ileplaka yerini eylemden sürücünün terk akdedildiğini motorlu poliçe karıştığını gelmesine

Anahtar kelimeler: İleplaka Yerini Eylemden Sürücünün Terk Akdedildiğini Motorlu Poliçe Karıştığını Gelmesine

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile sigortalı davalı ---- arasında ----poliçe numaralı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi akdedildiğini, Anılan poliçe ile-----plaka numaralı araç █████/2023 - █████/2024 tarihleri arasında sigortalandığını, sigortalı aracın olay yerini terk eden ve kazanın meydana gelmesine sebebiyet veren sürücünün sevk ve idaresinde iken trafik kazasına karıştığını, 11.09.2023 tarihinde, maliki --- olan ve sürücüsü olay yerini terk eden ----- plakalı aracın % 100 kusuru ile sebebiyet verilen kaza neticesinde, ---- tarafından ---numaralı hasar dosyası ile kazada zarar görenlere 59.500,00 TL tazminat ödendiğini, Olay yeri fotoğrafları beyanlar ve ekspertiz raporu doğrultusunda ---- plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunun belirlendiğini, 11.09.2023 tarihinde, maliki --- olan ve sürücüsü olay yerini terk eden ---- plakalı aracın % 100 kusuru ile sebebiyet verilen kaza neticesinde, --- tarafından ---- numaralı hasar dosyası ile kazada zarar görenlere 59.500,00 TL tazminat ödendiğini, Müvekkili tarafından sigortalısına ödenen hasar bedeli için ZMMS Genel Şartaları gereğince Müvekkili Sigorta şirketinin davalıya kusurları nispetinde rücu hakkı bulunduğundan icra takibi başlatıldığını, Dava konusu hasara ve bu hasara ilişkin olarak yapılan hasar ödemesine ilişkin bilgi evrakları içermekte olduğunu, Dava konusu hasara ilişkin yapılan ödemenin belgeleri ve ödemeye esas teşkil eden faturalar sunulduğunu, Hasara ilişkin yapılan ödeme ile kanun gereğince davalıya rücu edilebilecek tutar, faturalar ile de hasarın ödenen bedel kadar olduğu ispatlandığını, Davalı sigortalı ile aramızdaki hukuki ilişkiyi gösterdiğini, Ödeme yapılan hasara ilişkin araçta meydana gelen hasar ve kazanın meydana geliş şekli ortaya konulduğunu, --- İcra Dairesi ----. sayılı dosyasına vaki itirazın 59.500,00 TL

alacak açısından iptali ile takibin 30.01.2024 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte devamını, Davalının en az %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini, Yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete sigortalı aracın kusurunun uzman bilirkişilerce tespitinin ardından ancak maddi eksper hesap raporu alınmasını, müvekkilinin kazanın oluşumunda bir kusurunun bulunmadığını, Davacının rucü hakkı bulunmadığını, Sigorta tarafından ödenen bedellerin hangi şartlarda rücu edebileceği Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B4. Maddesinde tek tek sayılmıştır. Dava dilekçesinde müvekkillerine hangi sebeple rucü edildiği belirtilmediğini, Öncelikle rücu şartları gerçekleşmediğinden ortada bir alacak bulunmadığını, Şöyle ki, Kazanın, işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” sonucu olması maddesi değerlendirildiğinde kaza da ağır kusurlu, kusuruyla kazaya sebebiyet veren dava dışı kazayı yapan şoför olduğunu, Dava da kusur oranların tam olarak belirlenmesi gerektiğini, Davacı tarafından beyan edilen kusur oranı tarafımızca kabul edilmediğini, Somut olayda Karayolları Trafik Kanunu 86. Maddesi uyarınca rücu şartları gerçekleşmediğini, Davacı tarafından yapılan icra takibinde müvekkili gönderilen ödeme emrinde borcun sebebi ve hangi aracın hangi tarihte yaptığı kazadan kaynaklı olarak rücu talep edildiği açıklanmadığını, ayrıca icra takibinin ekine hiçbir belge eklenmeyip müvekkiline tebliğ edilmediğini, Müvekkilinin olayın gerçekleştiği anda olay yerinde olmadığını, aracı da kendisi kullanmadığını, Bu nedenle olay yerini terk etmesi de mümkün olmadığını, Müvekkilinin çalıştırdığı işçi tarafından araç sürülmüş olduğunu, olay yerinden kaçma gibi bir durum söz konusu olmadığını, Sigorta şirketinin özel eksperleri tarafından yapılan tespit fahiştir, hasar fotoğrafları incelendiğinde sadece aracın ön camının kırıldığı görülmediğini, Davanın açılmasına müvekkilinin sebebiyet olmadığını, Talep edilen alacak bir tazminat alacağı olup likidite alacak olmadığını, Bu nedenle somut olayımızda icra inkar tazminatının uygulanması söz konusu olamayacağını, Ödemelerin açık olmaması, rücu sebeplerinin oluşmaması ve kusur oranlarının bilinmemesi sebepleriyle alacak belirsiz alacak olduğunu, Belirsiz alacak sebebiyle icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, icra inkar tazminatının reddinin gerektiğini, rücu sebeplerinin oluşmaması, kusur oranlarının tam olarak belirlenmemesi haksız ve kötü niyetle başlatılan icra takibine müvekkilleri tarafından itiraz edildiğini, haksız ve kötü niyetle açılan huzurdaki davanın açıklanan sebeplerle reddini talep etmiştir.

