turşu fermantasyon salamura türkpatent buluş modelin zeytin faydalı otomatik patent

Anahtar kelimeler: Turşu Fermantasyon Salamura Türkpatent Buluş Modelin Zeytin Faydalı Otomatik Patent

11. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

(Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI

: ████████ Esas, ████████ Karar

HÜKÜM

: Davanın reddi

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekilince temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde ... sicil numarası ile davalı adına tescilli, buluş başlığı "zeytin ve turşu otomatik salamura devir daimi ve fermantasyon sistemi" olan faydalı modelin yenilik unsurunu haiz olmadığını ileri sürerek ... sicil numarası ile tescilli faydalı modelin "bütün istemleri ile birlikte" hükümsüz sayılmasına, sicilden terkinine, davacının, dava konusu faydalı modele tecavüzünün olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının dava açmakta hukuki yararının olmadığını, müvekkilinin zeytincilik sektöründe uygulanan ve bilinen teknik sistemlerine dahil olmayan buluş yaptığını, "zeytin turşu otomatik salamura devir daimi ve fermantasyon sistemi" buluşu için 02.07.2015 tarihinde başvuru yaptığını, müvekkilinin buluşunun gerçek bir yenilik olduğunu, zeytinin erken olgunlaştırılması amacıyla yapılan ve önceden bilinen ve kullanılan erken olgunlaştırma sistemine yani tekniğin bilinen durumuna faydalı, farklı ve yeni bir unsurun eklenmesi ile bu sistemin daha iyi hale getirilmesi amacıyla ve iyileştirme çalışmaları yapılarak geliştirilmesi sonucunda elde edilen bir uygulama olduğunu, müvekkilinin buluşunun kopyalanmasını engellemek ve koruma altına almak üzere faydalı model başvurusu yaptığını ve kabul edildiğini, Akhisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/9 Değişik iş sayılı dosyasında yapılan tespitte sunulan rapora göre davacının kullandığı tekniğin müvekkilinin buluşu ile iltibas oluşturduğu tespitine yer verildiğini, müvekkilinin koruma altına aldırdığı buluşun hükümsüzlüğünün tespitinin istenmesinin uygulamada yaşanan boşluktan kaynaklandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, dosya kapsamına sunulan rapor doğrultusunda davalının TÜRKPATENT nezdinde ... sicil numarası ile aldığı faydalı model belgesini 02.07.2015 tarihinde tescil ettirdiği, 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye göre faydalı model tescil işleminin yapıldığı, tescil edilen dava konusu faydalı modelin Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya başka yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış olmadığı, bu kapsamda tekniğin bilinen durumunu aşarak teknik olarak yenilik içerdiği, sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir nitelikte olduğundan bahisle sanayide uygulanabilir olduğu, davalıya ait faydalı modele konu yapılan ürün ile inceleme konusu yapılan Amerika'da tescil edilen patent konusu ürünün aynı/eşdeğer olmadığı dolayısı ile davalıya ait faydalı modele konu ürünün hükümsüzlüğü için yasal şartların oluşmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ile faydalı modele tecavüzün bulunmadığına dair menfi tespit istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Uyuşmazlık, hükümsüzlüğü istenen faydalı modelin yenilik ve ayırt edicilik unsurlarının bulunup bulunmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacı ürünlerinin davalı faydalı modeline tecavüz oluşturup oluşturmadığı noktalarında toplanmaktadır.

İlk Derece Mahkemesince Dairemizin █████████ E., █████████ K. sayılı bozma ilamına uyulduktan sonra bozmada belirtilen şekilde yeniden alınan bilirkişi raporuna dayanılarak hükümsüzlük talebinin reddine karar verilmiş, ancak davacının diğer talebi olan faydalı modele tecavüz oluşmadığının tespitine dair menfi tespit talebi yönünden olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun menfi tespit talebine ilişkin 154. maddesi "Menfaati olan herkes, Türkiye’de giriştiği veya girişeceği ticari veya sınai faaliyetin ya da bu amaçla yapmış olduğu ciddi ve fiili girişimlerin sınai mülkiyet hakkına tecavüz teşkil edip etmediği hususunda, hak sahibinden görüşlerini bildirmesini talep edebilir. Bu talebin tebliğinden itibaren bir ay içinde cevap verilmemesi veya verilen cevabın menfaat sahibi tarafından kabul edilmemesi hâlinde, menfaat sahibi, hak sahibine karşı fiillerinin tecavüz teşkil etmediğine karar verilmesi talebiyle dava açabilir. Bildirimin yapılmış olması, açılacak davada dava şartı olarak aranmaz. Bu dava, kendisine karşı tecavüz davası açılmış bir kişi tarafından açılamaz." hükmünü içermektedir. Bu hüküm uyarınca herhangi bir ticari girişimde bulunan kişiler, faaliyet ve ürünlerinin başkasının sınaî hakkına tecavüz oluşturmadığının tespitini mahkemeden isteyebilirler. Davacı da bu hüküm uyarınca menfi tespit talebinde bulunmuştur. Yine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 297. maddesinde mahkeme tarafından davacının her bir talebi hakkında olumlu veya olumsuz karar verilmesi gerektiği açıkça düzenlenmiştir. Anılan hükümler uyarınca davacının menfi tespit talebi yönünden karar verilmemesi doğru olmayıp İlk Derece Mahkemesi kararının bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2.Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.

V. SONUÇ

: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, 26.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.