Anahtar kelimeler: Kombi Klima Yedindeyken Satımdan Hamili Çekler Sipariş Bank Men Kaybettiğini
T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: █████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sipariş karşılığı olarak aldığı ve hamili bulunduğu ..... Kombi Klima tic. Ltd. Şti tarafından düzenlenerek kendisine teslim edilen ..... bank ..... Şubesine ait ..... seri numaralı ve 30.09.2025 tarihli 1.000.000 TL bedelli çeki müvekkili yedindeyken kaybettiğini, sözü edilen 1.000.000,00 TL’lik çek ile birlikte toplam 5 adet çek için Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... E. Sayılı dosyasından çekler hakkında zayi nedeni ile çek iptali davası açılmış olduğunu, teminat karşılığı 24.04.2025 tarihinde ödemeden men tedbir kararı verildiğini, çek iptali davasının derdest olduğunu, çeklerin müvekkili uhdesinden rızası hilafına çıkmış olduğunu, 3.kişiler tarafından sahte cirolar ile dolaşıma sokulduğunu, karşı tarafın, bankadan çeki sorgulamadan aldığını, şayet çeki almadan sorgulama yapılmış olsaydı çek hakkında tedbir kararı olduğunun öğrenileceğini, zira tedbir kararının tarihinin 24.04.2025 olduğunu, müvekkilinin çeki keşideci ..... Klima Tic Ltd.Şti firmasından adına yazılı olarak aldığını, kesinlikle ciro etmediğini, çek arkasındaki cirantaların hiçbiri ile ticari ilişkisinin olmadığını, çeki müvekkilinin ciro ederek .... Tekstil Yedek Parça İnşaat Malzemeleri Ambalaj ve Lojistik San. Ltd. Şti'ne verdiğinin görüldüğünü, dava dilekçesinde belirttikleri üzere böyle bir cironun olmadığını, bahse konu şirketin 2022 yılında kurulduğunu ancak hali hazırda durumu ito kayıtlarında askıda göründüğünü, davalı vekili tarafından 03.11.2025 tarihinde Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... E. Sayılı dosyasına müdahale dilekçesi sunulduğunu ve akabinde 04.11.2025 tarihinde Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün .... E. Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, alacaklı taraf çekin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığını öğrendiği halde takibi başlattığını, alacaklının iyi niyetli olmadığını, bu nedenlede Bakırköy ..... İcra Hukuk Mahkemesinin ..... E. Sayılı dosyası ile imza inkarı davası açıldığını, dava konusu çekin işbu icra dosyasında olduğunu, davalının dava konusu senedi haksız iktisap ettiğini, Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... E. Sayılı dosyasından derdest çek iptali davasından çek iptali kararı için çekin istirdatı için taraflarına süre verildiğini, davanın kabulü ile dava konusu edilen keşidecisi ..... Kombi Klima Tic.Ltd.Şti tarafından müvekkiline teslim edilmiş olup müvekkilinin elinden rızası hilafına çıkan ..... bank ..... Şubesine ait ..... seri numaralı ve 30.09.2025 tarihli 1.000.000 TL bedelli çekin davalıdan istirdadına ve müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın çekin hamili olması hasebiyle ilgili çeki icraya koyduğunu, bilindiği üzere bir çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesi çekin icraya konulmasına engel teşkil etmediğini, müvekkili firmanın alacağının tahsili için iş bu çek hakkında Bakırköy ..... İcra Dairesinin ...... E. Sayılı dosyası kapsamında dosya icraya konulduğunu, bu icra işlemi sonrasında çekin keşidecisi ve iş bu davanın davacısı tarafından ödeme yasağı ve sahiplik iddiasının gündeme getirildiğini, ancak bu iki firma arasında bir kötü niyetli ortak hareket etme durumunun ortaya çıktığını, müvekkili firmanın çekte hamil olmakla çeki direkt olarak davacıdan almadığını, arada başka cirantaların olması sebebiyle çekteki davacıya ait imzayı teyit etme durumunun da bulunmadığını, kabul manasına gelmemekle birlikte çekin davacıya ait çıkması durumunda tarafının aleyhine vekalet ücreti hükmedilmemesi gerektiğini, ekte sunmuş oldukları deliller ve ispat vasıtaları neticesinde ispat edilemeyen haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, kötü niyetli olarak açılan iş bu dava sebebiyle davacı tarafa İcra İflas Kanunu m.170 gereğince alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına ve alacağın %10'u kadar para cezasına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davanın açılmasında müvekkili firmanın bir sorumluluğu bulunmaması ve iyi niyetli hamil olması sebebiyle tüm yargılama giderlerinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLER VE GEREKÇE
