Anahtar kelimeler: Bam Cismani Başkan Açılmadan Yazim Mahal Katip Bursa Ölüm Üye
T.C. BURSA BAM ...... HUKUK DAİRESİ
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A..... HUKUK DAİRESİ K A R A RDOSYA NO
: 2.....KARAR NO
: .....BAŞKAN
: ... ...ÜYE
: ... ...ÜYE
: ... ...KATİP
: ... ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: ..... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:.....KARAR NO
: .....KARAR TARİHİ
: █████/2022İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ
: █████/2023 - █████/2023DAVACI
: ... -...VEKİLİ
: Av. ... -.....DAVALILAR
:.....VEKİLİ
: Av. ... -.....2-... - ...VEKİLİ
: Av. ... -.....DAVANIN KONUSU
: Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)B.A.M. KARAR TARİHİ
: █████/2024KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2024Davacı tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı sürücü ...'in sevk ve idaresinde bulunan ..... Plakalı araç ile u dönüşü yapmak için manevra yaptığında yolda karşıdan karşıya geçmekte olan davacı ...'e çarpmak suretiyle yaralanmasına sebebiyet verdiğini, trafik kazası tespit tutanağında davalı sürücü ...'in kusurlu bulunduğu, davacıya ise herhangi bir kusur atfedilmediğinden bahisle araç sürücüsü davalı ... ile diğer davalı ..... Kuruyemişçilik Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti'in aracın ruhsat sahibi olarak kazadan doğan zararların giderilmesinde Borçlar Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu kapsamına göre sorumlu olacağını, diğer davalı ... şirketinin de aracı sigortalayan şirket olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirterek 60.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... ve ..... Kuruyemişçilik Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti'nden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00-TL maddi tazminatın ( iş gücü kaybından kaynaklanan) davalı ... bakımından temerrüt tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte, diğer davalılar için ise kaza tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili █████/2022 tarihli bedel artırım dilekçesi ile; Dava dilekçesinde 100,00 TL olarak talep ettikleri işgücü kaybından kaynaklanan maddi tazminat talpelerinin 01.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda 119.972,16-TL olarak belirlendiğini, bu nedenle Aradaki 119.872,16 TL oluşan maddi tazminat farkının harcını yatırarak taleplerini fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 119.972,16-TL olarak talep ettiklerini beyan etmiştir.Davacı vekili █████/2022 tarihli bedel artırım dilekçesi ile; 05.04.2022 tarihli dilekçeleri ile dava harçlarını tamamladıklarını ancak bilirkişi tarafından düzenlenen 23.10.2022 tarihli ek raporda davacının hak ettiği tazminatının 151.375,34-TL olduğunun hesaplandığını, bu nedenle önceki rapor ile sonraki rapor arasında (151.375,34 - 119.972,16 = 31.403,18) 31.403,18-TL fark olduğundan artan bedel yönünden davanın harcını tamamladıklarını ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 151.375,34- TL olarak talep ettiklerini beyan etmiştir.Davalı ... Vekili cevap dilekçesi ile; kazanın oluşumunda davalı sürücüye atfedilecek bir kusur bulunmadığını, davalı sürücünün █████/2019 günü, diğer davalı şirkete ait 16 kj 486 plakalı araç ile, davutdede mahallesi, fsm caddesi üzerinde, yol ve çevre koşullarına uygun bir hızda, diğer araç ve yaya trafiğini kontrol ederek u dönüşü yapmak için manevra yaptığı sırada, yaya geçidi ve trafik lambası bulunmayan araçlara ait yoldan, kontrolsüz olarak karşıya geçmeye çalışan davacı yayaya çarparak, hafif nitelikte yaralanmasına neden olduğunu kazanın oluşu itibarı ile araç sürücüsüne atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını kaza tespit tutanağında, sürücüye kusur atfedilmesinin yerinde olmadığını yargılama sırasında yapılacak keşif ve Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinden aldırılacak kusur tespitine ilişkin rapor ile bu durumun açıklığa kavuşacağını haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin de karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...