Anahtar kelimeler: Bam Müteahhit Sebepsiz Başkan Zenginleşmeden Yazim Katip Konya Üye Özetle
T.C. KONYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.KONYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ5. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ...KARAR NO
: ...T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
: ... (...)ÜYE
: ... (...)ÜYE
: ... (...)KATİP
: ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2025NUMARASI
: ... Esas - ... KararDAVACI
: ...VEKİLİ
: Av. ...DAVALILAR
: 1 -...VEKİLİ
: Av. ...:2 -...DAVANIN KONUSU
: Sebepsiz Zenginleşmeden Kaynaklanan AlacakİSTİNAF KARAR TARİHİ
: █████/2026G. KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2026İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı ..... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalılardan müteahhit ...... ile davacı arasında "Pvc Doğrama İmalatı ve Yerine Koyma İşi" sözleşmesi imzalandığını, davacının sözleşme konusu işin %60'lık kısmını tamamladığına ilişkin Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş Esas sayılı dosyası ile tespit yaptırdıklarını, sözleşme gereği devredilmesi gereken taşınmazın devredilmediği gibi davacıya verilen 6 adet senetten 5 tanesinin ödenmediğini, sözleşmenin feshine ilişkin ihtarname gönderildiğini, fakat müteahhit davalıya tebliğ edilemediğini, sözleşmenin feshine karar verilmesini ve müteahhit davalıdan alacağın tespitini, diğer davalı .....'nin arsanın maliki olduğunu, yapılan binalara üretilen malzemelerin davacı tarafça montajının gerçekleştirilmesi sebebiyle ipotek haklarının bulunduğunu, taşınmaz üzerine kanuni ipoteğin konulması gerektiğini belirterek, tespit dosyasından yararlanılarak davalılardan alacağın tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiş, █████/2020 tarihli ıslah dilekçesiyle davayı terditli olarak ıslah ettiklerini, şimdilik 20.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren, öncelikle ticari avans faizi, olmazsa yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ..... vekili cevap dilekçesinde özetle,davacı tarafın TMK 894. maddesine göre inşaatın tamamlanmasından itibaren en geç 3 ay içinde açması gerektiğini, davanın 3 aylık hak düşücürü süre geçirildikten sonra açıldığını, davacı tarafın müvekkil mal sahibinden kanuni ipotek hakkı tesisi isteyebilmesi için malik tarafından alacağının kabul edilmesi veya mahkeme kanalı ile yükleniciden alacaklı olduğuna dair ilam bulunması gerektiğini, müvekkilinin sözleşmenin tarafı olmadığını, ihtiyati haciz kararına itirazlarının kabulü ile mahkememizce verilen █████/2019 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, müvekkiline karşı açılan davanın öncelikle hak düşürücü süre sebebiyle reddini, mahkeme aksi kanaatte ise dava şartı yokluğu nedeniyle reddini istemiştir.Davalı ...... davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
:İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; '' ...Dava, "Alacak" davasıdır.Mahkememizce Selçuk Tapu Müdürlüğüne, Konya Defterdarlığı İl Müdürlüğüne, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığına, Konya Ticaret Sicili Müdürlüğüne müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapları incelenmek suretiyle dosyamız arasına konulmuştur.Mahkememizce dosya mali müşavir bilirkişi ......'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2022 tarihli raporda özetle; Defter tasdik bilgileri ; Davalı firmanın incelemeye sunulan 2018 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun ve süresinde yapılmış olduğu, Davalı firma ticari defterlerine göre, davalı ..... firmasının davacı ... ve diğer davalı ...... ile aralarında herhangi bir ticari ilişki olmadığı, davalı firma ticari defterlerinde de bu firmalarla ilgili herhangi bir işlem ve kayıt olmadığının tespit edildiği, Davalı firma kayıtlarının kendi içerisinde birbirini doğruladığı, kayıtların muhasebe usul ve esaslarına uygun bir şekilde tutulduğunun tespit edildiği, neticeten davalı .....'nin dava konusu inşaatın yapıldığı arsa sahibi olduğu, davacı ... ve diğer davalı ...... ile aralarında herhangi bir ticari ilişkinin olmadığını raporunda tespit etmiştir.Dava, "Terditli olarak Sebepsiz Zenginleşme Ve Tasarrufun İptali" davasıdır.Mahkememizce ...esas nolu dosyada, dava konusu taşınmazın bulunduğu mahalde keşif yapılarak keşif anında davacı tarafın tanıkları dinlenilmiştir. Davacı tanıkları beyanlarında özet olarak; 4 bloktan oluşan binanın tüm PVC kapı, pencere doğrama işini davacı ...'nın tamamladığını beyan etmişlerdir.Yapılan keşif neticesinden düzenlenen Yüksek İnşaat Mühendisi Bilirkişi ......'den rapor alınmış, bilirkişi █████/2021 tarihli raporunda; sözleşmede yapılacak olan işlerin birim fiyatlarının belirlenmediğini, sözleşme bedeli toplamının 380.000 TL olacağının kabulü ile yaklaşık birim fiyatların hesaplandığını, toplam hak ediş miktarının 123.663 TL olarak hesaplandığını, 46.666 TL'nin ödemesinin alındığını, buna göre kalan alacak miktarı 123.666 TL. - 46.666 TL. = 77.000 TL olarak hesaplandığını, işin tamamlanma oranının ise 123.666 ÷ 380.000 = %32,54 olarak hesaplandığını belirtmiştir. Bilirkişi █████/2021 tarihli ek raporunda ise; keşif günü imalatların tamamlanmamış olması sebebiyle tespitin yapılamadığını, Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesinin tespit dosyasından alınan raporun baz alınarak işlerin bedel tespitinin yapıldığını, yüklenicinin hakediş miktarının 123.663 TL olarak hesaplandığını, yapılan işin tamamlanma oranının %60 olarak kabul edilmesi durumunda eserin yapıldığı yıldaki ve yapıldığı yerdeki değeri ile yüklenici gideri de dikkate alındığında davacının alacak miktarı 380.000 TL. X 0,60 = 228.000 TL olacağını belirtmiştir.Somut olayda; davacı ile davalı ...... arasında düzenlenen sözleşme uyarınca, davacı tarafın bir takım işleri tamamladığı, ancak davalılar tarafından tamamlanan işlere karşılık gelen ödemenin yapılmadığından bahisle mahkememizde alacağa bağlı tazminat davası açıldığı, bilirkişiden alınan rapora göre; sözleşme bedeli toplamının 380.000 TL olacağının kabulü ile yaklaşık birim fiyatların hesaplandığı, toplam hak ediş miktarının 123.663 TL olarak hesaplandığı, 46.666 TL'nin ödemesinin alındığı, buna göre kalan alacak miktarı 123.666 TL. - 46.666 TL. = 77.000 TL olarak hesaplandığı, işin tamamlanma oranının ise 123.666 ÷ 380.000 = %32,54 olarak hesaplandığı, yönünde tespitte bulunmuştur. Her ne kadar bilirkişi raporunda tanık beyanları doğrultusunda iki adet bononun ödendiğinden bahsedilmiş ise de, davacı vekilinin mahkememizin ...esas nolu dosyasında, son celsedeki beyanı ve dava dilekçesi ekinde yer alan beş adet bononun aslı gibidir yapılmış suretleri, davalılar tarafından ikinci senet yönünden ödemenin yapıldığına ilişkin bir delilin dosyaya sunulmadığı dikkate alındığında, davacı tarafın kalan hak ediş miktarının (77.000 + 23.333) 100.333 TL olduğu kanaatine varılmıştır. Davalı ..... vekiline tanınan kesin süreye rağmen ödeme iddiasının, kabul edilebilir bir delil ile ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır. Taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde, davacı tarafından dava konusu yapılan talep miktarı dikkate alınarak, mahkememizin ...esas nolu dosyası ile tekerrür oluşmaması kaydı ile sebepsiz zenginleşmenin şartlarının oluştuğu kanaati ile davalı ..... yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, dava tarihi ve ıslah tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolmadığı kanaatine varılmış, davalı ...... hakkında mahkememizin ...esas nolu dosyasında karar verilmiş olması nedeniyle, davacının mevcut dosyamızda ......’ne yönelik talebinde hukuki yarar bulunmadığı sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle davacının .....’ne yönelik davasının kabulü ile Konya ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas nolu dosyasına bağlı alacak nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak üzere, 10.000 TL’nin dava tarihi olan 08.04.2019’den işletilecek avans faizi ile, 10.000 TL’nin ıslah tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı .....’den tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının ......’ne yönelik davasının hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
