kıymetli keşidecisi şubesine bankası yazildiği bedelli çek sunduğu bakirköy istinaden

Anahtar kelimeler: Kıymetli Keşidecisi Şubesine Bankası Yazildiği Bedelli Çek Sunduğu Bakirköy İstinaden

T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

TALEP

: Kıymetli Evrak İptali

TALEP TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

KARARIN YAZILDIĞI TARİH

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

: Davacı taraf sunduğu dava dilekçesinde özetle; ..... tarafından, aralarındaki ticari işe istinaden müvekkili lehine ".... Bankası A.Ş ..... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..... olan ..... çek numaralı, █████/2025 tarihli ve 75.000,00-TL bedelli çek, ..... Bankası A.Ş ..... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..... olan ..... çek numaralı, █████/2025 tarihli ve 75.000,00-TL bedelli çek, .... Bankası A.Ş ..... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..... olan ..... çek numaralı, █████/2025 tarihli ve 75.000,00-TL bedelli çek, .... Bankası A.Ş .... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..... olan ..... çek numaralı, █████/2025 tarihli ve 75.000,00-TL bedelli çek, ..... Bankası A.Ş ..... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..... olan ...... çek numaralı, █████/2025 tarihli ve 75.000,00-TL bedelli çeklerin düzenlendiğini, çeklerin müvekkili uhdesine geçişine ilişkin çek çıkış bordrosunun yer aldığını, işbu çeklerin müvekkilinin uhdesinde iken, herhangi bir şahıs veya şirket lehine cirolanmadan kaybedildiklerinin fark edildiğini, bu çeklerin müvekkili şirketin, yoğun ve ısrarlı aramalarına rağmen bulunamadığını, müvekkilinin çeklerin yetkili son hamili olduğunu, müvekkilinin zor bir durumda kalmaması, çeklerin tahsilinin önlenmesi için, mahkemenizden ödeme yasağı konulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini neticede çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.

6100 sayılı HMK'nun 320. maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında, somut olayın belirginliğine bağlı ve çekişmesiz yargı işi de olması sebebiyle duruşma açılmadan, Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olarak yargılama sonlandırılmıştır.

Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757/1. maddesine göre;"İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." şeklindedir. Söz konusu maddede düzenlenen yetki kuralı kesin yetki kuralı olup mahkemece resen dikkate alınması gerekir. Davacının mernis adresinin Esenyurt/İstanbul olduğu, dava tarihi itibari ile yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

Çek bedellerinin % 15'i tutarı teminat karşılığında çekler üzerine ödeme yasakları konulmuştur.

İptal davasında mahkeme, dilekçe sahibinin senet elinde iken zayi olduğuna ilişkin iddialarını, yaptığı araştırmalar neticesinde inandırıcı bulursa, senedi eline geçireni muayyen bir süre içerisinde mahkemeye getirmeye davet ve aksi takdirde senedin iptaline karar verileceğini ihtar eder. Bu ilânda senede ilişkin bilgilere de yer verilir. İlân, emre yazılı senetler bakımından TTK m. 760 vd.; hamile yazılı senetler bakımından ise TTK m. 663 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Hamile yazılı senetler yönünden senedi getirme süresinin en az 6 ay olarak belirlenmesi gerekir; bu süre ilk ilân gününden itibaren işlemeye başlar (TTK m. 663). Emre yazılı senetler yönünden ise senedi getirme süresi en az 3 ay, en çok bir yıldır (TTK m. 761/1). İlân, TTK'nun 818/1-son maddesi yollaması ile TTK’nın 762/1. maddesi hükmü uyarınca, TTK’nın 35. maddesinde bahsi geçen Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde üç kere yapılması gerekmekte olup Ticaret Sicil Gazetesinde üç kez ilan yapılmış olduğu anlaşılmıştır.

..... çek seri numaralı ve 75.000,00-TL bedelli çek ile ...... çek seri numaralı ve 75.000,00-TL bedelli çekler yönünden değerlendirme;

Poliçenin iptalinin TTK’nın 757- 765 maddeleri arasında özel olarak düzenlenmiş olması ve bu hükümlerde poliçenin emre veya nama yazılı olmasına göre bir ayrım yapılmamış olması ile TTK’nın 778/1-(ı) ve 818/1-(s) maddelerinde bono ve çekin iptallerinin poliçe hükümlerine tâbi kılınmış olması sebebiyle, nama yazılı poliçe, bono ve çekin iptalinde hamile yazılı senetlerin iptaline ilişkin TTK’nın 661 vd. hükümleri değil, poliçenin iptalini düzenleyen TTK’nın 757 vd. hükümleri uygulama alanı bulacaktır

Poliçeye ilişkin düzenlemeye göre poliçenin kimin elinde olduğu biliniyorsa istirdat davası, poliçenin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa iptal davası açılır (TTK m. 758 – 759). İptal davası sırasında poliçenin kimin elinde olduğu tespit edilir veya poliçe elinde bulunduran kişi, mahkemeye sunarsa bu durumda iptal davasına bakan mahkeme davaya bakmaya devam edemez. Mahkemenin davacıya poliçeyi elinde bulunduran kişiye karşı iade davası açmak için süre vermesi gerekir (TTK m. 758).

Poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi madde 758 de düzenlenmiş olup madde hükmü; "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. (2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. " şeklindedir.

"...TTK 764/1 maddesi ''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir'' hükmü düzenlenmiştir. Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm verilmelidir..." Yargıtay ..... H.D nin █████/2019 Tarih ve ...... Esas, ..... Karar.

Davaya konu ..... seri numaralı çekin ibraz edilip edilmediği, ibraz edildi ise kim tarafından ibraz edildiği sorulmuş olup ..... Bankası'nın █████/2026 tarihli yazı cevabından çekin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

Davaya konu ..... seri numaralı çekin ibraz edilip edilmediği, ibraz edildi ise kim tarafından ibraz edildiği sorulmuş olup ..... Bankası'nın █████/2025 tarihli yazı cevabından çekin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

Davaya konu çekin ibraz edilip edilmediği, ibraz edildi ise kim tarafından ibraz edildiği sorulmuş olup, ..... bank Anonim Şirketi'nin █████/2025 tarihli yazı cevabında ilgili çekin takas aracılığı ile ibraz edildiğine ilişkin yazı cevabı dosyamız içerisine alınmıştır.

..... Bankası ..... çek seri numaralı ve 75.000,00-TL bedelli çekin ibraz edilip edilmediği, ibraz edildi ise kim tarafından ibraz edildiği sorulmuş olup, çekin █████/2025 tarihinde, ..... BANK ANONİM ŞİRKETİ'ne .... Faktoring A. Ş. tarafından ibraz edildiği bildirilmiş, ..... Bankası'nın █████/2026 tarihli yazı cevabı dosyamız içerisine alınmıştır.

Dosya tüm deliller ile birlikte ...... Bankası ..... Seri numaralı, ..... Bankası ..... Seri numaralı çekler bakımından değerlendirildiğinde; mahkememizce TTK'nın 762. maddesi gereğince Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan yaptırılmış olup 3 aylık yasal süre içerisinde, çeklerle ile ilgili olarak mahkememiz dosyasına herhangi bir müracaat bulunmadığı, davaya konu ..... Bankası ...... Seri numaralı, 75.000,00-TL tutarındaki çek ile ..... Bankası .....Seri numaralı, 75.000,00-TL tutarındaki çeklerin ibraz süreleri içerisinde bankalara ibraz edilmediği anlaşılmakla T.T.K. md 818, 757 ve 764 hükümleri gereğince zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir.

..... Bankası ..... çek seri numaralı ve 75.000,00-TL bedelli çek yönünden değerlendirme; mahkememizce bu çek bakımından TTK'nın 762. maddesi gereğince Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan yaptırılmış olup, .... Bankası A.Ş .... Şubesi'ne ait, keşidecisi ...... olan ..... çek numaralı, █████/2025 tarihli ve 75.000,00-TL bedelli çekin bankaya ibraz edilip edilmediği sorulmuş, ..... bank Anonim Şirketi'nin █████/2025 tarihli yazı cevabında ilgili çekin takas aracılığı ile ibraz edildiği bildirilmekle, söz konusu çekin ..... Vergi Kimlik Numaralı ..... FAKTORİNG A.Ş. tarafından ibraz edildiği ve çekin takasa ibraz anındaki görüntüsünü ekte sunduklarını bildirilmiş olup; talep eden vekiline çekin bankaya ibraz eden hakkında istirdat davası açmak üzere TTK 764/1 maddesi uyarınca 4 haftalık kesin süre verilmiş olup, verilen kesin süreye ilişkin meşruhatlı davetiyenin talep eden vekiline usulüne uygun tebliğ edilmiş olmasına rağmen talep eden vekili tarafından verilen kesin sürede istirdat davası açılmamıştır. Neticeten, 6102 sayılı TTK’nın 818/1. maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Kanun’un 758. maddesi ile Yargıtay ..... H.D nin █████/2019 Tarih ve ..... Esas, .... Karar Sayılı ilamı da dikkate alınarak yargılama sırasında davaya konu çekin yetkili hamilinin ortaya çıktığı halde, mevcut çekin hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda ilgili talep edene süre verilmesine rağmen süresinde istirdat davası açılmaması nedeniyle çek iptali davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

