Anahtar kelimeler: Bam Cismani Esaskarar Başkan Açılmadan Yazim Mahal Katip Bursa Ölüm
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:...
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A...HUKUK DAİRESİ K A R A RDOSYA NO
:...KARAR NO
: ...BAŞKAN
: ...ÜYE
:...ÜYE
: ...KÂTİP
: ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:...KARAR NO ...KARAR TARİHİ
: █████/2022İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ
: █████/2023 (Davalı ... Sigorta),█████/2023 (Diğer davalılar)DAVACI
: Ş...VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: 1 -T...VEKİLİ
: Av. ...DAVALILAR
:...VEKİLİ
: Av. ...DAVANIN KONUSU
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)B.A.M. KARAR TARİHİ
: █████/2024KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2024Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dilekçesinde; müvekkili davacının emekli hemşire olduğunu, █████/2018 tarihindeki kaza nedeni ile müvekkilin vücudunda çokça kırık oluştuğunu, kaza nedeni ile davalının kusurlu olduğunu, yaşı ve kazanın şiddeti nedeniyle sürekli özürlülük halinin bulunduğunu, müvekkilin yürümekte ve günlük işlerini yapmakta eskiye oranla çokça zorluk çektiğini, bu nedenle 500,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi talebiyle eldeki davayı ikame ettiklerini, yargılama gideri ve avukatlık ücreti ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili 18.11.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile; davalılar ... ... ve ... Perde Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kazada %100 kusuru bulunması nedeniyle hesaplanan 287.974,63.-TL'nin tamamından, davalı ... Sigorta A.Ş.nin ise 211.379,05 TL'den sorumlu tutularak kaza tarihi olan 19.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen ödemelerine, karar verilmesini, talep etmiştir.Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle, görev itirazı ve zamanaşımı def'ilerinin bulunduğunu, ceza dosyasında aldırılan kusur raporuna katılmadıklarını, müvekkillerinin meydana gelen kazada kastının bulunmadığını, mağdurun (davalının) belirlenebilir maddi zararının bulunmadığını, davacı yana ZMMS kapsamında sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığını, tazminatın zenginleşme amacı taşımaması gerektiğini, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, bu nedenle eldeki davanın usulden ve esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.Davalı ... Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, görev itirazı ve zamanaşımı def'ilerinin bulunduğunu, ceza dosyasında aldırılan kusur raporuna katılmadıklarını, müvekkillerinin meydana gelen kazada kastının bulunmadığını, mağdurun (davalının) belirlenebilir maddi zararının bulunmadığını, davacı yana ZMMS kapsamında sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığını, tazminatın zenginleşme amacı taşımaması gerektiğini, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, bu nedenle davanın usulden ve esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle, görev itirazı ve zamanaşımı def'ilerinin bulunduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak ikamesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirketlerinin poliçe ile sınırlı oldukları ödemeyi yaptıklarını bu şekilde davacının poliçe teminatları ve sınırları dahilinde alacağının kalmadığını, müvekkilinin manevi tazminattan sorumluluğunun bulunmadığını, davacının ağır kusurunun bulunması halinde illiyet bağı kesileceğinden sorumluluklarının olmayacağını, müteferrik kusurdan dolayı tazminatta indirim yapılmasını gerektiğini dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olacaklarını beyan ederek, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep edilmiştir.Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 169.559,46 TL’ye davalılar ... ... ve ... Perde Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden 19.06.2018 tarihinden, davalı ... Sigorta şirketi yönünden ise 12.03.2020 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, Manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile, 50.000,00-TL manevi tazminatın 19.06.2018 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılar ...ve ... Perde Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, sigorta şirketi yönünden manevi tazminat talebinin reddine, karar verilmiştir.Davalılar ... Perde Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde, bilirkişi raporuna itirazlarının ve tanık dinletme taleplerinin dikkate alınmaksızın mahkemece karar verildiğini, hükmolunan maddi ve manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, davacının emekli ve 65 yaşında olmasına rağmen hesaplanan maddi tazminat miktarının fazla olduğunu beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı ...... Sigorta A.