:Davalı ..... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, davacının geçici ipotek tescili ve inşaatçı ipoteği davasının aynı şartlara tabi olduğu aynı dava içinde ikame edilemeyeceğini, her iki davanın da 3 aylık hak düşürücü süre içinde açılması gerektiğini, her iki dava için de davacının alacağını ilama bağlatması veya alacağın malik tarafından kabul edilmesi şartlarının gerektiğini, her iki şartın da gerçekleşmediğini, davacının hak düşürücü süre engelini aşmak için daha sonra kanunu dolanmak suretiyle davasını ıslah etmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafın ıslah ile taleplerine yeni ve terditli talep eklediğini, mahkemece davacının bütün taleplerinin tek bir davada görülmesi gerekirken dosyanın her bir talep için tefrik edilerek ayrı ayrı görülmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının sunduğu diğer davalı ile olan dayanak sözleşmesindeki uygulama yapılacak bina adresinin Harmancık olması ve müvekkilinin taşınmazı ile hiçbir ilgisinin bulunmaması, davacının dayanak olarak sunduğu belgelerin bono vasfını haiz olmaması nedeniyle müvekkilinin sözleşme gereği işi yapan yüklenicisine yaptığı ödeme ve tapu devirleri sebebiyle tasarrufların eser sözleşmesi kapsamında gerçekleşmesi karşısında tasarrufun iptalini gerektirir bir durumun söz konusu olmadığını, diğer davalının elinden çıkmış bir mal varlığı bulunmadığından tasarrufun iptali davasının konusunun dahi bulunmadığını, tasarrufun iptali davasının işbu davalar ile birlikte açılmasının mümkün olmadığını, mahkemenin bu konuda görevsiz olduğnu, davacının terditli olarak sebepsiz zenginleşme taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davalının binaya yapılan tüm işlemler için sözleşme yaptığı yükleniciye tüm karşılıklarının ödendiğini ve ibraname alındığını.belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE
:Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;Dava ; tefrik sonrasında davalı ..... yönüyle sebepsiz zenginleşmeye dayalı, terdiden davalılar ...... ve ...... yönüyle ise tasarrufun iptali istemine dayalı alacak istemine ilişkindir.Dosya safahatında ; Davacı ile davalı ...... arasında, adi yazılı şekilde ve bila tarihli, ... ada ... parselde kain taşınmaza ilişkin "PVC doğrama imalatı ve yerine konma işi" konulu eser sözleşmesi akdedildiği, davacıya işbu taşeron iş karşılığı (senetler halinde fark ödeme yapılmak kaydıyla) 4 daire taahhüt edildiği, davacıya daire devredilmediği, davacı alt yüklenicinin öncelikle sözleşmenin haklı nedenle feshi- alacağın tespiti ile davalı arsa sahibi ..... yönüyle de kanuni inşaatçı ipoteği tesisi davası ikame ettiği, akabinde davacı vekilinin davasını tam ıslah ettiği, tam ıslahla davalı ...... yönüyle sözleşmenin feshi ile alacak diğer davalı ...... yönüyle kanuni inşaatçı ipoteği, terdiden davalı ...... yönüyle TMK'nın 1011. maddesi uyarınca geçici ipotek tescil şerhi tesisi, bu da olmaz ise 3. sıradan terdiden sebepsiz zenginleşme uyarınca davalı ......'dan alacak istemi, bu da olmaz ise 4. sıradan terdiden her iki davalı yönüyle de TBK'nın 19. maddesi kapsamında tasarrufun iptali istemini ileri sürmüştür.Mahkemesince dava 19.01.2021 tarihli 3 nolu celsede 3 ayrı dava şeklinde tefrik edilmiş ve davalı ...... yönüyle iş bedeli alacağı davasına ...E. sayılı ana dosya üzerinden devam edilerek ... E sayılı dosya üzerinden davalı ...... yönüyle ipotek tesisi davası, eldeki ... E sayılı dosyası üzerinden ise sebepsiz zenginleşme ve tasarrufun iptali terditli taleplerine ilişkin yargılama yürütülmüştür.Öncelikle tam ıslahla terditli davaya dönüştürülen davada, asıl ve terditli istemlerin tefrik edilerek ayrı ayrı görülmesi HMK'nın 111. maddesine uygun olmamakla birlikte gelinen aşamada asıl ve tefrik edilen diğer dava dosyalarının istinaf ve temyiz yasa yollarından geçmek suretiyle kesinleştiği görülmekle bu husus kaldırma nedeni olarak öngörülememiştir.Yine gelinen aşamada davalı ...... yönüyle iş bedeli alacağı şeklindeki asıl talep Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E- ... K sayılı ilamı ile hüküm altına alınmış, davacının iş bedeli alacağının 100.333,00 TL olduğu kabul edilerek taleple bağlı kalınmak suretiyle 20.000 TL üzerinden dava ve işbu karar Dairemizin ... E- ... K sayılı ilamı ve en nihayetinde Yargıtay 6 HD'nin ... E- ... K sayılı ilamı denetimlerinden geçmek suretiyle 02.05.2024 tarihinde kesinleşmiştir. Davalı ...... yönüyle ; asıl talep olan iş bedeli alacağı istemi kabul edildiğinden ve asıl istem yönüyle karar kesinleşmiş olduğundan eldeki terditli isteme dair mahkemesince davalı ...... yönüyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Bu halde, asli istemin kesinleşen ilam ile kabulüne karar verildiğinden davalı ...... yönüyle eldeki terditli istem yönüyle hüküm