ş. cevap dilekçesi ile; 30.12.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu yaya olarak bulunan davacı ...’in yaralandığını iddia ederek, 16 KJ 486 plakalı aracın 24.12.2019– 24.12.2020 vadeli, 798198 numaralı KTK zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesine istinaden şimdilik 100,00-TL maddi tazminatın 60.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiğini, davacının dava dilekçesinde maddi tazminat talebinde bulunduğunu ancak bu talebinin hangi tazminat kalemlerine (geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik) karşılık geldiğinin açıklamadığını bu sebeple HMK. 119 maddesi gereği davacıya taleplerini açıklamak üzere süre verilmesi gerektiğini, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin ibrazı zorunlu belgelerin sunulmamasından dolayı geçerli bir başvuru olmadığı dikkate alınarak HMK 115 maddesi gereği dava şartı yokluğu nedeniyle huzurdaki davanın usulden reddine, geçici iş göremezlik tazminatı poliçe teminatı dışında olduğundan bu yöndeki haksız taleplerin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.Davalı ..... Kuruyemişçilik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesi ile; kazanın oluşumunda davalı şirkete veya diğer davalıya atfedilecek bir kusur bulunmadığını, davacının herhangi bir işte çalışmadığını, kaza nedeniyle maddi bir zarara uğramadığını, davacının herhangi bir maddi zararı olmamasına rağmen kaza sonrası, davalı sürücü Fatih tarafından, davacıya ödemeler yapıldığını yine davacının manevi bir zararı doğmadığını bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddi gerektiğini bu sebeplerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin de karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, 151.375,34 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ..... Kuruyemiş Gıda san ve ltd şti. Yönünden kaza tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ...Ş yönünden █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ( Davalı ...Ş' nin poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına ), 20.000-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Köseoğlu Kuruyemiş Gıda San ve Ltd Şti.'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesi ile; yerel mahkemece ilgili yerlerden alınmış olan maluliyet oranına dair raporun eksik ve hatalı inceleme sonucunda düzenlenmiş olup bu rapora istinaden aktüreya bilirkişisince hesaplanan ve davacının hak kazandığı tazminat miktarlarının oldukça düşük olduğunu, dava konusu olayda davacıya atfedilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, dava konusu kazanın davacıyı ciddi biçimde yaraladığını, kaza nedeniyle davacının vücut bütünlüğünün bozulduğunu, ATK'da belirlenen %6 kusura itiraz ettiklerini, sadece vücut bütünlüğü ile kalmayıp kazadan sonra davacının psikolojik olarak ciddi ölçüde travma yaşadığını ve yaşanan travmalarının etkisinin günümüzde dahi devam ettiğini, yine mahkemece alınan █████/2022 tarihli aktüerya ek rapor içeriğine olan itirazlarının da mahkemece değerlendirilmediğini, alınan raporda davacının işleyecek çalışan aktif döneminin eksik hesaplandığını, yine davacının gelirinin tespit edilme noktasında asgari ücretin ele alınmasının da hatalı olduğunu, bu konuda fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuklarını, tazminat hesabının eksik yapıldığını, manevi tazminat miktarının düşük belirlendiğini, ayrıca arabuluculuk ücreti hususunda da verilen kararın hatalı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı ... vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesi ile; gerekçeli kararda görüldüğü üzere davacı 05.01.2022 tarihinde talebini artırarak 119.872,16-TL'ye çıkarmış akabinde 07.11.2022 tarihli dilekçesi ile bu talebini ikinci kez 31.403,18 TL daha arttırdığını ve hükmünde ikinci artırmaya dayanılarak kurulduğunu, ıslahın bir defaya mahsus olduğunu ve ikinci defa ıslah talebinde bulunulamayacağını, bu hususta Yargıtay kararları bulunduğunu, dava dilekçesinden görüleceği üzere müvekkil şirketin adresinin; "Kozyatağı, 19 Mayıs Mah. İnönü Cad. Ali İhsan Tüzün İş Merkezi No: 96, 34742 Kadıköy/İstanbul" olup; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddeleri uyarınca da davanın sigorta şirketinin adresinden hareketle İstanbul Anadolu Mahkemelerinde açılması gerektiğini, bu nedenle yetki itirazında bulunduklarını, dava dilekçesinde talep sonucunun açık olmadığını, zarar gören kişilerin sigorta kuruluşuna eksik belge ile başvurmaları halinde, sigorta kuruluşu aleyhine doğrudan doğruya dava yoluna gitme hakları bulunmadığını, ayrıca Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirme Hakkında Yönetmelik çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporuna da yer verilmediğini, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, yine davacının sürekli bir sakatlığının tespit edilmediğini bu nedenle haksız taleplerinin reddi gerektiğini, davalı ... şirketinin sorumluluğu sigortalının kusuru oranında olup, sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu yönündeki iddiaları kabul etmediklerini, geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi gideri ve bakıcı giderlerinin trafik poliçesi teminatı dışında olduğunu, davalının dava açılmasına sebebiyet vermediğini bu nedenle yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE
:Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebine yöneliktir.█████/2019 Tarihinde davalı ... sevk ve idaresinde olan, davalı ..... Kuruyemiş Ltd Şti adına kayıtlı, davalı ... AŞ. tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanan .....lakalı aracın, davacıya (yaya) çarpması neticesinde davacının yaralandığı uyuşmazlık konusu değildir.6100 Sayılı HMK 16. maddesi gereği, haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Başka bir ifadeyle, haksız fiilden doğan davalarda HMK 6/1 maddesindeki genel yetkiye ilaveten birden fazla mahkeme daha yetkili olup davacıya seçimlik hak tanınmıştır.Somut olayda, davanın haksız fiile dayandığı, kazanın Bursa ili, Yıldırım İlçesi'nde meydana geldiği, HMK 6/1 maddesindeki genel yetkili mahkeme yanında, HMK 16/1 maddesi gereği haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de davaya bakmaya yetkili olduğu, yetkili mahkeme bakımından seçim hakkının davacıda olduğu Bursa Mahkemelerinin de davaya bakmaya yetkili olduğu anlaşılmakla davalı ... AŞ. vekilinin mahkemenin yetkisine yönelik istinaf sebebi yerinde değildir.2918 Sayılı KTK 85 maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, yine KTK 88 maddesinde, bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulup, birden fazla kişinin sorumlu olduğu durumlarda, bunlar arasındaki ilişki bakımından zarar, olayın bütün şartları değerlendirilerek paylaştırılacağı, özel durumlar ve özellikle araçların işletme tehlikeleri, zararın iç ilişkide başka türlü paylaştırılmasını haklı göstermedikçe, işletenler ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahipleri kusurları oranında zarara katlanacağı düzenlenmiştir.2918 Sayılı KTK 97 maddesi gereği, zarar gören zorunlu mali sorumluluk sigortasında ön görülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunacaktır.Somut olayda, davacı vekilince █████/2020 tarihli dilekçeyle (dava öncesi) davalı ... şirketine başvurulduğu davalı ... şirketince █████/2020 tarihli cevabi yazıyla ödeme yapılmayacağının bildirildiği, 2918 sayılı KTK 97 maddesinde sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği belirtilmiş olup, bu yazılı başvuruya eklenmesi zorunlu olan ve dava şartı olan başvurunun yapılmamış sayılmasına neden olacak belgelerin belirtilmediği göz önüne alındığında davalı ... AŞ. vekilinin davanın usulden reddi gerektiği yolundaki istinaf sebebi yerinde değildir.█████/2021 Tarihli bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, davacının kusurunun bulunmadığı belirtilmiş, itiraz üzerine ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan █████/2021 tarihli kusur raporunun da benzer değerlendirmede bulunulmuş, kusur raporlarının birbiriyle ve █████/2019 tarihli kaza tespit tutanağıyla örtüştüğü göz önüne alındığında 2918 sayılı KTK 47/d, 53/b, 74 maddelerine aykırı davranışla kazaya sebebiyet veren davalı sürücünün tam kusurlu olarak değerlendirilmesinde isabetsizlik yoktur. Davalı ... AŞ. vekilinin kusura yönelik istinaf sebebi yerinde değildir.Maluliyete ilişkin alınacak raporlar █████/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, █████/2008 tarihi ile █████/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, █████/2013 tarihi ile █████/2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, █████/2015 tarihi ile █████/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine, █████/2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir (Yargıtay 4 HD █████████ E- █████████ K sayılı ilam).Somut olayda, davacının yaralanmasına neden olan kazanın █████/2019 tarihinde meydana geldiği, bu durumda Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine hükümlerine göre maluliyet raporu alınmasının gerekeceği, ATK 2 İhtisas Kurulu █████/2021 tarihli maluliyet raporunun bu kapsamda düzenlendiği anlaşılmakla, █████/2021 tarihli maluliyet raporunun hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. Davalı ... AŞ. vekili ve davacı vekilinin maluliyete yönelik istinaf sebebi ayrı ayrı yerinde değildir.Geçici iş görmezlik tazminatı, uğranılan kaza nedeniyle günlük işlerini yapamayan veya yapmakta zorlanan (daha fazla güç sarfeden) kişilerin talep edebileceği (efor tazminatı) tazminat türüdür. Geçici iş göremezlik zararı; kazanç getiren bir işte çalışması yahut çalışma imkanı bulunmakla beraber, yaralanması nedeniyle iyileşme süresi içerisinde çalışamaması nedeniyle uğranılan zararlara karşı talep edilebilecektir. 6098 Sayılı TBK 54 maddesinde çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ile kazanç kaybı, bedensel zararlar kapsamında sayılmış olup, geçici iş görmezlik zararları da bu kapsamdadır. Sürücü ve işletenin, zarar görenin geçici iş görmezlik zararlarından sorumlu olması nedeniyle, aracın sigortalı olması halinde 2918 Sayılı KTK 90 maddesi gereğince, sigortacının sorumluluğu TBK hükümlerine göre belirleneceğinden ve geçici iş göremezlik zararları da 2918 Sayılı KTK 92 maddesinde sigorta teminatı dışında tutulmadığından, geçici iş göremezlik tazminatından sigorta şirketi sorumlu tutulabilecektir. 2918 Sayılı KTK 98 maddesi gereğince geçici iş görmezlik zararlarının tedavi giderleri kapsamında olduğundan bahisle, SGK'nın sorumluluğunda olduğu ileri sürülmüş ise de, genel şartlara atıf yapan kanuni düzenleme Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildiği gibi, geçici iş göremezlik zararı tedavi gideri olmayıp, 2918 Sayılı KTK 98 maddesinde geçici iş göremezlik zararlarının SGK'nın sorumluluğunda olduğuna ilişkin düzenleme de yer almamaktadır. 6111 Sayılı Yasa ile getirilen düzenlemede; trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin karşılanacağı belirtilmiş olup, geçici iş göremezlik ödemeleri yasa kapsamı içerisinde bulunmamaktadır. (Yargıtay 17 HD ██████████ E- ████████ K sayılı ilam). Davalı ... AŞ. vekilinin, geçici iş görmezlik tazminatından sorumlu olmadıkları yolundaki istinaf sebebi yerinde değildir.Anayasa Mahkemesi'nin █████/2020 tarih- ███████-███████ sayılı kararı ile; 2918 sayılı KTK'nun 90. maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda ön görülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki " bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; tazminat hesabında, yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülü uygulaması anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, TRH 2010 yaşam tablosu, progresif rant yöntemi kullanılarak, bilinmeyen devirdeki gelirlerin her yıl için %10 artırılıp, %10 iskonto edilmesi suretiyle, teknik faiz dikkate alınmaksızın hesaplanması gerekecektir (Yargıtay 17 HD █████████ E- █████████ K sayılı ilam).Davacı, kaza tarihinde 41 yaşında olup, davacının maddi tazminat talebi, geçici iş görmezlik ve maluliyet tazminatı kalemlerinden oluşmaktadır.