atımına olarakilk mukabilinde sağlayıcı parça kaynağında tamir servis alışveriş ilişkiye

Anahtar kelimeler: Atımına Olarakilk Mukabilinde Sağlayıcı Parça Kaynağında Tamir Servis Alışveriş İlişkiye

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO

: █████████

KARAR NO

: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2025

NUMARASI

: ████████ E - ████████ K

DAVANIN KONUSU

: Alacak

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ile müvekkili arasında 05.10.2021 ile 04.03.2022 tarihleri arasında 228.824 78 TL'lik ticari alışveriş gerçekleştiğini, bu ticari ilişkiye dair olmak üzere toplam 268 Adet fatura tanzim edildiğini, ticari ilişkinin kaynağında müvekkili şirketin araç servis, bakım, parça olarak sağlayıcı, davalı tarafın da bedeli mukabilinde servis, tamir, bakım ve parça değiştirme taleplerinin hizmet atımına dair bir ticareti olduğunu, davalının aldığı hizmet bedeli nedeniyle cari hesaptan kaynaklanan ve muaccel olan 74.336,43 TL borcunu ödemediğini, bu nedenle davalıya Üsküdar 6. Noterliği vasıtasıyla 23.03.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı süreli temerrüt ihtarnamesinin keşide ve tebliğ edildiğini, davalı tarafın kendilerine verilen yasal süreç içerisinde ödemeyi yapmayarak temerrüte düştüğünü, ancak temerrüt olgusu gerçekleştikten sonra cari borcun 45.058,34 TL'sini müvekkilinin hesabına ödediklerini, kalan 29.278,09 TL tutarındaki borcu ödeme- diklerini, bunun yerine tamamen sahte harcama kalemleri ile 06.04.2022 tarihli bir sarf faturası düzenleyip mahsup ayarlaması yapmaya çalıştıklarını, sahte kalemlerden oluşan bu faturaya karşı süresi içinde ve Üsküdar 22. Noterliği vasıtasıyla 08.04.2022 tarih ... yevmiye numaralı iade faturasının tanzim edildiğini,

Müvekkilinin davalı şirketten ... plakalı ... marka süper B model aracı 01.10.2021 tarihinde kiraladığını, kiralama sırasında araçta görülen hasarların davalı tarafından tespit edilerek araç şablonu üzerinde işaretlendiğini, teslimin bu şekilde gerçekleştiğini, kiralanan aracın 05.04.2022 tarihinde davalı ... Filo kiralama tarafından tutanak ile tespitleri yapılmak suretiyle karşılıklı imza ile tesellüm gerçekleştiğini, davalının hizmet aldığını iddia ettiği ve müvekkiline gönderdiği araç tamir bedeli kalemlerini de oto kiralama olarak hizmet vermesine rağmen kendisi kendi kiralık arabası için fatura tanzim ederek müvekkilinin borçlandırmaya çalıştığını beyanla,

Neticeten davalının borçtan kaçmak maksadıyla düzenlediği 06.04.2022 tarihli, ... numaralı faturanın iptaline, davalının davacıya borçlu olduğunun tespitine,

Müvekkilinin dava konusu alacağının temerrüt tarihinden itibaren en yüksek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

Vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında 2022 yılı Nisan ayına kadar süren bir ticari ilişki olduğunu, davacı şirketin müvekkili şirkete ait araçlar için bakım onarım hizmeti verdiğini, müvekkili şirketin de davacıya araç kiraladığını, müvekkilinin davacıya kiraladığı en son aracın ... plakalı ... marka, ... model olan bir araç olduğunu, müvekkilinin bu aracı teslim aldıktan sonra yaptığı muayene sonucu aracın arızalı olduğunu tespit ettiğini, aracı derhal araçların bakımını yapan .... Ltd. Şti. Unvanlı başka bir şirkete gönderdiğini,söz konusu şirketin müvekkiline " aracın hararet yapmasına rağmen kullanılmaya devam ettiği için arızalan- dığını, bunun kullanıcı hatasından kaynaklandığı ve araçta bulunan arızanın 30.216,26 TL'ye onarılabile- ceğini" bildirdiğini, kendilerince düzenlenen fatura sonrası davacının müvekkiline 08.04.2022 tari- hinde, ...numaralı ve 30.216,26 TL bedelli faturayı düzenleyip gönderdiğini, bu faturanın davalı tarafça Üsküdar 22. Noterliğinin 13.04.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtar- namesi ile davacıya iade edildiğini, müvekkilinin davacıya olan bütün borcunu ödediğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nce

: "Bilirkişi kurulundan alınan raporlar ve dosya içeriğine göre, davacının düzenlenen fatura nedeniyle borçlu olmadığını ispat edemediği" gerekçesi ile davanın davasının reddine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu

: Hüküm davacı tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde

: dava dilekçesindeki iddialarını tekrarlamış, taraflar arasındaki hizmet ve yedek parça alımına ilişkin ticari ilişkinin 05.10.2021 tarihinden başladığını ve 23 Mart 2022 tarihine kadar devam ettiğini, davalının 74.335,43 TL alacağı ödememesi nedeniyle ihtarname gönderildiğini ,müvekkilinin davalı taraftan kiraladığı ... Plakalı ... marka otomobilde hasar oluştuğu iddiasıyla nedeniyle davalının cari hesaptan kaynaklanan 29.278, 09 TL borcu ödemediğini, müvekkilinin cari alacağına denk gelen bir hasarın ortaya çıkarılmasının nasıl bir tevafuk olduğunun açıklanmadığını, davacının cari alacağı 29.278,09 TL olup bilirkişi raporunda alacağın 30.216,26 TL , silindir kapağının 38.000,00 TL olarak belirtildiğini, dosyada mevcut rapor- ların çelişkili olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.

İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;

Dava, alacağın tahsili talebine ilişkindir.

Dosya kapsamından taraflar arasında , davacı tarafından davalının araçlarının bakım ve onarımının yapılması, davalı tarafça davacıya araç kiralanması şeklinde süregelen bir ticari ilişkinin mevcut olduğu,bu ilişkinin tarafların ticari defterleri ve cari hesap üzerinden takip edildiği ,

Davacı, taraflar arasındaki cari hesaptan kaynaklanan 74.336,43 TL borcun ödenme- diğini , Üsküdar 6. Noterliği vasıtasıyla keşide olunan 23.03.2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtar- namenin tebliğini takiben davalı tarafça 45.058,34 TL tutarında ödeme yapıldığı tartışmasızdır.

Davacı eldeki davada, davalının 45.058,34 TL lik ödeme yapmasına rağmen kendi- lerince kiralanan ... plakalı ... marka süper B model aracın kendilerinin kullanımında iken hasarlandığından bahisle hasar bedeli karşılığında mahsup yapıldığı , böyle bir hasarın olma- dığını, mahsuplaşmaya ilişkin faturanın gerçeği yansıtmadığını ,dolayısıyla kalan 29.278,09 TL ala- caklarının tahsilinin ve davalı tarafça düzenlenen mahsuplaşmaya ilişkin faturanın iptalinin gerektiğini iddia etmektedir.

Davalı taraf, ... plakalı ... marka süper B model aracın davacının kulla- nımında iken hasarlandığını, davacı tarafça teslimi sonrasında araçlarının bakım ve tamirin yapan başka bir şirket tarafından bildirilen onarım masrafının davacıya yansıtıldığını savunmaktadır.

Uyuşmazlık, ... plakalı ... marka süper B model aracın hasarına ilişkin faturanın davacıya yansıtılıp yansıtılamayacağını, davacının cari hesap alacağından mahsup edilip edilemeyeceği hususunda toplanmaktadır.

Mahkemece taraflarca gösterilen deliller toplanmış ,uyuşmazlık konusuna ilişkin bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

1.) SMM bilirkişi tarafından düzenlenen 14.12.2023 tarihli raporda; dava tarihi (06.09.2022) itibarıyla, davacı şirketin kendi defterlerinde 30.216,26 TL alacaklı gözükürken, davalı şirketin kendi defterlerinde alacak bakiyesi bulunmadığı, ticari defterler arasındaki 30.216,26 TL tutarındaki farkın davalı şirket tarafından, davacı şirket adına düzenlenen 06.04.2022 tarihli 30.216,26 TL tutarlı faturanın, davacı şirket tarafından kabul edilmeyip, bu faturaya karşı iade faturası düzen- lenmesinden kaynaklandığı, bahsi geçen faturanın davalı şirket tarafından haklı olarak düzenlenip düzenlenmediği hususundaki hukuki değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğu,

2.) Davalı vekili tarafından dosyaya sunulan ... yazışmasında; davacı şirket yetkilisi ile, bahsi geçen onarımı yapmış olduğu anlaşılan .... Ltd. Şti. Yetkilisi arasında geçen yazışmada, .... Ltd. Şti. Yetkilisi tarafından verilen bilgilere göre , ... araç hararet yapmış halde servise geldiği, incelendiğinde aracın hararet yapmış bir halde kullanımına devam edilmiş olduğu, motorda deformasyon meydana gelmiş olduğu, bildirilmiştir.

