının muhtelif cephelerine asılır. Bu suretle durum mal sahibine veya müteahhide veya fenni mesule tebliğ edilmiş sayılır. Tanzim edilen tutanak ve yapının mühürlendiğini belirten belge, bir kroki ile birlikte derhal Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderilir. Mal sahibi veya müteahhit inşaat ruhsatı ve eklerini denetlemeye hazır bir şekilde inşaat mahallinde bulundurmakla yükümlüdürler ... " hükmü, aynı Kanunun "Yıkım işleri" başlıklı 13. maddesinde, "Yıkım işleri: Aşağıda belirtilen yapılar Boğaziçi İmar İdare Heyetinin kararı ve Boğaziçi İmar Müdürünün yazılı emri ile yıkılır veya yıktırılır.a) İnşaat ruhsatı olmayan yapılar,b) Yapının, inşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümleri,c) Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilaveleri,d) Yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentileri.Bu Kanun hükümlerine göre yıkılması gereken yapılar tespit edildiğinde Boğaziçi İmar Müdürlüğünce derhal valiliğe bildirilir. Vali, Boğaziçi İmar İdare Heyetini en geç yedi gün içinde toplayarak konunun karara bağlanmasını sağlar ve kararı Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderir.Yıkım emri 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine bağlı kalınmaksızın güvenlik kuvvetleri veya belediye zabıta kuvvetleri tarafından mal sahibine veya müteahhide tebliğ edilir. Bu tebligat onbeş gün içinde tamamlanır. Tebligatın bu şekilde yapılması mümkün olmadığı takdirde, yıkım emri yapı mahallinde görülebilecek bir yere onbeş gün müddetle asılır ve bu işlem bir tutanakla belirlenir. Bu suretle durum mal sahibi veya müteahhide tebliğ edilmiş sayılır.Tebligatın tamamlanmasından itibaren onbeş gün içinde yapı, mal sahibi veya müteahhit tarafından yıkılmadığında, yıkım işlemi Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yerine getirilir ve yıkım masrafları % 20 fazlası ile mal sahibi veya müteahitten tahsil edilir." hükmü getirilmiştir.3194 sayılı İmar Kanunu'nun 46. maddesinde ise; "Bu Kanunla 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 6 ncı maddesine göre kurulan organlar kaldırılmıştır. Bu kuruluşların görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilen çerçeve dahilinde İstanbul Büyük Şehir ve ilgili İlçe Belediye Başkanlıklarınca yürütülür. Şöyle ki: 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 2 nci maddesinde belirlenen ve 22/7/1983 onay tarihli plana göre Boğaziçi alanında gösterilen "Boğaziçi Sahil Şeridi" ve "Öngörünüm" bölgelerindeki uygulamalar İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanlığınca, "gerigörünüm" ve "etkilenme" bölgelerindeki uygulamalar da ilgili İlçe Belediye Başkanlıklarınca yapılır. " hükmüne yer verilmiştir.Dosyanın, Dairemizin ████████ ve █████████ esasına kayıtlı dosyalarla birlikte incelenmesinden; davalı idare elemanları tarafından █████/2022 tarihinde "İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsel"de yapılan denetimde, 7338 m2 inşai faaliyet tespit edilmesinin üzerine yapılacak yasal işlemlere esas teşkil etmesi için ... sıra ve ... cilt no'lu yapı tatil tutanağı düzenlendiği, Beşiktaş Belediye Encümeni tarafından anılan yapı tatil tutanağında belirtilen kısımların 2960 sayılı Kanunun 13. maddesi uyarınca projesine uygun hale getirilmesine ve yıkımına karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Dava konusu işlemin tesis edilmesine kadar geçen idari süreç kronolojik olarak irdelendiğinde; dava konusu yerin de içinde bulunduğu alana ilişkin 1/5000 ve 1/1000 ölçekli planların yargı kararlarıyla iptal edilerek, iptal kararlarının Danıştay Altıncı Dairesinin █████/2021 tarih ve E:██████████, K:█████████ sayılı kararıyla onanması suretiyle kesinleşmesi üzerine dava konusu yere ilişkin verilmiş olan ... tarih ve ... nolu iksa ruhsatı ile ... tarih ve ..., ..., ... sayılı yapı ruhsatlarının iptal edildiği, bu arada dava konusu yerin mülkiyetinin █████/2021 tarihinde davacı şirkete geçmesi üzerine, davacı şirket tarafından malik ve müteahhit değişikliği sebebiyle İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan yeniden ruhsat verilmesi talebinde bulunulduğu, bu talebe ilişkin olarak İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, " Başkanlığımız mülkiyetinde olmayan söz konusu parselin yapı denetime ait fenni mesuliyetinin bir kamu kuruluşuna ait mimar ve mühendislerce üstlenilmesi mümkün olmadığından 3194 sayılı İmar Kanununun 26. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği ve Başkanlığımızca avan projeye göre yapı ruhsatı düzenlenmesinin mümkün olmadığı, yapı ruhsatıyla ilgili işlemlerin söz konusu alanı kapsayan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarının onaylanarak yürürlüğe girmesi sonrasında 3194 sayılı İmar Kanununun 21. maddesi kapsamında Beşiktaş Belediye Başkanlığınca yürütülmesi gerektiği, can ve mal güvenliğini tehdit oluşturduğu iddia edilen mevcut iksa yapısıyla ilgili ... tarih E... sayılı 'Kazı Güvenliği ve Alınacak Önlemler' konulu Bakanlık genelgesi ve eki 'Kazı Çukurlarının Desteklenmesi ile İlgili Uyulacak Esaslar' doğrultusunda ivedilikle gerekli güvenlik önlemlerinin ilgilisince alınması gerektiği, ilgilisince kazı çukurunun stabilitesi, iksa sisteminin performansı ve kazı güvenliğini tehdit eden hususlara karşı alınması gereken önlemlerle ilgili konunun uzmanı kurum ve kuruluşlara (teknik üniversite vb.) teknik rapor hazırlatılarak ilgili kurumlara sunulması ve bu önlemlerin imar planlarının yapılması ve yeni yapı ruhsatı düzenlenmesi beklenilmeden ivedilikle uygulanması" içerikli cevabın verildiği ve yazının davalı idareye de gönderildiği, akabinde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı teknik ekiplerince dava konusu yere ilişkin █████/2022 tarihli arazi çalışması tespit formu düzenlendiği, formda, "Yerinde yapılan incelemede, iksa imalatı devam eden, kısmi hafriyat, temel ve bodrum kat seviyesinde inşai faaliyetin devam ettiğinin görüldüğü"nün tespit edildiği, bunun üzerine İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının ...tarih ve ... sayılı yazısıyla, yukarıda içeriğine yer verilmiş olan... tarih ve ... sayılı yazı ve █████/2022 tarihli arazi çalışması tespit formu ilgi alınarak, "Söz konusu yerde, can ve mal güvenliğine ilişkin tedbirlerin alınması bunun dışında inşai faaliyete izin verilmemesi ve 3194 sayılı İmar Kanununa istinaden ruhsatsız duruma düşen yapı hakkında gerekli yasal işlemlerin yapılarak sonucundan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına bilgi verilmesi" içerikli yazını davalı idareye gönderilmesi üzerine, davalı idare tarafından, İstabul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı üzerine mahallinde yapılan denetim üzerine, ... tarih ve ... cilt/sıra sayılı yapı tatil tutanağının düzenlendiği . Anılan yapı tatil tutanağı dayanak alınmak suretiyle de dava konusu yıkıma ilişkin encümen kararının alındığı görülmektedir.Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde davaya konu işlemin dayanağı olan yapı tatil tutanağı incelendiğinde, yapı tatil tutanağının, dava konusu yerle ilgili 1/5000 ve 1/1000 ölçekli planların iptali nedeniyle iksa ruhsatı ve yapı ruhsatlarının da iptali nedeniyle ruhsatsız kalan inşaat alanına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı üzerine yapılan denetim neticesinde iki teknik eleman ve bir zabıta memuru tarafından düzenlendiği,yapıya asılmakla tebliğ edildiği, tutanakta kesit ve kroki çizimleri ile inşai faaliyetlerin nereleri kapsadığının ölçümlerine yer verilmek suretiyle gösterildiği, bu itibarla yapının tespit anındaki durumunun somut olarak ortaya konulduğu, bu haliyle yapı tatil tutanağının yıkım işlemi yönünden yeterli tespit içerdiği ve yıkıma yönelik encümen kararı yönünden dayanak teşkil edebileceği, öte yandan UYAP üzerinden yapılan incelemede ...tarih ve ... nolu iksa ruhsatı ile ...tarih ve ..., ..., ... sayılı yapı ruhsatlarının iptali işlemlerine karşı açılan davaya da rastlanılmadığı gibi, dava dosyasına da ruhsat alındığına dair bir bilgi belge sunulmadığı anlaşılmaktadır.Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1.Temyiz isteminin kabulüne,2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Başkan... ile Üye ...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.(X) KARŞI OY
:Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının aynen onanması gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyoruz.