mesuliyet esaskarar rücuen poliçesi ankara mali özetle karara yazilma yoluna

Anahtar kelimeler: Mesuliyet Esaskarar Rücuen Poliçesi Ankara Mali Özetle Karara Yazilma Yoluna

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No

: █████████ - ████████

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

26. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: 18.09.2024

NUMARASI

: ████████ Esas ████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: Tazminat (Sigorta Sözleşmesinden kaynaklanan Rücuen Tazminat)

KARAR TARİHİ

: 07.05.2026

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ

: 07.05.2026

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ile davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29.10.2022 tarihinde davacı sigorta şirketine zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı, davalıya ait ... plakalı aracın dava dışı sürücü ...'nın sevk ve idaresinde iken sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybederek park halindeki ... ve ... plakalı araçlara çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sırasında dava dışı sürücü ...'nın 1.03 promil alkollü şekilde asli ve tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza nedeniyle ... plakalı araç için 40.000,00-TL hasar, ... plakalı araç için ise 82.271,68-TL hasar 38.466,80-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, davacının yapılan ödemeleri Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.c.maddesi gereğince rücuen tahsil hakkının bulunduğunu belirterek, 40.000,00-TL hasar bedelinin 30.11.2022, 82.271,00-TL hasar bedelinin 13.09.2023 ve 38.466,80-TL değer kaybı bedelinin 25.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Turizm Taş. Tem. Bil. Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın davacıya sigortalı olduğunu, dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın park halindeki ... ve ... plakalı araçlara çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazaya karışan dava dışı araçların hasarı daha az olduğundan hasara itiraz ettiklerini, kazaya karışan araçlardan birinin 1999 model diğerinin 2013 model olduğunu, araç ve servis piyasasına yönelik inceleme yapılması halinde kazaya karışan araçların yüksek tutarda hasar bilgisi girildiğini, bu nedenle hasar ve değer kaybı bedellerinin gerçeği yansıtmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; olay tarihinde davalı şirketin işleteni olduğu ... plakalı aracın davacıya zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, kaza sonrasındaki ölçümde ... plakalı araç sürücüsü ...'nın 1.03 promil alkollü olduğunun tespit edildiği, ... plakalı araçtaki değer kaybının tahsiline ilişkin Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetinin 07.12.2022-2022.E.460961 başvuru sayılı, 26.07.2023-K.███████████ karar sayılı ilamında 20.000,00-TL tazminatının 26.11.2022 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte sigorta kuruluşundan tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine, karar verildiği, kararın infazı için Ankara 1.İcra Dairesinin ██████████ Esas sayılı dosyasına asıl borç, faiz, yargılama gideri, vekalet ücreti toplamı 34.923,40-TL'nin 25.10.2023 tarihinde ödendiği, ... plakalı araçtaki hasar bedelinin tahsiline ilişkin Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetinin 07.12.2022-2022.E.460482 Başvuru sayılı, 26.07.2023- K. ███████████ karar sayılı ilamınında 52.686,77-TL hasar tazminatı ve 350,00-TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 53.036,77 TL tazminatının 26.11.2022 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte sigorta kuruluşundan tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine karar verildiği, kararın infazı için Ankara 1.İcra Dairesinin ██████████ Esas sayılı dosyasınına asıl borç, faiz, yargılama gideri, vekalet ücreti toplamı 77.271,37-TL'nin 13.09.2023 tarihinde ödendiği, nörolog, makine mühendisi ve kusur bilirkişinden alınan raporda park halindeki ... - ... plakalı araçların her hangi bir kural ihlallerinin olmaması nedeniyle tamamen kusursuz oldukları, davalı ... Turizm Taşımacılık şirketinin maliki ve işleteni olduğu ... plakalı ... marka minibüsün alkollü dava dışı sürücüsü ...'nın dava konusu üç araçlı maddi hasarlı trafik kazasını salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kalarak meydana getirmiş olup %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç üzerinde meydana gelen toplam hasar tutarının KDV hariç 40.000,00 TL, ... plakalı araç üzerinde meydana gelen toplam hasar tutarının 52.686,77 TL hasar 20.000,00 TL değer kaybı oluştuğunun bildirildiği, kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana gelmesi nedeniyle ve sigorta şirketi yönünden 3. şahıslara ait araçlarda oluşan hasar ve değer kaybı nedeni ile ödenen bedellere ilişkin araç işletenine rücu şartlarının oluştuğu belirterek, davanın kısmen kabulüne, toplam 152.194,77-TL'nin 34.923,40-TL'sine 25.10.2023, 77.271,37-TL'ye 13.09.2023, 40.000,00-TL'sine 30.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye talebin reddine, karar verilmiş, karara karşı katılma yolu ile davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafın istinaf başvurusunun yerinde olmadığını, ... plakalı sigortalı aracın sebebiyet verdiği kaza neticesinde ... plakalı araçta toplam 40.000,00-TL tutarında hasar tespit edildiğini, aracın uğradığı zarar nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından 30.11.2023 tarihinde 40.000,00-TL ödeme yapıldığını, ... plakalı araç tarafından sigorta şirketi aleyhine yapılan başvuru sonucu Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından verilen 2022.E.460482 sayılı K-███████████ karar sayılı kararı ile Ankara 1. İcra Dairesi ██████████ esas sayılı icra dosyasına 13.09.2023 tarihinde toplamda 82.271,68-TL ödeme yapıldığını, yine ... plakalı araç tarafından sigorta şirketi aleyhine yapılan başvuru sonucu Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından 2022.E.460961 sayılı K-███████████ karar sayılı kararı ile Ankara 1. İcra Müdürlüğünün ██████████ esas sayılı icra dosyasına 25.10.2023 tarihinde 38.466,80-TL ödeme yapıldığını, dava dışı alacaklı vekiline yapılan ilam ve icra vekalet ücretinin gelir vergisi ve KDV tevkifatında devlete ödendiğini, bu sebeple dava dışı alacaklının eline geçen ve dolayısıyla dosyada mübrez ödeme belgelerindeki tutarların hükme esas alınması davalı şirketin alacaklı adına ödemiş olduğu vergi sebebi ile rücu edebileceği tutar bakımından eksik hesaplamaya yol açtığını, Ankara 1. İcra Dairesi ██████████ esas sayılı icra dosyasına 13.09.2023 tarihinde yapılan 82.271,68-TL'lik ödeme için yapılan KDV tevkifatı ile stopaj kesintisinin ödeme belgesinde görülen 77.271,37-TL tutara eklendiğinde dava dilekçesindeki talep olan 82.271,68-TL, yine Ankara 1. İcra Müdürlüğünün ██████████ esas sayılı icra dosyasına 25.10.2023 tarihinde yapılan 38.466,80 TL'lik ödeme için yapılan KDV tevkifatı ile stopaj kesintisinin ödeme belgesinde görülen 34.923,40-TL tutara eklendiğinde dava dilekçesindeki talep olan 38.466,80-TL'ye ulaşıldığını, bu halde dosyaya sunulan ödeme belgeleri ile talepler arasındaki farkın davalı şirketin alacaklı yerine ödemiş olduğu vergiden kaynaklanmakta olup ödeme belgelerinin hükme esas alınmasının hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasınına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, meydana gelen trafik kazalarında kazaya karışan dava dışı araçların hasarı daha az olmakla birlikte rapora ve hesaplamaya itiraz ettiklerini, kazaya karışan araçlardan biri 1999 model olup diğeri ise 2013 model olduğunu,1999 model bir araçta çamurluk bedelinin 8.160,00-TL olmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olacağını, bu tutarlara KDV'nin de dahil olmadığını, yine bagaj kapağı için 7.480,00-TL hasar bedeli çıkarılmış olup bu tutarların fahiş nitelikte olduğunu, araçlarda meydana gelen hasarlardan daha az hasar olup araç fotoğraflarının da bu durumu gösterdiğini, bilirkişilerin bu konuda hiçbir değerlendirme gerçekleştirmediklerini, sigorta tarafından gerçekleştirilen hasar ödemelerinde fatura bilgilerine yer verilmediği gibi araçlarda hangi malzemelerin değiştiği, 1999 model araçta neden yüksek tutarda masraf yapıldığı yönünden bilirkişi tarafından değerlendirme yapıldığında sigorta tarafından haksız bir ödeme yapıldığının ortaya çıkacağını, bilirkişi raporunun hukuka uygun olduğu değerlendirilip raporda belirtilen alacaktan daha fazla bir alacağa hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasınına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve istinaf edenlerin sıfatına göre dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Davanın trafik kazası nedeniyle zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında davacının zarar gören üçüncü kişiye yapmış olduğu ödemenin alkollü araç kullanılması nedeniyle sigorta sözleşmesine aykırılık nedenine dayalı olarak araç maliki davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