Ş. vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, davacıya 31.12.2020 tarihinde 65.833,24 TL ödeme yapıldığını, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranını kabul etmediklerini, kusura yönelik çelişki giderilmeksizin hüküm kurulduğunu, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, görevsizlik itirazında bulunduklarını, davacı tarafın kazaya uğradığı dönemde çalışmadığından kazanç kaybına yönelik maddi tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu, talep edilen zararın, Genel Şartlarda yer alan esaslara göre belirlenmesi gerektiğini, hükmün hesaplama yöntemi bakımından da kaldırılması gerektiğini, tedavi giderlerinin SGK'nın sorumluluğunda olduğunu, geçici bakıcı giderleri ve geçici iş göremezlik tazminatının müvekkili sigorta şirketinin teminatı kapsamında olmadığını, maluliyet raporunun hükme elverişli olmadığını, müvekkilinin dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olabileceğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
:Dava haksız fiil nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.1- Davalılar ... ve ... Perde Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tanıklarının dinlenmediğini belirtmişse de, gerek ceza dosyası gerekse de eldeki dava dosyası kapsamı ile kazanın yaya geçidinde meydana geldiğinin kesin olarak anlaşılmasına, dosyada çelişkili raporlarda kazanın yerine ilişkin bir ihtilaf olmamasına göre, davalının kaza anına ilişkin görgüsü nedeni ile dinletmek istediği tanık beyanının dosyaya katkı sunmayacağı anlaşılmış olup, bu nedenle de yerel mahkemenin tanık dinletme talebinin reddine dair 03.11.2022 tarihli ara kararı gerekçe içermemekle birlikte sonuç olarak doğru olmakla, bu husustaki istinaf isteminin reddi gerekmiştir,Kusura ilişkin istinaf istemine gelince,Dava konusu olaya ilişkin ceza davasının görüldüğü ... 26. Asliye Ceza Mahkemesi dosyasında soruşturma aşamasında alınan raporla, yargılama sırasında alınan rapor arasındaki çelişkiyi gidermek için Adli Tıp Kurumu'ndan alınan raporda davalının %100 kusurlu olduğu belirtilmiş olmakla çelişkinin giderildiği, istinaf incelemesine konu eldeki dava dosyasından alınan Adli Tıp Kurumu'nun 10.08.2022 tarihli raporununda da aynı doğrultuda rapor düzenlenip, davacının kusursuz, davalı sürücünün %100 kusurlu olduğunun belirtildiği, kazanın yaya geçidinde meydana geldiğinin anlaşılması karşısında, kusura ilişkin mahkemenin kabulü yerinde olmakla, davalıların bu husustaki istinaf isteminin reddi gerekmiştir2- Davalı sigorta şirketi zamanaşımı nedeni ile davanın reddi gerektiğini istinafa getirmiştir.2918 sayılı KTK'nun 109/1. maddesinde; motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler için, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde kaza gününden başlayarak 10 yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür. Maddenin özellikle 2. fıkrasında "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğarsa" ifadesi ile kanun koyucu taraf ayrımı yapmaksızın (davacı, davalı veya dava dışı 3. kişi), fiil cezayı gerektiriyor ise uzamış ceza zamanaşımının uygulanacağını kabul etmiştir.Dava konusu kaza tarihi 19.06.2018, dava tarihi 05.07.2021, ıslah tarihi ise 18.11.2022'dir. Bu hali ile dava ve ıslah tarihinde zamanaşımı süresi dolmamış olup, buna ilişin itinaf isteminin reddi gerekmiştir.3- Mahkemenin görevine ilişkin istinaf istemine gelince,Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK 4/1-a maddesi gereği, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın TTK'da düzenlenen hususlar ticari olup, TTK 5/1 maddesi gereğince ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir.Sigorta Hukuku; 6102 sayılı TTK'nın 6. kitabında, 1401 ve devamı maddelerinde, zorunlu mali sorumluluk sigortası ise 1483 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, bu durumda 6102 sayılı TTK'da düzenlenen hususlardan olması nedeniyle TTK 4/1-a ve 5/1 maddeleri gereği dava, ticari dava niteliğinde ve Asliye Ticaret Mahkemesi görev alanı içinde bulunmakta olup, dava tarihi itibarıyla Bursa Adliyesi'nde müstakil Ticaret Mahkemesi bulunmakla, görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi'dir. Açıklanan nedenlerle davalı sigorta şirketinin bu husustaki istinaf isteminin reddi gerekmiştir.4- Davalı sigorta şirketinin hükme esas alınan aktüerya raporuna yönelik istinaf istemleri değerlendirildiğinde;Çalışma hayatının aktif çalışma dönemi ve emeklilik dönemi olan pasif devre olarak ayrılması ve özel yasaların da çalışma süreleri ayrık olarak belirtilmemiş kişiler (polis, asker vs) yönünden 60 yaşın aktif çalışma devresini, bakiye yaşam süresi varsa bu sürenin de pasif çalışma dönemini oluşturduğu hususu Yargıtay’ın yerleşmiş içtihatlarında kabul edilmiştir (Yargıtay 17 HD ██████████ E- █████████ K sayılı ilam).Pasif devre zararının hesaplanması sırasında esas alınan ücret, bir çalışmanın karşılığı değil, ekonomik bir değer taşıyan yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinin karşılığıdır. Hal böyle olunca da ücretle fiilen çalışanlara uygulanmak için getirilen asgari geçim indiriminin ücretli bir çalışmanın söz konusu olmadığı pasif dönem (devre) zararının hesaplanmasında dikkate alınamayacağı açıktır. Zira asgari geçim indirimi ücretin eki olmadığından, tazminat alacaklarının hesaplanmasında esas ücrete dahil edilemez (Yargıtay 17 HD █████████ E- █████████ K sayılı ilam, Yargıtay 17 HD ████████ E-█████████ K sayılı ilam).Davalı sigorta şirketi vekili davacının kaza tarihinde gelir getiren bir işte çalışmaması nedeniyle davacının geçici iş görmezlik tazminatı talep edemeyeceğini beyan etmiş ise de, geçici iş görmezlik tazminatı yalnızca meslek sahipleri ve çalışıp kazanç elde etmekte olanların değil, uğranılan kaza nedeniyle günlük işlerini yapamayan veya yapmakta zorlanan (daha fazla güç sarfeden) diğer kişilerin de maddi tazminat (efor tazminatı) talep edebileceğinin kabulü gerekmektedir.Geçici iş görmezlik tazminatı, uğranılan kaza nedeniyle günlük işlerini yapamayan veya yapmakta zorlanan (daha fazla güç sarfeden) kişilerin talep edebileceği (efor tazminatı) tazminat türüdür. Geçici iş görmezlik zararı; kazanç getiren bir işte çalışması yahut çalışma imkanı bulunmakla beraber, yaralanması nedeniyle iyileşme süresi içerisinde çalışamaması nedeniyle uğranılan zararlara karşı talep edilebilecektir.Dosyada Bursa Uludağ Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesi'nden alınma 24.08.2022 tarihli Adli Tıp Anabilim Dalı Adli Rapor'una göre; davacının meydana gelen trafik kazası ile illiyetli iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceğinin belirlendiği, başka bir ifadeyle 9 ay süreyle %100 maluliyet oranında geçici iş göremezlik durumu sabit olduğundan davacının %100 malul sayıldığı 9 ay geçici işgöremezlik dönemi için asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak geçici iş göremezlik zararı belirlenmelidir (Yargıtay 4 HD ██████████ E-██████████ K sayılı ilam).Sürücü ve işletenin, zarar görenin geçici iş görmezlik zararlarından sorumlu olması nedeniyle, aracın sigortalı olması halinde 2918 Sayılı KTK 90 maddesi gereğince, sigortacının sorumluluğu TBK hükümlerine göre belirleneceğinden ve geçici iş göremezlik zararları da 2918 Sayılı KTK 92 maddesinde sigorta teminatı dışında tutulmadığından, geçici iş göremezlik tazminatından sigorta şirketi sorumlu tutulabilecektir. 2918 Sayılı KTK 98 maddesi gereğince geçici iş görmezlik zararlarının tedavi giderleri kapsamında olduğundan bahisle, SGK'nın sorumluluğunda olduğu ileri sürülmüş ise de, genel şartlara atıf yapan kanuni düzenleme Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildiği gibi, geçici iş göremezlik zararı tedavi gideri olmayıp, 2918 Sayılı KTK 98 maddesinde geçici iş göremezlik zararlarının SGK'nın sorumluluğunda olduğuna ilişkin düzenleme de yer almamaktadır. 