Anahtar kelimeler: Davacıihbar Bam Cismani Esaskarar Başkan Açılmadan Yazim Katip Bursa Ölüm
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:...
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A... HUKUK DAİRESİ K A R A RDOSYA NO
: ...KARAR NO
: ...BAŞKAN
: ...ÜYE
: ...ÜYE
: ...KATİP
: ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ...KARAR NO
: ...KARAR TARİHİ
: █████/2022İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ
: █████/2023(Davacı)-█████/2023(İhbar olunan)DAVACI
:...VEKİLİ
: Av. İ...İHBAR OLUNAN
: B...VEKİLİ
: Av...DAVANIN KONUSU
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)B.A.M. KARAR TARİHİ
: █████/2024KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2024Davacı tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde davacı vekili ve ihbar olunan vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili ... ... █████/2018 tarihinde bisikleti ile Bursa-Orhaneli yolu üzerinde Orhaneli istikametine doğru en sağdaki emniyet şeridinde seyir halinde iken, ... köyü civarında bulunan " ... ... Shop" isimli işyerin geçtiği esnada, emniyet şeridinden ters istikametten gelen ... plakalı özel halk otobüsünün kendisine çarpması sonucunda otobüsün altında kaldığını, çok feci şekilde yaralandığını, meydana gelen kaza sebebiyle müvekkilin alt ve üst çenesi ile tüm dişleri, elmacık kemikleri, yüzü dağıldığı, zor durumda olduğunu, davalılara ait araç, ... Sigorta A.Ş. Nin ...poliçe numaralı zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, ödeme talebi için sigortaya başvurulduğunu, ödeme yapılmadığını, sigorta şirketi hakkında da, poliçe limitleri ve kapsamı ile sınırlı olmak üzere iş bu davayı açma zarureti doğduğunu beyanla şimdilik 1.000,00 TL maddi, 500.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalırdan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde, 15.12.2011 tarihli ve ████████ Esas ... Karar sayılı ... Büyükşehir Meclis Kararı ile tüm lastik tekerlekli toplu taşım araçlarının işletim hakkı Burulaş'a devredildiğini, █████/2018 tarihli ve ████████ Esas -████████ Esas 2162 Karar sayılı Bursa Büyükşehir Belediye meclis kararı ile tüm lastik tekerlekli toplu taşım araçlarının işletim hakkı ... devredildiğini, bu itibarla müvekkilinin işleten konumunda olmadığını, davanın ... ihbarini talep ettiklerini, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılacak tam yargı davaları idari yargılama usulü kanunun da idari dava türü olarak tanımlanmış olduğunu, işbu davanın görüm ve çözüm yeri idari yargının görev alanı içinde olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın usul yönünden husumet-görev neticeten esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin kazaya karışan aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, şirkete yapılan başvurunun KTK madde 97 kapsamında geçerli bir başvuru sayılamayacağını, dolayısıyla temerrüdünün söz konusu olmadığını, faiz başlangıç tarihi dava tarihi olacağını, davacı vekilinin bankalarca uygulanan en yüksek faizi talep etmesi haksız olduğunu, haksız fiilden doğan ilişkinin ticari iş niteliğini kazanamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Mahkemece, davalı sigorta şirketine karşı açılan maddi tazminat davasının feragat nedeni ile reddine, davalı ... Büyükşehir Belediyesine karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, davalılar ... ve ...ne ... yönünden açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 717.150,40 TL daimi iş göremezlik tazminatı, 1.899,34 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 6.189,97 TL bakıcı gideri ve 1.029,24 TL yol gideri olmak üzere toplam 726.268,95 TL tutarın davalılardan █████/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 250.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ... ve ... ... █████/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.Davacı vekili istinafa başvuru dilekçesinde, davalı Belediye yönünden husumet nedeniyle davanın reddedilmesinin hatalı olduğunu, bakıcı giderine 4 ay süreyle hükmedilmesi gerektiğini, manevi tazminatın az olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.İhbar Olunan ... vekili istinaf dilekçesi ile; müvekkilinin özel halk otobüsü işleteni davalı ...arasında konusu “Özel Halk Otobüslerinin Bütünleşik Bilet Sistemine dahil edilmesine ilişkin” sözleşme haricinde hiç bir sözleşme bulunmadığını, davalı sürücü ... ile işçi-işveren ilişkisinin olmadığını, kusuru kabul etmemekle birlikte hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının fazla olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