DELİLLER

: Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ---- İcra Dairesinin ---- sayılı dosyasının Uyap çıktıları, trafik tescil kayıtları, hasar ve poliçe sureti, tramer kayıtları, bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, olay yerini terk rücu nedenine dayalı olarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; Uyuşmazlığın, 11.09.2023 tarihinde meydana gelen kazada davalının maliki olduğu ve davacı sigorta şirketinde sigortalı ----- plakalı aracın dava dışı araca zarar vermesi nedeni ile davacı sigorta şirketi tarafından üçüncü kişiye ödenen bedelin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4. maddesi “olay yerini terk” maddesi uyarınca davalı sigortalıdan talep edip edemeyeceği, davalı aleyhine başlatılan---İcra Dairesi ----. sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın iptal edilip edilemeyeceği noktasında toplandığı tespit edilmiştir.

Sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95-(2) maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddede; "Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir" düzenlemesine yer verilmiştir.

Karayolları Motorlu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B-4.f maddesine göre; bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin tedavi ve yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde ödemede bulunan sigortacı sigortalıya rücu edebilir düzenlemesi bulunmaktadır.

Karayolları Trafik Kanunu'nun “Tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller” başlıklı 95.maddesine göre; sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.

01.06.2015 tarihinden önce düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçelerine ilişkin olarak meydana gelen trafik kazalarında o dönem yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesinde sigortacının işletene rücu nedenleri arasında sigortalı aracın sürücüsünün kaza sonrası olay yerinden ayrılması sayılmadığından sigorta şirketi bu nedene dayalı olarak kendi akidine rücu edemeyecektir. 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4-f maddesinde ise ''Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde'' sigortalıya rücu edilebileceği düzenlenmiştir.

Yine 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın; “Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortalı ve/veya Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri” başlıklı B.1.1. maddesine göre; Sigortalı, rizikonun gerçekleşmesi halinde, maddi hasarlı trafik kazalarında motorlu aracı tutanak düzenlemek üzere güvenli bir yere çekmekle yükümlüdür.

Anılan B.4-f maddesi düzenlemesi ile, sigortacının olay yerinin sürücü tarafından terk edildiğini veya kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmediğini ortaya koyması yeterli olmaktadır. Bu durumda sigorta ettirenin rücu sebebinin doğmasını engellemek için, ancak zorunlu hallerden birinin gerçekleştiğini kanıtlaması gerekecektir. Sigorta ettirenin, zorunlu hallerin gerçekleştiğini kanıtlaması halinde, sigortacının rücu davası reddedilecektir. KTK m. 81'de olay yerinden ayrılmanın “zorunlu haller” için mümkün olduğu, aksi halde para cezası verileceği, KTK Yönetmeliği m.152'de karışan tüm sürücülerin "zorunlu haller ve yaralılara ilkyardım ve acil müdahale yaptırmak maksadıyla" kaza mahallinden ayrılabileceği belirtilmiştir. Sigortacıların artık sürücünün olay yerini terk etmiş olduğunu ispatlamaları yeterlidir.

Tarafların delilleri toplanarak, dosya üzerinde makine mühendisi bilirkişiden inceleme yaptırılarak teknik ayrıntıları gösterilen dosyada mübrez bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir.