3.) Makine Mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen 19.09.2024 tarihli imzalı bilirkişi raporunda, teknik olarak araçta meydana geldiği iddia edilen hasarların hararet yükselmesi sonucu oluştuğu, motor silindir kapak contasında yanma silindir kapağında ve motor bloğunda çarpılmalar meydana geldiği, hararet yükselmesi sonucu subablar ve aksamlarının hasarlandığı, ancak eksantrik mili motorun dışında olup hararetten etkilenmesinin mümkün olmadığı, diğer parçaların hararet ile arıza- lanmaya uyumlu oldukları, termostat veya devirdaim pompasının ise hararete neden olan ana parçalar kapsa- mında olduğu ve servisler tarafından en başta değiştirilmesi akla gelen parçalar olduğu, eksantrik mili hariç diğer parçaların hararet arızası ile uyumlu oldukları, ancak teknik olarak hararet yapan bir motorla devam edil- mesi halinde motorda daha büyük arızalar çıkabileceği, pistonlar, gömlekler, segmanlar krank mili, yatakların hasarlanabileeği, servisin hasar tespitine göre araçta motor bloğunda yamulma tespit edildiği ( bu hasarın motor için büyük bir hasar olduğu) , bu nedenle motor bloğunda rektifiye yapıldığı, rektifiye yapılacak seviyede motorun hasarlanması için motor bloğunun da hasarlanmasının gerektiği, ... görüşmesinde bloğunun yamulduğunun beyan edildiği, motor bloğunun rektifiye edilecek seviyeye gelmesi halinde silindir gömlek- lerinin, pistonların da değişmesinin gerektiği, zira bu seviyede bu parçaların da hasarlanacağı ve değişmesinin gerekeceği, ancak hasar listesinde, değişen parçalar listesinde bu parçaların hasarlanmadığı ve değişmediğinin görüldüğü, tespit edilen hasarların eksik olması nedeniyle, servisin hasar tespitinin teknik olarak uygun olmadığı "

İtirazlar üzerine alınan ek raporda, faturada, değiştirilen parçalar, ekzantrik mili hariç, araç motorunun hararet yapması olatı ile uyumlu olduğu, ancak servisin ... görüşmelerinde motor blo- ğunun yamulduğu belirtilmekte olduğu, yapılan onarım listesinde ise motor bloğunun yamulması halinde motorun içindeki diğer önemli parçalarda ( silindir gömleklerinin , pistonlar, segmanlar) hasar meydana gel- mesi ve değişim olması gerekirken bu parçaların hasar listesinde olmamasının kuşku yaratmakta olduğu, ori- jinal fiyatı olay tarihi itibarı ile 32.130,03 TL olan silindir kapağının servis iş emrinde hem orijinal olarak belirtilmesi, hem de 8.354 TL olarak fiyatlandırılması ( faturada 8.254 TL), ekzantrik milinin hararetle uyumlu olmamasının bu kuşkuları arttırmakta olduğu, bu nedenlerden dolayı düzenlenen faturanın sahte olabileceği kanaati ifade edilmiştir.

İTÜ Makina Fakültesi Öğretim Üyeleri ..., ... ve ... tarafından hazırlanan 13.06.2025 tarihli raporda;

Dava konusu ... plakalı ... marka, ... model aracın, davacı tarafından davalı- dan kiralanmak suretiyle kullanılmış olduğu, aracın motorun aşırı ısınması manasına gelen hararet yapmış olduğu, motoru arızalı ilen, servis şirketi .... Ltd. Şti.'a getirilmiş olduğu, yapılan inceleme sonucu aracın motorunda hasar meydana geldiğinin tespit edilmiş olduğu ve onarım ve rektifiye işlerinin yapılarak motorun onarılmış olduğu anlaşılmaktadır.

Bir içten yanmalı motorlu aracın motorunun aşırı ısınması durumunda araçta ilgili hararet uyarı sinyali yanar. Bu sinyal yandığı anda aracın kullanımının durdurulması, ilgili kontroller yapıldıktan sonra (soğutma suyu seviyesi), hararetsiz bir şekilde aracın servise iletilmesi, gerekirse bu işlemin çekici ile yapılması gerekir. Dava konusu aracın ise, hararet yaptıktan sonra kullanımına devam edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda motorda bir çok hasar meydana gelebilir. Dosyaya sunulmuş bir servis raporu mevcut değildir. Sadece davalı taraf ile servis arasında geçtiği anlaşılan bir ... yazışması mevcuttur. Bu yazışmadan, dava konusu araç motorunun aşırı ısınmış bir halde iken aracın kullanımına devam edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Bilirkişi raporunda, eksantril milinin değişiminin motor hararet yapması ile ilgili olmadığı yönündeki tespite katılmak mümkün değildir. Hararet yapan motorda bir çok parça zarar görebilir, eksantrik mili de hasar görebilir. Dolayısıyla, bilirkişi raporlarında ifade edilmiş olan, davacı tarafından davalıya düzenlenmiş olan faturanın hatalı olduğu yönündeki tespite katılmak mümkün olmamıştır.

Sonuç olarak, davalı tarafından davacıya kesilmiş olan ihtilaf konusu faturanın düzmece olduğuna dair bir kanıt dosyada bulunmamaktadır, bu iddia ispata muhtaç olarak değerlendirilmiştir." şeklinde görüş bildirilmiştir.

Bu tespitlere göre, davalının davacı adına düzenlediği uyuşmazlık konusu fatura nede- niyle davacıdan alacaklı olduğu tespit edilmekle, bu alacağın cari hesap ilişkisi kapsamında davacı alacağından mahsup edilmesi yerindedir. Hal böyle olunca davacının tahsili gereken bakiye alaca- ğının kalmadığı sonuca ulaşılmakta ve davalının davacı adına düzenlediği uyuşmazlık konusu faturaya ilişkin menfi tespit talebinin de dayanağının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar verilmiştir.

K A R A R

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,

Alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin istinaf eden bu taraftan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)

İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,

İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,

Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. █████/2026