:Dava; trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat ilişkindir.Mahkemece, Sigorta şirketi yönünden feragat nedeniyle, davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, diğer davalılar yönünden taleplerin kısmen kabulüne karar verilmiştir.Uyuşmazlık, davalı Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın işleten sıfatının bulunup bulunmadığı, dolayısıyla, hasardan müteselsilen sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasındadır.2918 sayılı KTK.’nun 85. maddesinde, "motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" hükmü getirilmiştir.Bu açıklamalar çerçevesinde somut olaya bakıldığında, davalı Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın özel halk otobüsleri üzerindeki denetim, ruhsat veme, kontrol yetkisi, personelin kıyafetinden çalışma saatlerine kadar tüm hususları belirleme yetkisi bulunması, bu araçlardan ekonomik yarar sağlaması ve araç üzerinde “Bursa Büvükşehir Belediyesi" yazması karşısında aracın verdiği zarardan Belediyenin müteselsilen sorumlu olduğu sonucuna varılması gerektiği halde Belediye Başkanlığı yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle ret kararı verilmesi hatalı olup, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf istemi yerindedir. (Yargıtay 4 HD █████████ Esas █████████ Karar- ██████████ Esas -█████████ Karar)Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesine göre; hâkimin özel hâlleri göz önünde tutarak, manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği tutar adalete uygun olmalıdır. Bu para tutarı, aslında ne tazminat ne de cezadır. Çünkü mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını amaç edinmediği gibi, kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine, zarara uğrayanda bir huzur duygusu uyandırmayı, aynı zamanda ruhi ızdırabın dindirilmesini amaç edindiğinden, tazminata benzer bir fonksiyonu da vardır. O hâlde bu tazminatın sınırı, onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut hâlde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.Manevi tazminat, duyulan elem ve ızdırabın kısmen ve imkân nispetinde iadesini amaçladığından hâkim, TMK’nın 4. maddesi gereğince hak ve nesafete göre takdir hakkını kullanarak, manevi tazminat miktarını tespit etmelidir.Hâkim belirlemeyi yaparken somut olayın özelliğini, zarar görenin ve zarara yol açanın ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, maluliyet oranını, ölüm ya da beden gücü kaybı nedeniyle duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetmelidir. Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 02.10.2018 tarihli ve ███████-1098 E., █████████ K.; 02.03.2021 tarihli ve ███████-41 E., ████████ K. sayılı kararlarında da benimsenmiştir.Somut uyuşmazlıkta, davacının kaza tarihindeki yaşı, davalının kusur durumu, davacının maluliyet oranı, paranın alım gücü ve tarafların ekonomik sosyal durumu gözetildiğinde, ilk derece mahkemesince, davacının uğranılan zarar nedeniyle, tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için daha fazla tazminata hükmedilmesi gerekirken daha az miktarda manevi tazminata hükmedilmiş olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin manevi tazminat miktarına ilişkin istinaf isteminin kabulü gerekmiştir.Uludağ Üniversitise Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 26.07.2022 tarih ve 278 sayılı raporunda davacının 3 ay süreyle tam zamanlı bakıcı ihtiyacının bulunduğu belirtildiği ve Mahkemece bu doğrultuda karar verildiği anlaşılmakla davacı vekilinin kaza tarihi ile uyumlu olmayan yönetmeliğe göre düzenlenen rapor gereği bakıcı süresinin 4 ay olması gerektiğine yönelik istinaf istemi yerinde değildir.Hükmü istinaf etme hakkı, davada taraf olan kişilere aittir. Kural olarak kendisine dava ihbar olunan, davaya katılmadıkça kanun yollarına başvurma hakkı yoktur. Ancak mahkemece usul ve yasaya aykırı olarak taraf sıfatını almayan davanın ihbar olunduğu kişi hakkında hüküm kurulmuşsa, ihbar olunan hükmün kendisiyle ilgili bölümünü istinaf edebilir. Somut olayda; dava, ... - ... Ulaşım Toplu Taşım İşl. Tur. San. ve Tic. A. Ş.'ye ihbar edilmiş, ancak ihbar olunan feri müdahale talebinde bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle; ihbar olunan ... - ... Ulaşım Toplu Taşım İşl. Tur. San. ve Tic. A. Ş.'nin ihbar olunan sıfatı dışında başkaca bir sıfatı bulunmayıp aleyhine hüküm de oluşturulmadığı