Çalışma hayatının aktif çalışma dönemi ve emeklilik dönemi olan pasif devre olarak ayrılması ve özel yasalarında çalışma süreleri ayrık olarak belirtilmemiş kişiler (polis, asker vs) yönünden 60 yaşın aktif çalışma devresini, bakiye yaşam süresi varsa bu sürenin de pasif çalışma dönemini oluşturduğu hususu Yargıtay’ın yerleşmiş içtihatlarında kabul edilmiştir (Yargıtay 17 HD ██████████ E- █████████ K sayılı ilam).Pasif devre zararının hesaplanması sırasında esas alınan ücret, bir çalışmanın karşılığı değil, ekonomik bir değer taşıyan yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinin karşılığıdır. Hal böyle olunca da ücretle fiilen çalışanlara uygulanmak için getirilen asgari geçim indiriminin ücretli bir çalışmanın söz konusu olmadığı pasif dönem (devre) zararının hesaplanmasında dikkate alınamayacağı açıktır. Zira asgari geçim indirimi ücretin eki olmadığından, tazminat alacaklarının hesaplanmasında esas ücrete dahil edilemez (Yargıtay 17 HD █████████ E- █████████ K sayılı ilam).Geçici iş görmezlik tazminatı, uğranılan kaza nedeniyle günlük işlerini yapamayan veya yapmakta zorlanan (daha fazla güç sarfeden) kişilerin talep edebileceği (efor tazminatı) tazminat türüdür. Geçici iş göremezlik zararı; kazanç getiren bir işte çalışması yahut çalışma imkanı bulunmakla beraber, yaralanması nedeniyle iyileşme süresi içerisinde çalışamaması nedeniyle uğranılan zararlara karşı talep edilebilecektir.Davacı ...'ın iyileşme süresinin 4 ay olarak belirlendiği başka bir ifadeyle 4 ay süreyle %100 maluliyet oranında geçici iş göremezlik durumu sabit olduğundan davacının %100 malul sayıldığı 4 aylık geçici iş göremezlik dönemi için asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak geçici iş göremezlik zararı belirlenmelidir (Yargıtay 4 HD ██████████ E-██████████ K sayılı ilam).Somut olayda, hükme esas alınan █████/2022 tarihili aktüerya bilirkişi raporunda bu kapsamda hesaplama yapıldığı anlaşılmakla davalı ... AŞ. vekili ve davacı vekilinin hükmedilen maddi tazminata yönelik istinaf sebebi ayrı ayrı yerinde değildir.6100 Sayılı HMK’nın belirsiz alacak davasını düzenleyen 107/1 maddesine göre, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkansız olduğu hallerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.HMK 107/2 maddesinde de, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesi mümkün olduğunda, hakim tarafından verilecek iki haftalık kesin süre içinde davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın talebini tam ve kesin olarak belirleyebileceği, aksi takdirde davanın, talep sonucunda belirtilen miktar üzerinden görülüp karara bağlanacağı düzenlenmiştir.Dava, maddi tazminat talebine yönelik olup, geçici iş görmezlik ve maluliyet tazminatı kalemleri maddi tazminatı oluşturmakla, gerçek zarar miktarı, taraflar arasında tartışmalı olmakla, HMK 266 ve devamı maddeleri ile 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’nu 3/3 maddesi uyarınca yapılacak teknik bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacağı, başka bir ifadeyle maddi tazminatın konusunu oluşturan kalemlerin varlığının ve miktarının belirlenebilmesi, ancak yargılama sırasında delilerin toplanıp değerlendirilmesinden yani HMK 107/2 maddesinde belirtildiği gibi tahkikatten sonra mümkün olabileceğinden davacının iddia ettiği zararın dava tarihi itibariyle miktar ve değerinin tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin davacıdan beklenemeyeceği ve maddi tazminat talebinin belirsiz alacak davası olarak ileri sürülebilecektir (Yargıtay HGK ███████-1102 E- ████████ K sayılı ilam).Belirsiz alacak davası niteliği gereği istisnai bir dava türü olmakla davasını belirsiz alacak davası olarak açan kişi bunu açıkça dilekçesinde belirtmelidir (Yargıtay HGK 2021/(22)9-485 E-████████ K sayılı ilam).Belirsiz alacak davasında davacı, alacağının tam ve kesin olarak belirlenmesinden sonra HMK 107. maddesine dayalı olarak bir kez alacağını artırabilir. Ayrıca davasını HMK 176 ve devamı maddelerine göre bir kez de ıslah edebilir.Somut olayda, davacı taraf davasını HMK kapsamında belirsiz olarak açmış ve dava belirsiz alacak davası niteliğini taşımaktadır. Davacı vekili █████/2022 tarihinde talebini artırmış, █████/2022 tarih dilekçesiyle de talebini bir kez daha artırmıştır. Belirsiz alacak davası olarak açılan davada harcını yatırarak bedel artırma talebinde bulunulabilecek olup (Yargıtay 17 HD ██████████ E- █████████ K sayılı ilam), bedel artırım talepli dilekçe, ikinci ıslah olarak kabul edilemeyeceğinden davalı ... AŞ. vekilinin bu yoldaki istinaf sebebi yerinde değildir.6098 Sayılı TBK 56/1 maddesi gereği, haksız fiil sebebiyle bedensel zarar halinde, zarar gören manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesini isteyebilir. Manevi tazminat, kişilik hakları saldırıya uğrayan tarafın manevi dengesindeki bozulmanın giderilmesi için yasanın ön gördüğü telafi şeklidir. Manevi tazminat adı altında hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek nitelikte olmalı fakat bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmediği unutulmamalıdır. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.Somut olayda, davacının yaralanmasının derecesi, kazada kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, 4721 sayılı MK 4 maddesi birlikte değerlendirildiğinde adı geçen davacı lehine hükmedilen manevi tazminat az olmuştur. Davacı vekilinin bu yoldaki istinaf sebebi yerindedir.2918 Sayılı KTK 99/1 maddesi ve Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları B.2 maddesi gereği, sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali mesuliyet sigortasının poliçe limiti dahilindedir. Başka bir ifade ile sigortacının temerrüdü, bu süre içinde ödeme yapılmaması halinde başlayacaktır.Somut olayda, davacı vekilince █████/2020 tarihli dilekçeyle (dava öncesi) davalı ... şirketine başvurulduğu davalı ... şirketince █████/2020 tarihli cevabi yazıyla ödeme yapılmayacağının bildirildiği, mahkemece davalı sigortacı yönünden, ödeme talebinin reddi tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi isabetsiz ise de, davacı vekilinin bu yoldaki istinaf sebebi bulunmamakla yanlışlığa değinilmekle yetinilmiş, davalı ... AŞ. vekilinin faiz başlangıç tarihine yönelik istinaf sebebinin reddi cihetine gidilmiştir.Dava dilekçesinde hükmedilecek tazminata avans faizi talep edildiği, kazaya karışan .....plakalı aracın ticari nitelikte olduğu, işleteninin tüzel kişi tacir olduğu, davaya konu haksız eylemin 6102 sayılı TTK 3 maddesi uyarınca ticari iş niteliğinde bulunduğu göz önüne alındığında, davacı lehine hükmedilen tazminata avans faiz işletilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır (Yargıtay 17 HD ██████████ E-█████████ K sayılı ilam). Davalı ... AŞ. vekilinin faiz türüne yönelik istinaf sebebi yerinde değildir.2918 Sayılı KTK 92/f maddesi ve Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları 3/e maddesi gereği manevi zararlar, trafik sigortası teminatı dışında olup (Yargıtay 17 HD █████████ E- █████████ K sayılı ilam), davalı ... şirketinin manevi tazminattan ve manevi tazminata düşen yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumluluğu bulunmadığı halde yargılama giderinin tamamından diğer davalılarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması isabetsiz olmuştur. Davalı ... AŞ. vekilinin bu yoldaki istinaf sebebi yerindedir.HMK 355 maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkeme kararının düzeltilerek ve kazanılmış haklar da gözetilerek yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-..... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ..... sayılı kararı hakkındaki taraf vekillerinin istinaf taleplerinin KABULÜNE,2-HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince KARARIN DÜZELTİLEREK ESAS HAKKINDA YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile;a-151.375,34-TL maddi tazminatın davalılar ... ve ..... Kuruyemiş Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden kaza tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ...Ş yönünden █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (Davalı ...Ş' nin poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına),b-40.000-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ..... Kuruyemiş Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,c-Harçlar Kanunu gereğince maddi tazminat yönünden alınması gerekli 10.340,44-TL harçtan peşin alınan 517,50 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 9.822,94-TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen (davalı ... şirketinin harcın %83'üne denk gelen 8.153,00-TL'ye kadar olan kısmından sorumlu olması kaydı ile) alınarak Hazine'ye gelir kaydına, manevi tazminat yönünden alınması gerekli 2.732,40-TL harçtan peşin alınan 205,28-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.527,12-TL harcın davalılar ... ve ..... Kuruyemiş Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden müşterek ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,d-Davacı tarafından yapılan 517,50-TL tamamlama harcı, 205,28-TL peşin harç, 54,40-TL başvurma harcı toplamı 777,18-TL harçlar toplamının tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen (davalı ... şirketinin poliçe limiti ile ve %83'e denk gelen 645,00-TL'ye kadar olan kısımdan sorumlu olması kaydı ile) alınarak davacıya ödenmesine,,e-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin maddi ve manevi tazminat davasının kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.195,22-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen davalılardan (davalı ... yönünden %83'üne denk gelen 992,03-TL'ye kadar olan kısmından sorumlu olması kaydı ile), alınarak Hazine'ye gelir kaydına reddedilen kısıma denk gelen 124,78-TL bakiye kısmın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,f-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi gideri 1.850,00-TL, araç ücreti 150,00-TL ATK dosya masrafı 820,00-TL, posta, talimat ve tebligat gideri 1.072,60-TL olmak üzere toplam 3.892,65-TL yargılama giderinin kabul ve ret oranlarına göre hesaplanan 3.524,40-TL yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen (davalı ... yönünden masrafın %83'üne denk gelen 2.925,25-TL'ye kadar olan kısmından sorumlu olması kaydı ile) alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,g-Davalı ... tarafından yapılan; posta ve tebligat gideri 400,00TL'nin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan; 37,84-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, bakiyesinin bu davalı üzerinde bırakılmasına,h-Maddi tazminat talebi yönünden; davacı kendini vekil ile temsil edildiğinden AAÜT gereği 23.706,30-TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,ı-Manevi tazminat talebi yönünden; davacı kendini vekil ile temsil edildiğinden AAÜT gereği 17,900,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'nden müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,i-Davalı ... ve ... kendini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat yönünden AAÜT gereği 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,j-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avanslarının artan kısımlarının kararın kesinleşmesine müteakip ilgili tarafa iadesine,3-İstinaf kanun yoluna başvuran tarafların istinaf başvurusu nedeniyle yatırdıkları karar ve ilam harçlarının istem halinde ilgilisine iadesine,4-İstinaf başvuru aşamasında taraflarca yapılan yargılama giderlerinin kararın niteliği gereğince yapan taraf üzerinde bırakılmasına,5-Karar tebliğ, harç tahsil/ iade ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile █████/2024 tarihinde karar verildi....Başkan......Üye......Üye-......Katip...