Anahtar kelimeler: İzmiriş Konak Lehtarı Evraktan Hamili Kimseye Kıymetli Zayi Toplamda Çeklerin
T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2019KARAR TARİHİ
: █████/2019Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA
:Davacı vekilinin dava dilekçesinde; davalı taraf tarafından...Bankası Konak Şubesine ait █████/2018 ve █████/2018 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli toplamda 20.000,00 TL olan iki adet çek verildiğini, çeklerin lehtarı ve hamili olan müvekkilinin söz konusu çekleri kimseye ciro etmediğini ve zayi ettiğini, çeklerin zayi olduğuna ilişkin İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Karar █████/2019 karar tarihli ilamıyla belirlendiğini, dava konusu çeklerin davalı tarafça müvekkili aleyhine İzmir...İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılmış olan davadan feragat etmesi nedeniyle verildiğini, davalı tarafın keşideci olduğu, müvekkilinin lehtarı olduğu İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... karar sayılı kararıyla zayi olan... Anonim Şirketi Konak Şubesi'ne ait █████/2018 keşide tarihli 10.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Anonim Şirketi Konak Şubesi'ne ait █████/2018 keşide tarihli 10.000,00-TL bedelli toplam 20.000,00 TL'nin davalı tarafça ödenmesi gerektiğini, bu konuda 16.04.2019 tarihli ihtarname gönderildiğini, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı tarafça gelen █████/2019 tarihli ihtarname cevabında iş mahkemesinden kaynaklanan borcun ödendiğini ifade ettiğini, tüm bu nedenlerle ihtarnamenin tebliğinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP
:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde; İzmir... İş Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyasında dava sulh ile neticelendiğini, █████/2018 tarihli sulh feragat sözleşmesi ile protokol imzalandığını, iş bu protokole konu 27.501,34 TL'lik taraflarca kabul edilen alacak █████/2019 tarihinde öğleden sonra aynı miktar davacı tarafın banka hesabına yatırıldığını ve hiç bir borcunun bulunmadığını, iş bu davada kabul edilemeyecek durumdaki çeklere dayalı tanık dinletme talebinin reddi, yemin hakkının hatırlatılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:1-... Anonim Şirketi Konak Şubesi'ne ait █████/2018 keşide tarihli 10.000,00-TL bedelli çek,2-... Bankası Anonim Şirketi Konak Şubesi'ne ait █████/2018 keşide tarihli 10.000,00-TL bedelli çek,3-İzmir .... İş Mahkemesi'nin...Karar sayılı dosyası,4-İzmir.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Karar sayılı dosyası,5-İzmir..Noterliği'nin █████/2019 tarih ve 05030 yevmiye numaralı ihtarnamesi,6-...Bankası Anonim Şirketi Konak Şubesi tarafından müzekkere cevabında gönderile...ait ait hesaba ilişkin 2018 yılı Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos-Eylül aylarına ait hesap hareketleri kayıtları.DAVANIN NİTELİĞİ
:Açılan dava, davacının işçilik alacaklarının tahsili amacıyla açtığı davadan feragat etmesi karşılığında davalı tarafından kendisine verilen çeklerin zayi olması neticesinde almış olduğu zayi belgeleri kapsamında açılan alacak davasıdır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Ticaret mahkemelerinin görevi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinde düzenlenmiş ve maddenin 1. bendinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." denilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yürürlüğe girdiği █████/2011 tarihinden sonra █████/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinde 6335 sayılı Kanun ile değişiklik yapılmış ve ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisine dönüştürülmüştür. İstisnai olarak 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/4. maddesi gereğince, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde, asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez.Bir davanın ticari dava olup olmadığı ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre belirlenmekte olup, öğretide benimsenen görüşe göre de ticari davalar kendi aralarında mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Mutlak ticari davalar için tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken, nispi ticari davalarda dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığı kriter olarak kabul edilmiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış olup, bu maddeye göre her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962. ilâ 969. maddelerinde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun mal varlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202. ve 203., rekabet yasağına ilişkin 444. ve 447., yayın sözleşmesine dair 487. ilâ 501., kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515. ilâ 519., komisyon sözleşmesine ilişkin 532. ilâ 545., ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547. ilâ 554., havale hakkındaki 555. ilâ 560., saklama sözleşmelerini düzenleyen 561. ilâ 580. maddelerinde; fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta; borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu düzenlemeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent hâlinde sayılan davalardan olması gerekir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının İzmir... İş Mahkemesi'nin... Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama sırasında davadan feragat etmesi şartıyla davalı şirket tarafından kendisine işçilik alacakları karşılığında verilen ve zayi olan çeklerden kaynaklanan alacakların İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Karar sayılı ilamı ile verilen zayi belgesi doğrultusunda işçilik alacaklarının davalıdan tahsili talebinden kaynaklanmaktadır.7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. Maddesinde; ''İş mahkemeleri;a)5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,c)Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara ilişkin dava ve işlere bakar.'' hükmü düzenlenmiştir.Yukarıda yer verilen açıklamalar ışında yapılan değerlendirme sonucunda, iş bu dava her ne kadar ticari vasıfta olduğu değerlendirmesiyle Mahkememizde ikame edilmiş ise de, dava dilekçesinde de belirtildiği üzere çeklere ilişkin zayi belgeleri esas alınarak davanın açıldığı, davacının alacaklarının mevcut durum itibariyle kıymetli evraka dayanmadığı, davaya konu talebin işçilik alacaklarından kaynaklandığı, bu çerçevede ticari bir davadan bahsedilemeyeceği, davaya konu talep açısından Mahkememizin görevli olmadığı, davanın işçilik alacaklarından kaynaklanması doğrultusunda 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca görevli Mahkemenin İzmir Nöbetçi İş Mahkemesi olduğu, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmaktadır.Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller, dava (yargılama) şartlarıdır. Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli hallere, olumlu dava şartları (görev, hukuki yarar gibi); yokluğu gerekli hallere ise olumsuz dava şartları denilmektedir (kesin hüküm gibi). Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan da denir.Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından kendiliğinden (re’sen) gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine (esastan karara bağlanmasına) muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.Dava şartları 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114.maddesinde düzenlenmiş olup, aynı maddenin 1-c. fıkrasında mahkemenin görevli olması da dava şartlarından sayılmıştır.Yine aynı kanunun 115.maddesinde ise; ''Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.'' hükmü yer almaktadır.Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, ...Bankası Anonim Şirketi Konak Şubesi'ne ait █████/2018 keşide tarihli 10.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Anonim Şirketi Konak Şubesi'ne ait █████/2018 keşide tarihli 10.000,00-TL bedelli çek, İzmir ... İş Mahkemesi'nin... Karar sayılı dosyası, İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Karar sayılı dosyası, İzmir ... Noterliği'nin █████/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, ...Bankası Anonim Şirketi Konak Şubesi tarafından müzekkere cevabında gönderilen...'a ait ait hesaba ilişkin 2018 yılı Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos-Eylül aylarına ait hesap hareketleri kayıtları. ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu uyuşmazlığın davacının İzmir ... İş Mahkemesi'nin ... Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama sırasında davadan feragat etmesi şartıyla davalı şirket tarafından kendisine işçilik alacakları karşılığında verilen ve zayi olan çeklerden kaynaklanan alacakların İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Karar sayılı ilamı ile verilen zayi belgesi doğrultusunda işçilik alacaklarının davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu, davacının işçilik alacaklarının tahsili amacıyla açtığı davadan feragat etmesi karşılığında kendisine verilen çeklere ilişkin zayi belgeleri esas alınarak davanın açıldığı, davacının alacaklarının mevcut durum itibariyle kıymetli evraka dayanmadığı, davaya konu talebin işçilik alacaklarından kaynaklandığı, bu çerçevede ticari bir davadan bahsedilemeyeceği, davaya konu talep açısından Mahkememizin görevli olmadığı, davanın işçilik alacaklarından kaynaklanması doğrultusunda iş bu davaya bakmaya 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca İzmir Nöbetçi İş Mahkemesi'nin görevli olduğu, dava şartları 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddesinde düzenlendiği, aynı maddenin 1-c. fıkrasında mahkemenin görevli olmasının yer aldığı, aynı Kanun'un 115. maddesinde ise Mahkemenin dava şartlarının varlığını yargılamanın her aşamasında re'sen gözeteceğinin ve dava şartlarının bulunmaması durumunda davanın usulden reddine karar verileceğinin belirtildiği, belirtilen çerçevede iş bu davaya bakmakla görevli Mahkemenin İzmir Nöbetçi İş Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, açılan davanın görev dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:1-Açılan davanın USULDEN REDDİ İLE, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca İzmir Nöbetçi İş Mahkemesi'nin görevli olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 115/2. maddesi gereğince mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,2-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 20.maddesi gereğince, tarafların görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep edebileceklerinin, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,3-Tarafların görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmeleri durumunda dosyanın görevli İZMİR NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,4-Yargılama giderlerinin görevli mahkemece dikkate alınmasına,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2019Katip ...E- imzalıdırHakim ...E- imzalıdır