Dosyada mübrez bilirkişi raporunda özetle; Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere, Kaza mahallini terk ettiği için kimliği tespit edilemeyen sürücünün

idaresindeki ---- plakalı kamyon ile geri geri manevra yaparken normal

park halindeki -----plakalı kamyona çarptığı için KTK 67/a - 67/b - 84/l

ve KTY 137 - 137/B - 157/a/12 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği;

kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu;

--- plakalı kamyon otopark alanı içinde normal park halindeyken geri

geri manevra yapan ----- plakalı kamyonun çarpması sonucu kazaya

karıştığı için kamyonu park eden sürücü ---- kazanın meydana

gelmesinde kusuru olmadığı;

Tazminat konu --- plakalı,---- model, 442.870 km’de, 11.09.2023 tarihinde kazaya karışmış,---- bedelinin KDV dahil

59.500 TL olduğu ve davacı -----tarafından 30.01.2024 tarihinde

ödendiği; -----

plakalı kamyonun 59.500 TL onarım bedelinin takip tarihi itibariyle yasal faizi ile

tahsili için 13.05.2024 tarihinde icra takibi yapıldığı; takip tarihi 13.05.2024

itibariyle yasal faiz talep edildiği için işlenmiş faiz hesabı yapılmasına gerek olmadığı; ---- numaralı KZMSS poliçesi ile ----- plakalı aracın 19.04.2023 – 19.04.2024 tarihleri arasında, kazanın meydana geldiği 11.09.2023 tarihini de kapsayacak şekilde sigorta teminatı altında ve kaza

tarihinde maddi teminat limitinin araç başına 120.000 TL olduğu;

Kazaya karışan---- plakalı kamyon sürücüsü kaza mahallini terk ettiği

ancak acilen hastaneye gitmek veya herhangi bir şiddet ile karşılaşması nedeniyle

kaza mahallini terk etmek zorunda kaldığını ispatlayan belge sunulmadığı ve

mevcut belgeler ışığında kaza mahallini terk etmek için haklı nedeni olmadığı anlaşıldığından davacı ----. tarafından mağdur ----- plakalı

kamyon için ödenen 59.500 TL onarım bedelinin KZMSS Genel Şartlarının B.4.f

maddesi gereğince davalı sigortalısı ---rücu edilebileceği;

-----plakalı kamyon için ödenen 59.500 TL onarım bedelinin takip

tarihi 13.05.2024 itibariyle yasal faizi ile talep edilebileceği;

Yönündeki, tespit, görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile sigortalı davalı --- arasında ---- poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi akdedildiği, poliçe ile ----- plaka numaralı araç █████/2023-█████/2024 tarihleri arasında sigortalandığı, 11.09.2023 tarihinde meydana gelen kazada sigortalı araç sürücüsünün kusur olması nedeni ile davadışı kişiye davacı tarafça ödeme yapıldığı, davacı sigorta şirketinin olay yerini terk rücu nedenine dayalı olarak davalı sigortalı aleyhine icra takibi başlattığı, davalının takibe, borca ve ferilerine itiraz etmesi üzerine duran takibin devamı için eldeki itirazın iptali davasının bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükünün davalı sigortalıda olduğu, sigortalının kaza yerini ancak Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumundan kurtulacağı, somut olayda davalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği sabit olup davalının zorunlu hal nedeni ile olay yerini terk ettiğini ispatlayamadığı, bu nedenle de davacının davalıya rücu şartlarının oluştuğu anlaşılmıştır. Bilirkişi marifeti ile gerçek zarar hesaplatılmış, davacının üçüncü kişiye yaptığı hasar ödemesinin kadri maruf olduğu anlaşılmıştır. Davanın asıl alacak üzerinden açılması nedeni ile asıl alacak üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş, alacağın temeli haksız fiil hukuksal nedenine dayalı olduğundan alacağın likit olmadığı kanaati ile davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın KABULÜ İLE, davalının ---. İcra Dairesinin ----- Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 59.500,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren takipte belirtilen cins ve oran üzerinden faiz işletilmesine,

2-Davacının şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 4.064,45 TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 1.016,12 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.048,33 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 615,40 TL başvurma harcı ve 1.016,12 TL peşin harcın toplamı olan 1.631,52 TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,

5-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 3.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,

6-Davacı tarafça yapılan yargılama giderleri olan 8.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 265,00 TL posta/müzekkere masrafı olmak üzere toplam 8.265,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

7-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

8-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,

9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra HMK'nun 333.maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,

Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.