Anahtar kelimeler: İnşaatyıkıntı Esenler Rezerv Adalarının Döküldüğü Etap Kuzey Hafriyat Toprağı Atıklarının
T.C.
D A N I Ş T A YDÖRDÜNCÜ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVACI)
: ... Sanayi Ticaret Limited ŞirketiVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI)
: ... Büyükşehir Belediye BaşkanlığıVEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: İstanbul ili, Esenler ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, ...-...-... adalarının ... numaralı parsellerinde yer alan "Esenler Kuzey Rezerv Yapı Alanı 1. Etap Konut ve Ticaret İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenleme İşi" kapsamında, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının izin verilen yerler dışına döküldüğü gerekçesiyle 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin (r) bendi uyarınca 1.639.602,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı idari yaptırım kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu yere döküm yapılacağına dair davalı idareden izin alındığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin dava dosyasına sunulmadığı, dosyada yer alan fotoğraflardan da anlaşıldığı üzere dökülen malzemenin niteliğinin de davalı idarece yapılan tespiti destekler nitelikte olduğu, davacıya ait araçlarla Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak izinsiz hafriyat dökümü yapıldığının sabit olduğu sonucuna varıldığından tesis olunan dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı; öte yandan, tekerrüre esas alınan cezaların dava konusu işlemin tesisine dayanak olan ... tarihli Çevre Denetim Ve Tespit Tutanağından önce usulüne uygun olarak davacıya tebliğ edildiği, dolayısıyla somut uyuşmazlık bağlamında tekerrür şartlarının oluştuğu sonucuna varıldığından, tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Dava konusu idari para cezasına sebep gösterilen hafriyat dökümünün kamu hizmetinin yerine getirilmesi amacıyla Emlak Konut projesi kapsamında yapıldığı, dökülen malzemenin atık niteliğinde olmadığı, kesilen cezada hukuka uyarlık bulunmadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:2872 sayılı Çevre Kanunu'nun ''Tanımlar'' başlıklı 2. maddesinde, atığın, "herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü maddeyi'' ifade ettiği belirtilmiş; ''Kirletme yasağı'' başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, ''Her türlü atık ve artığı, çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.'' hükmüne yer verilmiş olup ''İdari nitelikli para cezaları'' başlıklı 20. maddesinin (r) bendinde, bu Kanun'da ve yönetmeliklerde öngörülen usûl ve esaslara, yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak atık toplayan, taşıyan, geçici ve ara depolama yapan, geri kazanan, geri dönüşüm sağlayan, tekrar kullanan veya bertaraf edenlere ya da ithal edenlere idari para cezası verileceği belirtilmiş; aynı maddenin 2. fıkrasının dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde ise "Bu maddenin (k), (l), (r), (s), (t), (u), (v) ve (y) bentlerinde öngörülen idarî para cezaları kurum, kuruluş ve işletmelere üç katı olarak verilir." kuralına yer verilmiştir.Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği'nin 8. maddesinde, il belediye mücavir alanı içerisinde il ve ilçe belediyelerinin, büyük şehirlerde büyükşehir belediyelerinin, büyükşehir belediyeleri dışında ise ilçe belediyelerinin, hafriyat toprağı, inşaat/yıkıntı atıkları ile doğal afet atıklarının toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması ve bertarafı ile ilgili yönetim planı hazırlamakla, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması ve bertarafı faaliyetlerini denetlemekle, belediye sınırları içindeki hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri ile depolama sahalarına izin vermek ve gerektiğinde bu izni iptal etmekle, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri sahaları ile depolama sahalarını belirlemek, kurmak/kurdurtmak ve işletmek/işlettirmekle yükümlü oldukları; 13. maddesinde, hafriyat toprağı ile inşaat yıkıntı atıklarının üretici ve taşıyanları tarafından belediyelerin veya mahallin en büyük mülki amirinin gösterdiği ve izin verdiği geri kazanım ve depolama tesisleri dışında, denizlere, göllere, akarsulara veya herhangi bir yere dökülmesi ve dolgu yapılmasının yasak olduğu, faaliyetleri sonucu hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının üretimine neden olacak özel veya resmi kişi, kurum ve kuruluşların bu atıkların üretilmesinden önce ilgili belediyeye/mahallin en büyük mülki