tesisine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekir iken davalı ...... yönüyle davanın usulden reddine karar verilmesi hatalı olmuştur. Bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Dairemizce dosya üzerinden düzeltilmesi gerekmiştir.Davacı yüklenicinin, davalı arsa sahibi konumundaki ..... yönüyle vaki asli istemi TMK'nın 893. maddesi kapsamında inşaat yapı ipoteği istemi hakkında ise ; Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E- ... K sayılı ilamı ile davanın reddine karar verilmiş, Dairemizin ... E- ... K sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, akabinde Yargıtay 6 HD ... E-... K sayılı ilamı ile karar onanmış ve ilam 09.05.2024 tarihinde kesinleşmiştir. O halde gelinen aşamada davalı ..... yönüyle terditli istem yönüyle işbu dosyada değerlendirme yapılması gerekmektedir.Davalı ..... yönüyle esastan yapılan incelemede de ; davalı ......'un davaya konu edilen inşaatta arsa sahibi konumunda olduğu, davacı alt yüklenici ile davalı arasında doğrudan bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı açıktır. Davacı, diğer davalı ...... ile akdettiği eser sözleşmesinden kaynaklanan imalat bedeli alacağından sebepsiz zenginleşme uyarınca davalı arsa sahibi olan .....'un da sorumlu olması gerektiğini iddia etmiş ise de davacı ile davalı arasında eser sözleşme ilişkisi bulunmadığı, davacının akidi olan diğer davalı tarafça imalat bedelinin ödenmesine dair karar verildiği ve kararın kesinleştiği, davalı arsa sahibi ...... dava dışı ...... ile aralarında akdedilen ...... uyarınca inşaatın tamamlandığını ve tüm imalat bedelinin arsa payı devri suretiyle (dava dışı) asıl yükleniciye ödediğini iddia ettiği, eldeki davaya dayanak ... ada ... parsel arsa üzerindeki iskan ruhsatının da dava dışı bir şirket tarafından alındığının anlaşıldığı, bu halde davalı arsa sahibi .....'un haksız zenginleştiğinin kabul edilemeyeceği, davalıların arasında bir ödeme olması halinde ödeme tasarrufunun iptali talebine dair ise davalılar arasında akdi bir ilişkinin varlığı yahut ödeme ispat edilemediği gibi 15.09.2020 tarihli tam ıslah dilekçesinde somut bir muvazaa iddiasının dahi bulunmadığı anlaşılmakla davalı ..... vekilinin istinaf isteminin kabulü ile davalı ...... yönüyle davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle; davalı ..... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yapılan hatanın düzeltilmesi için yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;1-Davalı ..... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2.maddesi gereğince hükmün düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek üzere Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2025 tarihli, ... Esas - ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Davalı ..... yönüyle davanın REDDİNE,4-Davalı ...... Yönüyle eldeki davaya konu terditli tasarrufun iptali istemi hakkında HÜKÜM TESİSİNE YER OLMADIĞINA,5-Alınması gereken 732,00 TL karar ilam harcından peşin harç olarak yatırılan 59,30 TL'nin mahsubu ile 672,70 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,İlk Derece Mahkemesince düzenlenen █████/2025 tarihli ve ... Harç nolu harç tahsil müzekkeresinin iptaline,(Harç işlemlerinin Dairemiz kararı temyiz edilirse Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşir ise İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine)6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,7-Davalı ..... tarafından yapılan istinaf aşamasında yapılan 5,80 TL müzekkere masrafı ile 1.683,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcından oluşan toplam 1.688,90 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,5-Davalı .....'nin vekil ile temsil edildiği görülmekle AAÜT'ne göre hesaplanan 20.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,6-Davalı ..... tarafından yatırılan 615,40 TL istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde bu davalıya iadesine,7-İstinaf aşamasında yatan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince re'sen ilgili tarafa iadesine,8-İstinaf kararının Dairemizce taraflara tebliğ edilmesine,Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2026...Başkan...¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır...Katip...¸e-imzalıdır¸Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında Elektronik İmza ile imzalanmıştır.¸