taşımacılık taraflı sürücüsü maliki şti kesinlik sıfatıyla şartı eksiklikleri uyularak

Anahtar kelimeler: Taşımacılık Taraflı Sürücüsü Maliki Şti Kesinlik Sıfatıyla Şartı Eksiklikleri Uyularak

4. Hukuk Dairesi █████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI

: ████████ E., ███████ K.

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce kararını bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili, davalı ... AŞ vekili ve davalı ... ve ... Taşımacılık Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacılar vekili, davalının maliki, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın tek taraflı trafik kazasında araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını, yüzünde sabit iz oluştuğunu, pskolojik tedavi gördüğünü, dans kariyerinin son bulduğunu açıklayıp belirsiz alacak davası olarak davacı ... için geçici iş göremezlik tazminatı ile gelecekteki olası kazanç kaybı nedeniyle 2.500,00 TL maddi, 40.000,00 TL manevi tazminatın, diğer davacılar için ayrı ayrı 30.000,00 TL manevi tazminatın, olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, birleşen davada kazaya karışan aracın mülkiyetinin davalılardan ...'e ait olduğu, ancak işleteninin ... Turz. Taş. Tic. Ltd. Şti. olduğunun tespit edildiğini belirterek asıl davada talep edilen maddi ve manevi tazminatların davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında maddi tazminat talebini bedel artırım dilekçesiyle 8.484,33 TL'ye yükseltmiş, 06.12.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle toplam 107.692,74 TL'nin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar davanın reddini savunmuşlardır.

III.YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 29.03.20 16... /195 esas-████████ karar sayılı kararıyla, asıl davanın kısmen kabulü ile refakat ve bakım gideri için 5.484,33 TL ile tedavi gideri için 3.000,00 TL olmak üzere toplam 8.484,33 TL maddi tazminatın davalılar ..., ... ve ... Sigorta AŞ'den kaza tarihi olan 21.02.2010 tarihinden itibaren avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ... için 20.000,00 TL, davacılar ... ve ... için ayrı ayrı 7.500,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'den kaza tarihi olan 21.02.2010 tarihinden itibaren avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile refakat ve bakım gideri için 5.484,33 TL ile tedavi gideri için 3.000,00 TL olmak üzere toplam 8.484,33 TL maddi tazminatın davalı ... Turizm Taşıma Ticaret Ltd Şti'den kaza tarihi olan 21.02.2010 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsilde tekerrüre sebebiyet verilmemek kaydı ile tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ... için 20.000,00 TL, davacılar ... ve ... için ayrı ayrı 7.500,00 TL manevi tazminatın davalı ... Turizm Taşıma Ticaret Ltd Şti'den kaza tarihi olan 21.02.2010 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsilde tekerrüre sebebiyet verilmemek kaydı ile tahsili ile davacılara verilmesine, davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı ... ve davalı ... Turizm Taş. Tic. Ltd. Şti vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 24.02.2021 gün, █████████ Esas-█████████ karar sayılı ilamıyla davalı ...'ın tüm, davalı ... Sigorta vekilinin, davalı ... ve Turizm Taş. Tic. Ltd. Şti. vekilinin diğer temyiz itirazları reddedilerek hüküm "... davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile refakat ve bakım gideri için 5.484,33 TL, estetik ameliyat nedeniyle tedavi giderleri için 3.000,00 TL olmak üzere toplam 8.484,33 TL maddi tazminata karar verilmişse de, davacının ne dava dilekçesinde ne de talebini açıkladığı 25.01.2013 havale tarihli dilekçesinde refakat ve bakım gideri talebi olmadığı halde refakat ve bakım gideri için 5.484,33 TL maddi tazminat miktarı yönünden kabul kararı verilmesi talebin aşılması niteliğinde olduğu...Davacının kazadan sonra sınıfta kalması sonucu yıl kaybına uğraması nedeniyle 1.000,00 TL, yüzündeki sabit izden dolayı dans kariyerini bitirmek durumunda kalması nedeniyle 1.000,00 TL maddi tazminat talebi yönünden olumlu ya da olumsuz karar verilmediği... davacı tarafından sigorta şirketine başvuru yapılıp yapılmadığı, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davalı ... şirketinin davadan önce temerrüde düşürülüp düşürülmediğinin araştırılması, sonucuna göre temerrüt tarihinin belirlenmesi ve maddi tazminatın tamamı yönünden davalı ... yönünden temerrüt tarihinden itibaren faiz uygulanması gerektiği..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda yukarıda tarih ve numarası belirtilen karar ile, asıl davanın kısmen kabulüyle ekonomik geleceğinin sarsılması (93.883,55 TL) ve 1 yıllık gelir kaybına ilişkin (13.809,00 TL) toplam 107.692,74 TL maddi tazminatın davalılar ..., ... ve ... Sigorta AŞ'den kaza tarihi olan 21.02.2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ... için 20.000,00 TL, davacılar ... ve ... için ayrı ayrı 7.500,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'den kaza tarihi olan 21.02.2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, birleşen davada davanın kısmen kabulüyle ekonomik geleceğinin sarsılması (93.883,55 TL) ve 1 yıllık gelir kaybına ilişkin(13.809,00 TL) toplam 107.692,74 TL maddi tazminatın tahsilde tekerrüre sebebiyet verilmemek kaydıyla ... Turizm Taşıma Ticaret Ltd Şti'den kaza tarihi olan 21.02.2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ... için 20.000,00 TL, davacılar ... ve ... için ayrı ayrı 7.500,00 TL manevi tazminatın tahsilde tekerrüre sebebiyet verilmemek kaydıyla davalı ... Turizm Taşıma Ticaret Ltd Şti'den kaza tarihi olan 21.02.2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; gerekçeli karardaki her iki hüküm arasında çelişki nedeniyle söz konusu çelişki gerekçeli kararın yazımı sırasında sehven hesaplama hatası neticesinde meydana geldiği belirtilerek ve birleşen her iki davada da ekonomik geleceğin sarsılması (93.883,55 TL) ve 1 yıllık gelir kaybına ilişkin (13.809,00 TL) toplamda 107.692,74 TL maddi tazminatın her iki davanın davalılarından alınmasına karar verilmiş olmasına rağmen, ████████ E. sayılı dosyada davacılar lehine vekalet ücreti olarak 15.021,37 TL'ye hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; davaya Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerektiğini, sigortalı aracın taşıma poliçesini düzenleyen şirketin sorumluluğu atlanarak sıralı sorumluluk ilkesi nazara alınmaksızın karar verildiğini, davacının kaza nedeniyle sürekli iş göremezliği bulunmadığı belirlendiği halde davacı için %5 oranında ekonomik geleceğinin sarsılacağı varsayımı ile karar verilmesinin hatalı olduğunu, mahkemenin ilk hükmünün davacı tarafça temyiz edilmediği halde kazanılmış haklara aykırı davranılarak daha yüksek tazminata karar verildiğini, bedel artırım dilekçesinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmadığından ıslah dilekçesinin hükme esas alınamayacağını, ıslah edilen kısım yönünden zamanaşımı süresinin dolduğunu, bozma ilamından sonra ıslah dilekçesi verilemeyeceğini, davacının eğitim hayatının 1 yıl uzamasına ilişkin kazanç kaybı talebinin dolaylı zarar kapsamında olması sebebi ile poliçe teminat kapsamında kalmadığını, hesaplamada güncel asgari ücrete ilişkin verilerin kullanılmasının kazanılmış haklara aykırı olduğunu, aktüer hesabında bilinen dönem sonunun 31.12.2014 tarihi olması gerektiğini, faiz konusunda hatalı karar verildiğini, hesaplanan tazminattan müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... Şti. vekili temyiz dilekçesinde; davalı ... Şirketinin araç işleteni olmadığını, maddi tazminat yönünden davanın ispat edilemediğini, kazanılmış haklara aykırı davranıldığını, mahkemenin ilk hükmünün davacı tarafça temyiz edilmediğini, bozma ilamından sonra ıslah dilekçesi verilemeyeceğini, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının çok yüksek olduğunu, vekalet ücretleri konusunda hatalı karar verildiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozma ilamı ile kesinleşen yönlere ilişkin yeniden temyiz incelemesinin yapılamayacak olmasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekili ile davalılar ... ve ... Turizm Taşıma Ticaret Ltd Şti vekilinin tüm, davalı ... AŞ vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan bedensel zarara dayalı tazminat talebine ilişkindir.