amirlerine başvurarak gerekli izinleri almak, atıklarını bu yönetmeliklerde belirtilen usul ve esaslara göre bu mercilerin göstereceği geri kazanım/depolama sahasına taşınmasını sağlamakla yükümlü oldukları hüküm altına alınmıştır.Yukarıda ver verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, özel veya resmi tüm kurum ve kuruluşların faaliyetleri sonucu ortaya çıkan hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarını büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerinin gösterdiği ve izin verdiği yerler dışına dökmenin yasaklandığı ve bu yöndeki bir faaliyet için gerekli izin ve belgelerin büyükşehir belediyesinden alınması yükümlülüğünün olduğu anlaşılmaktadır.Bununla birlikte, Çevre Kanunu'nun ihlal edilip edilmediğine ve ilgilisinin idari para cezası ile cezalandırılıp cezalandırılmayacağına yönelik değerlendirme yapılırken, söz konusu faaliyetin bir kamu hizmetinin yerine getirilmesine yönelik olup olmadığının ve çevreyi kirletme sonucunu doğurup doğurmadığının bu faaliyetle sınırlı olarak dikkate alınması gerekmektedir.Dosyanın incelenmesinden; ... Yatırım Ortaklığı A.Ş.'nin yürüttüğü "Esenler ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parselde İstanbul Esenler Kuzey Rezerv Yapı Alanı 1. Etap Konut ve Ticaret Alanları İnşaatı" için davacı şirket ile ... Yatırım Ortaklığı A.Ş.'nin sözleşme imzaladığı ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasındaki alt yüklenici sözleşmesi kapsamında davacı şirket tarafından alana hafriyat dökümü yapıldığı, davalı idare bünyesinde görevli zabıta ekiplerince denetim esnasında ..., ... plakalı kamyonlar ile kaçak hafriyat dökümü yapıldığının tespit edilerek ilgili birime ... tarih ve ... sayılı yazıyla bildirilmesi üzerine, denetimden sorumlu personel tarafından yapılan inceleme neticesinde, davacının sahibi olduğu ..., ... plakalı kamyonlar ile kaçak hafriyat dökümü yapıldığının tespitine ilişkin olarak ... tarihli tespit tutanağı tanzim edildiği, akabinde 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 8. maddesi ile Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin 13. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 24. maddesi ile aynı Kanunun 20/(r) ve 23. maddeleri uyarınca davacıya 1.639.602,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... tarihli ve ... sayılı idari yaptırım kararının tesis edildiği; öte yandan, ... Yatırım Ortaklığı A.Ş. tarafından İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Çevre Koruma Müdürlüğüne yazılan ... tarihli yazıda; İstanbul Esenler Kuzey Rezerv Yapı Alanı 1. Etap Konut ve Ticaret Alanları İnşaatı kapsamında yüklenicinin imar yolları ve alt yapı işleri için yaklaşık 50.000 metreküp hafriyat kaynaklı nitelikli grovak malzemesine ihtiyaç duyduğu belirtilerek harici alanlardan saha içine getirilmek suretiyle 50.000 metreküp malzemenin imar yolları imalatında kullanılması için 1 (bir ) yıl süreyle gerekli izinlerin verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.Dava konusu işlemin dayanağı olan █████/2018 tarihli tespit tutanağında; hafriyat dökümü eyleminin yol yapım işi alanı dışında ve ihale sözleşmesi süresinin bitiminden sonra gerçekleştiğine ilişkin davalı idarece yapılmış bir tespitin bulunmadığı görülmektedir.Bu durumda, Çevre Kanunu ile Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre, özel veya resmi tüm kurum ve kuruluşların faaliyetleri sonucu ortaya çıkan hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarını büyükşehir belediyelerinin gösterdiği ve izin verdiği yerler dışına dökülmesi yasaklanmış ve bu yöndeki bir faaliyet için gerekli izin ve belgelerin alınması yükümlülüğü olmakla birlikte; dava konusu işleme dayanak çevre denetim tutanağı, davacı şirketin denetim tutanağında tespit edilen eylemi yönünden "Esenler ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel ve ... ada ... parselde İstanbul Esenler Kuzey Rezerv Yapı Alanı 1. Etap Konut ve Ticaret Alanları İnşaatı" için davacı şirket ile ... Yatırım Ortaklığı A.Ş.'nin sözleşme imzaladığı ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasındaki alt yüklenici sözleşmesi kapsamı dışında ve sözleşme süresinin bitiminden sonra gerçekleştiğine ilişkin davalı idarece yapılmış bir tespitin de bulunmadığı dikkate alındığında, dava konusu işleme esas teşkil eden eylemin izinsiz olarak gerçekleştirildiğinden ve çevreyi kirletme sonucu doğurduğundan söz edilemeyeceğinden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin kabulüne,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.