2918 sayılı KTK'nın 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.

Somut olayda rücu şartlarının belirlenmesinde 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınması gereklidir.

Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili maddede; "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a)Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b)Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlâli sonucunda meydana gelmiş ise,

c)Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç)Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d)Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e)Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f)Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.

Somut olay yukarıda açıklanan Kanun hükümleri ve ilkeler doğrultusunda değerlendirildiğinde, davacı şirkete sigortalı davalı ... Turizm Şirketinin maliki ve işleteni olduğu ... plakalı servis minibüsünün dava dışı alkollü sürücüsü ...'nın yasal sınırın üzerinde 1,03 promil alkollü olduğu halde yönetimindeki aracının direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu seyir yönüne göre yolun sağında park halinde bulunan ... ve ... plakalı araçlara çarpması sonucu meydana gelen kazanın oluşumunda alkollü sürücünün tedbirsiz ve dikkatsiz davranışı ile % 100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, park halindeki ... ve ... plakalı araçların kural ihlallerinin olmaması nedeniyle dava konusu maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda kusursuz oldukları, davaya konu ... plakalı araçta kaza nedeniyle oluşan hasarın eksper raporlarında belirtilen yedek parça ve işçilik kalemleri ile uyumlu olduğu, araçta meydana gelen hasarın 40.000,00-TL olacağı, ... plakalı araç yönünden ise tahkim yargılaması sonucunda toplam hasar tutarının 26.07.2023 tarih ███████████ no'lu kararı ile 52.686,77-TL olduğu, 26.07.2023 tarih ███████████ no'lu kararı ile 20.000,00-TL değer kaybı oluştuğu belirtilmiş olup, mahkemece de bu rapor hükme esas alınarak ... araç yönünden 30.11.2022 tarihinde 40.000,00-TL, ... plakalı araç yönünden ise davacı sigorta şirketi tarafından tahkim dosyaları kapımında belirlenen alacaklar nedeniyle 20.000,00-TL değer kaybı için icra dosyasına asıl borç, faiz, yargılama gideri, vekalet ücreti toplamı 34.923,40-TL 25.10.2023 tarihinde, 53.036,77-TL hasar bedeli için icra dosyasına asıl borç, faiz, yargılama gideri, vekalet ücreti toplamı 77.271,37-TL'nin 13.09.2023 tarihinde yapılan ödemeler dikkate alınmak suretiyle toplam ödeme miktarı ile sınırlı olmak üzere davanın kabulüne karar verilmiştir.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar ile toplanan tüm deliller karşısında; hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, kusur ve rücuya konu gerçek zararın anılan ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekline ve dosya kapsamına uygun olarak belirlenmesine, sigortalı araç sürücüsünün yasal sınırların üzerinde alkollü olarak seyri sırasında % 100 kusuru ile meydan gelen kaza nedeniyle davacının KTK'nın 95 maddesi ve ZMMS Genel Şartları B.4.c maddesi gereğince sigortalısı olan davalıya rücu koşullarının oluşmasına, davacının ödediği tazminatı gerçek zarar miktarı üzerinden sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına isabet eden bedel nispetinde ve ödediği miktar ile sınırlı olmak üzere rücu edebilecek olmasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle,

1-Davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gereken 732,00-TL istinaf harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

-Harçlar Kanunu gereğince davalıdan alınması gereken 10.396,42-TL istinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 2.600,00-TL'nin mahsubu ile kalan 7,796,42-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir olarak kaydedilmesine,

3-Taraflarca yapılan istinaf kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi uyarınca ilgilisine iadesine,

5-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 07.05.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.