Anahtar kelimeler: Ustaların Tutacağının Kutusunun Tamirinin Söylenmesine Bozukluk Evraktan Direksiyon Kiraladığı İşlettiği
T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2019KARAR TARİHİ
: █████/2019Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından müvekkili aleyhine Erzurum...İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığı, müvekkilinin davalının işlettiği... isimli kiralama şirketinden araç kiraladığı, sözleşme karşılığı davalının isteği üzerine teminat olmak üzere davalı alacaklı lehine açık senet verdiği, bu senedin sözleşme ekinde yer aldığı, müvekkiline aracın direksiyon kutusunun bozulduğu ve bunun tamirinin 2.000TL tutacağının ifade edildiği, ustaların incelemesi sonucu araçta bir bozukluk olmadığının söylenmesine rağmen, müvekkili tarafından bozulmuş iddiası ile aleyhine başlatılan icra takibi Erzurum ...İcra Müdürlüğü'nün ... no'lu dosyasında borçlu olmadığının menfi tespitine, takibin tedbiren durdurulmasına, müvekkili askerde olduğundan herhangi bir geliri bulunmadığından ve üzerine kayıtlı bir malvarlığı bulunmadığından adli yardım taleplerinin kabulüne, davalının takibe konu miktarın %20 'si oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava dilekçesinde belirtilen ve dava esası ve usulüne yönelik olmayan ve ayrıca ispata muhtaç diğer şahsını ilgilendiren iddialar da dikkate alındığında borçlu-davacının kötü niyetle hareket ettiği açıkça görüleceği, yetkisiz ve görevsiz mahkemeden açılan davanın usulden reddine, hukuki yarar olmadan açılan huzurdaki davanın reddine, esasa ilişkin belirttiğimiz hususlarda dikkate alındığında esasa ilişkin beyanlarımız doğrultusunda davanın reddine, kötü niyetli olarak dava açan borçlu-davacı aleyhine İİK kanuna göre takip konusu alacağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davaya konu uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan araç kiralama sözleşmesi kapsamında verilen senetten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine dayalı açılan icra takibinde davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.Kira sözleşmesi bir malın kullanımının devredildiği sözleşme türü olup 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 299. maddesinde; ''Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.'' şeklinde tanımlanmıştır.O hâlde kiraya veren, kiralanan şeyi, kiracının kiralanandan yararlanmasını ve semerelerini toplamasını sağlayacak ya da işletilmesini mümkün kılacak şekilde teslim etmek ve sözleşme süresi boyunca da bu durumda bulunmakla yükümlüdür. Bu kapsamda kiralananın işletilmesi için gerekli tüm malzemeleri, imtiyazları, ruhsatları teslim etmesi şarttır.█████/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4/1-a. maddesinde; "Kiralanan taşınmazların 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir." hükmü yer almaktadır.Yukarıda yer verilen hükmün taşınır-taşınmaz ayrımı olmaksızın tüm kira ilişkilerinde uygulanması gerekmektedir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Diğer yandan mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup HMK. 115. maddesine göre ise; ''Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller, dava (yargılama) şartlarıdır. Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli hallere, olumlu dava şartları (görev, hukuki yarar gibi); yokluğu gerekli hallere ise olumsuz dava şartları denilmektedir (kesin hüküm gibi). Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan da denir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından kendiliğinden (re’sen) gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine (esastan karara bağlanmasına) muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder hükmü yer almaktadır.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2. maddesinde; ''Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.'' hükmüne yer verilmiş olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesinde düzenlenen arabulucuya başvuru dava şartı bu madde kapsamına girmektedir.Dava, 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına ve kira ilişkisinden kaynaklandığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Taraflar arasında senet verilmesi temelindeki hukuki ilişki araç kiralamaya dayanmaktadır. Her ne kadar dava konusu kambiyo senedinden dolayı menfi tespit isteminde bulunulmuş ise de, dosya kapsamına göre bu senedin kira sözleşmesinin teminatı olarak verildiği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca somut olayda uyuşmazlık TTK’da düzenlenen kambiyo senetleri ile ilgili hükümlerden değil, taraflar arasındaki kira sözleşmelerinde yer alan hükümler çerçevesinde tarafların birbirlerine karşı olan edimlerini yerine getirip getirmedikleri konusunda toplanmaktadır. Bu sebeple uyuşmazlığın çözümünde 6100 sayılı HMK’nun 4/1-a maddesi uyarınca görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki sözleşmenin bir araç kiralama sözleşmesi olup, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4/1-a. maddesinde düzenlendiği üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu anlaşılmakla, "görev" dava şartı yokluğundan HMK 1, 114/1-c, 115/1-2, 6102 sayılı TTK 4/1-a maddeleri gereğince, davanın usulden reddine, kararın kesinleşmesi ve HMK'nın 20. maddesi gereğince iki haftalık sürede başvurulması halinde dava dosyasının görevli İzmir Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olması ve Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeniyle HMK nun 114(1)/c maddesinin yollaması ile HMK nun 115(2) maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,2-HMK'nun 20 (1) maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve yasal süre içinde istem halinde dosyanın görevli İZMİR SULH HUKUK MAHKEMESİ'ne GÖNDERİLMESİNE,3-HMK'nun 331(2) maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,4-HMK'nun 20(1) maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yasal süre içinde gönderme başvurusunun yapılmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmek üzere dosyanın ele alınmasına,5-Davacı vekilinin adli yardım ve tedbir taleplerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2019Katip ...(e-imzalıdır)Hakim ...(e-imzalıdır)