ve bu nedenle hükmü istinaf etmekte hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmakla istinaf hakkı bulunmayan ihbar olunanın istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiştir.HMK'nun 355.maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, ihbar olunan ... Ulaşım Toplu Taşım İşl. Tur. San. ve Tic. A. Ş.'nin istinaf isteminin usulden reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK’nun 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkeme kararının düzeltilerek ve kazanılmış haklar da gözetilerek yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;A)İhbar olunan vekilinin ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih ve ... sayılı kararına yönelik istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinin HMK 352. maddesi gereğince USULDEN REDDİNE,-İhbar olunan ... vekili tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde ilk derece mahkemesince iadesine,B)... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih ve ... sayılı kararı hakkındaki davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE,1- HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince KARARIN DÜZELTİLEREK ESAS HAKKINDA YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,a)Davalı Sigorta Şirketine karşı açılan maddi tazminat davasının feragat nedeni ile REDDİNE,b)Davalılar E...Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden açılan maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile, 717.150,40 TL daimi iş göremezlik tazminatı, 1.899,34 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 6.189,97 TL bakıcı gideri ve 1.029,24 TL yol gideri olmak üzere toplam 726.268,95 TL tutarın davalılardan █████/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınıp davacıya verilmesine,c)Manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile, 400.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan █████/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,e) Alınması gereken 76.935,43.-TL harcın, peşin alınan 1.717,17.-TL ile 2.484,21-TL ıslah harcın'dan mahsubu ile bakiye 72.734,05.-TL harcın davalılar ... Büyükşehir Belediye Başkanlığından müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,f) Davacı tarafça yapılan 3.510,75.-TL yargılama giderinin davanın kabul/ret oranına göre 3.219,01-TL ile davacı tarafça peşin olarak ödenen 1.711,17-TL peşin harç, 2.484,21-TL ıslah harcı ve 35,90.-TL başvurma harcı toplamı olan 7.450,29.-TL'nin davalılar ...Büyükşehir Belediye Başkanlığından müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,g) Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yapılan 250,00-TL yargılama giderinin davanın kabul/ret oranına göre 20,78-TL'sinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,h) Hükmolunan maddi tazminat tutarı yönünden; Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 97.889,58.-TL vekalet ücretinin davalılar ...a Büyükşehir Belediye Başkanlığından müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,ı)Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen maddi tazminat yönünden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Asgari Avukatluk Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 2.063,32.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına verilmesine,i)Hükmolunan manevi tazminat tutarı yönünden; Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 62.000,00.-TL vekalet ücretinin davalılar ... Büyükşehir Belediye Başkanlığından müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,j)Reddolunan manevi tazminat tutarı yönünden; Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddolunan kısım üzerinden taktir ve tayin olunan 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalılara verilmesine,k) Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,2- İstinaf kanun yoluna başvuran taraflar tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yatırdıkları istinaf karar harcının istem halinde ilgilisine iadesine,3- İstinaf başvuru aşamasında davacı tarafça yapılan 233,00-TL yargılama giderlerinin giderinin davalılar ... alınarak davacıya verilmesine,4- Karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce yapılmasına,5-harç iade ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,6- İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı HMK'nın 361/1 maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere █████/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi...Başkan......Üye......Üye-......Katip