Davalı ... kazaya neden olan aracın trafik sigortacısıdır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99/1.maddesinde "sigortacının, kendisine tazminat ödenmesi için gerekli ihbar yapılıp belgenin ibrazından itibaren 8 iş günü içinde ödeme yapacağı" hükme bağlanmıştır. Davalı sigortacı yönünden sigorta bedelini ödeme yükümlülüğü ancak bu tarihte, böyle bir başvuru olmadığı takdirde ise dava tarihinde doğmaktadır. Somut uyuşmazlıkta, davalı ... şirketine dava açılmadan önce kazanın ihbar edildiği anlaşılmadığından davalı ... şirketinin dava tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü ile dava tarihinden itibaren faizle sorumlu tutulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değil bozma sebebi ise de bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden hükmün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2 maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7 maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekili ile davalılar ... ve ... Turizm Taşıma Ticaret Ltd Şti vekilinin tüm, davalı ... AŞ vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... AŞ vekilinin temyiz itirazının kabulüyle hükümde yer alan "Davanın kısmen kabulü ile; ekonomik geleceğinin sarsılması (93.883,55 TL) ve 1 yıllık gelir kaybına ilişkin (13.809,00 TL) toplam 107.692,74 TL maddi tazminatın davalılar ..., ... ve ... Sigorta AŞ'den kaza tarihi olan 21.02.2010 tarihinden itibaren avans faizi işletilmek sureti ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine," bendinin hükümden çıkarılarak yerine "Davanın kısmen kabulü ile; ekonomik geleceğinin sarsılması (93.883,55 TL) ve 1 yıllık gelir kaybına ilişkin (13.809,00 TL) olmak üzere toplam 107.692,74 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ...'den kaza tarihi olan 21.02.2010 tarihinden itibaren avans faizi işletilmek sureti ile, davalı ... (...) Sigorta AŞ'den dava tarihi olan 04.05.2012 tarihinden itibaren avans faizi işletilmek sureti ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine," cümlesinin eklenmesine ve hükmün bu haliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara ve davalılar ... ve ... Turizm Taşıma Ticaret Ltd Şti'ye yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı ... (...) Sigorta AŞ'ye iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

02.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.