:Dava, talebe konu çekin istirdatı istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava konusu çekin istirdatı koşullarının oluşup oluşmadığı, davalının çeki kötü niyet ve ağır kusurlu iktisap edip etmediği, davacının yetkili hamil olup olmadığı, çekin davacının rızası hilafına elden çıkıp çıkmadığı hususlarının tespiti istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.Dava konusu çekin incelenmesinde; çekin keşidecisinin dava dışı .... Kombi Klima Ticaret Ltd. Şti., lehtarının davacı ..... Plastik ve Metal San. A.Ş. olduğu, çek bedelinin 1.000.000,00-TL, keşide tarihinin █████/2025 tarihi olduğu, çekin arka yüzünde ilk cirantanın davacı lehtar olduğu, davalı şirketin cirantalar içerisinde yer aldığı, çekin ibrazında ödeme yasağı olması sebebiyle ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.TTK'nın 792. maddesine göre; "Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790.maddesine göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle hükümlüdür." aynı Kanunun 790. maddesinde ise "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve bir birine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir beyaz ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır" düzenlemesi bulunmaktadır. TTK'nın 790. maddesine göre, iktisap anında ciro silsilesinde görünüş itibari ile kopukluk olup olmadığını inceleme yükümlülüğü bulunmaktadır. Çeki iktisap edene bunun dışında daha fazla yükümlülük yükleyen bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır.Bu kapsamda bir kimsenin muntazam bir ciro zinciriyle çeki iktisabı, kendisine ancak şekli anlamda meşru hamil sıfatını kazandıracak olup maddi hukuk anlamında hak sahipliğinin mevcudiyeti için devralanın çekin iktisabında kötü niyetinin yahut ağır kusurunun bulunmaması gerekmektedir. Aksi takdirde TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılacak istirdat davası sonucu çeki iadeye mecbur kalır. Bu davada, davacının çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran şahsın kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.TTK'nın 792. maddesinde belirtilen kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. Yine, TTK’nın 792. maddesindeki ''Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa...'' ibaresi, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir. Ancak çeki çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin senedi ciro ile devretmesi hâlinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan, başka bir deyişle kötü niyetli ve ağır kusurlu bulunmayan yeni hâmil korunur. Bu tür davalarda, yukarıda da belirtildiği gibi çekin önceki hâmilin elinden rızası hilafına çıkarak yeni hâmil tarafından kötü niyet veya ağır kusur ile iktisap edildiği iddiasını ispat külfeti davacıya ait olup anılan olgular tanık dâhil her türlü delille kanıtlanabilir (Yargıtay HGK'nın █████/2021 tarihli, ███████-159 Esas, ████████ Karar sayılı ilamı, İstanbul BAM 14 HD'nin █████/2025 tarihli,█████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamı).Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesinde; davacı şirketin lehtarı olduğu çekin istirdatı istemi ile işbu davayı açtığı anlaşılmaktadır. Davalının çeki iktisap ederken görünüş itibari ile ciro silsilesinde kopukluk olup olmadığını incelemekle yükümlü olduğu, çeki iktisap edene bunun dışında daha fazla yükümlülük yükleyen bir mevzuat hükmü bulunmadığı, çek üzerinde yapılan incelemede çekteki ciro zincirinde kopukluk bulunmadığının anlaşıldığı, bu durumda TTK'nın 792.maddesi hükmü uyarınca davacının çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran şahsın kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği, █████/2026 tarihli ön inceleme duruşmasında her iki tarafın da tanık dinletmek istemediklerini beyan ettikleri, davalı tarafa çekin iyi niyetle mi kötü niyetle mi iktisabı hususunda yemin teklif edilmesi konusu suç olması sebebiyle yasal olarak mümkün olmadığından ve davacı tarafça da açık bir şekilde yemin deliline dayanılmadığından davacı tarafa yemin delilin de hatırlatılmadığı, davacı tarafça davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğine veya iktisabında ağır kusuru olduğunda dair iddialarını ispatlar delil dosyaya sunulmadığından açılan davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
:Yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın REDDİNE,2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00-TL harcın, davacı tarafça peşin yatırılan toplam 17.077,50-TL harçtan mahsubu ile 16.345,50-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacı tarafa İADESİNE,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 156.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendini vekil ile temsil eden davalıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,6-Taraflarca yatırılıp harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,7-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip .....¸e-imzalıHakim .....¸e-imzalı