..... Bankası ..... çek seri numaralı ve 75.000,00-TL bedelli çek yönünden değerlendirme; Davaya konu çekin ibraz edilip edilmediği, ibraz edildi ise kim tarafından ibraz edildiği sorulmuş olup müzekkere cevapları dosyamız içerisine alınmıştır. Mahkememizce TTK'nın 762. maddesi gereğince Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan yaptırılmış olup, talep konusu çekin bankaya ibraz edildiğine dair dosya kapsamına müzekkere cevaplarının geldiği görülmüştür. Mahkememizin █████/2025 tarihli ara kararı ile talep eden tarafa talep konusu çek yönünden çek istirdatı davası açması ve açtığı davanın esasını mahkememize bildirmesi için 1 haftalık kesin süre verilmesine karar verilmiştir. Talep eden tarafça ..... Bankası A.Ş..... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..... olan ..... çek numaralı, █████/2025 tarihli ve 75.000,00-TL bedelli çek yönünden İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas sayılı dosyası ile çek istirdatı davası açılmıştır. Neticeten, 6102 sayılı TTK’nın 818/1. maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Kanun’un 758. maddesi ile Yargıtay 11.H.D nin █████/2019 Tarih ve ..... Esas, ..... Karar Sayılı ilamı da dikkate alınarak davacı vekilinin beyanı ve dosyaya sunduğu teslim tutanağı da da dikkate alınarak, çekin bulunduğu, istirdat davası açılmış olduğundan, işbu açılan talebin konusuz kaldığı anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ve hüküm kurulmuştur.

..... Bankası .... çek seri numaralı ve 75.000,00-TL bedelli çek yönünden değerlendirme; mahkememizce TTK'nın 762. maddesi gereğince Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan yaptırılmış olup, .... Bankası A.Ş ..... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..... olan ..... çek numaralı, █████/2025 tarihli ve 75.000,00-TL bedelli çek yönünden talep eden vekiline çekin bankaya ibraz eden hakkında istirdat davası açmak üzere TTK 764/1 maddesi uyarınca 1 haftalık kesin süre verilmiş olup, verilen kesin süreye ilişkin meşruhatlı davetiyenin talep eden vekiline usulüne uygun tebliğ edilmiş olmasına rağmen talep eden vekili tarafından verilen kesin sürede istirdat davası açılmamıştır. Talep eden vekili sunduğu █████/2026 tarihli dilekçesi ile; .... Bankası A.Ş .... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..... olan ..... çek numaralı, █████/2025 tarihli ve 75.000,00-TL bedelli çekin ortaya çıkmasına müteakip çek keşidecisi tarafından ödendiğini, bu bakımdan çek ile ilgili yapılacak bir işlem bulunmadığını beyan etmiştir. Neticeten ilgili talep eden tarafından çekin keşideci tarafından ödendiğinin bildirildiği, çekin zayi olmadığı anlaşılmakla iş bu çek yönünden çek iptali davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Talep edenin ..... çek seri numaralı ve 75.000,00-TL bedelli çek ile ..... çek seri numaralı ve 75.000,00-TL bedelli çekler yönünden açılan DAVASININ KABULÜNE,

- .... Bankası A.Ş .... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..... olan ..... çek numaralı, █████/2025 tarihli ve 75.000,00-TL bedelli çek,

-..... Bankası A.Ş ...... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..... olan ..... çek numaralı, █████/2025 tarihli ve 75.000,00-TL bedelli çeklerin T.T.K. md 818, 757 ve 764 hükümleri gereğince zayi nedeniyle İPTALİNE,

2-Talep edenin ...... çek seri numaralı ve 75.000,00-TL bedelli çek yönünden davasının REDDİNE,

3-Talep edenin ..... çek seri numaralı ve 75.000,00-TL bedelli çek yönünden davasının konusuz kalması sebebiyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

4-Talep edenin ..... çek seri numaralı ve 75.000,00-TL bedelli çek yönünden davasının REDDİNE,

5-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 615,40-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,

6- ..... çek seri numaralı ve 75.000,00-TL bedelli çek ile ...... çek seri numaralı ve 75.000,00-TL bedelli çekler yönünden ödeme yasaklarının karar kesinleşinceye kadar devamına,

7-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde ..... çek seri numaralı ve 75.000,00-TL bedelli çek ile ..... çek seri numaralı ve 75.000,00-TL bedelli çekler yönünden yatırılan teminatın talep eden tarafa iadesine,

8-Mahkememizce ..... çek seri numaralı ve 75.000,00-TL bedelli çek yönünden koyulan ödeme yasağına ilişkin tedbir ve bu tedbire ilişkin teminat hakkında, çek istirdat davası açılan mahkemece değerlendirme yapılmasına,

9-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333.maddesi gereğince iadesine,

10-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,

Dair, 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 341 ila 360. md hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere tarafın yokluğunda karar verildi. █████/2026

Katip......

¸e-imzalı

Hakim ....

¸e-imzalı