6111 sayılı Yasa ile getirilen düzenlemede; trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin karşılanacağı belirtilmiş olup, geçici iş göremezlik ödemeleri yasa kapsamı içerisinde bulunmadığından davalı sigorta şirketinin geçici iş görmezlik tazminatından sorumlu olmadıkları yolundaki istinaf istinaf isteminin reddi gerekmiştir (Yargıtay 17 HD ██████████ E- ████████ K sayılı ilam).Davalı vekilinin, sürekli emekli olan davacının iş görmezlik tazminatı talep edemeyeceğine ilişkin istinaf istemine gelince, beden gücü kaybına uğrayan kişinin aynı işi zarardan önceki durumuna ve diğer kişilere göre daha fazla efor sarfıyla yaptığı gerçeğinden hareket edilerek bir anlamda zararı, fazladan sarf edilen bu gücün oluşturduğu kabul edilmektedir. Bu nedenle emekli olan davacının uğradığı maluliyet nedeni ile sürekli iş görmezlik tazminatı mümkün olup, buna ilişkin istinaf isteminin de reddi gerekmiştir.Ayrıca davacının gelirinin asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. Zira, asgari geçim indirimi bedeli, fiili çalışmanın karşılığı olan bir ödeme olup, fiilen çalışmayan kişiler için efor kaybı tazminatı hesaplanırken ücrete dahil edilmesi mümkün değildir. Bu itibarla; emekli olup gelir getirici bir işte fiilen çalışmayan davacı için işgücü kaybı (geçici iş görmezlik alacağı da dahil olmak üzere) tazminat hesabı yapılırken, tazminat hesabının yapıldığı tüm dönemlerde, AGİ dahil edilmemiş asgari ücret üzerinden hesap yapılması gereklidir (Yargıtay 4 HD █████████ E-█████████ K sayılı ilam ve █████████ E-█████████ K sayılı ilam).Anayasa Mahkemesi'nin █████/2020 tarih, ███████ - ███████ sayılı kararı ile; 2918 sayılı KTK'nun 90. maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; tazminat hesabında, yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülü uygulaması anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, TRH 2010 yaşam tablosu, progresif rant yöntemi kullanılarak, bilinmeyen devirdeki gelirlerin her yıl için %10 artırılıp, %10 iskonto edilmesi suretiyle, teknik faiz dikkate alınmaksızın hesaplanması gerekecektir (Yargıtay 17 HD █████████ E-█████████ K sayılı ilam).Hükme esas alınan aktüerya raporu yukarıda anılan ilkelere uygun hazırlandığından davalı sigorta şirketinin istinaf isteminin reddi gerekmiştir.Manevi tazminata ilişkin istinaf istemi değerlendirildiğinde;6098 Sayılı TBK 56/1 maddesi gereği, haksız fiil sebebiyle bedensel zarar halinde, zarar gören manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesini isteyebilir. 6098 sayılı TBK 56/2 maddesi gereği, haksız fiil sebebiyle ağır bedensel zarar ya da ölüm halinde, zarar gören veya ölenin yakınları da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesini isteyebilir. Manevi tazminat talep hakkının doğrudan doğruya cismani zarara uğrayan kişiye ait olduğu, yansıma yoluyla aynı eylem nedeniyle manevi üzüntü duyanların kural olarak manevi tazminat talep edemeyeceği ancak kişinin zarara uğraması sonucu anne, baba, eş, çocuk gibi çok yakınlarından birinin de olay sebebiyle ruhsal ve sinirsel sağlık bütünlüğü ağır şekilde bozulmuşsa, onların da manevi tazminat talep edebilecekleri kabul edilmelidir (Yargıtay 17 HD ██████████ E-██████████ K sayılı ilam, Yargıtay 21 HD ██████████ E -██████████ K sayılı ilam).Manevi tazminat, kişilik hakları saldırıya uğrayan tarafın manevi dengesindeki bozulmanın giderilmesi için yasanın ön gördüğü telafi şeklidir. Manevi tazminat adı altında hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek nitelikte olmalı fakat bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmediği unutulmamalıdır. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.Somut olayda, davacının yaralanmasının derecesi, kazada kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, 4721 sayılı MK 4 maddesi birlikte değerlendirildiğinde adı geçen davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarı yerinde olup, davalılar ... ve ... Perde Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf isteminin reddi gerekmiştir.HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına ve istinaf konusu yapılan nedenlere ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesin kararı usul ve yasaya uygun olması nedeniyle davalılar vekillerinin istinaf taleplerinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih ve ...sayılı kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından HMK 353/1-b-1 hükmü gereğince davalılar vekillerinin istinaf kanun yolu başvurularının ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,2- İstinaf kanun yoluna başvuran davalılar ... Perde Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... ... tarafından yatırılması gereken 14.998,11.-TL istinaf karar harcından peşin alınan 3.749,52.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 11.248,59.-TL istinaf karar harcının davalılar ... Perde Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...ı'den alınarak hazineye gelir kaydına,3- İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Sigorta A.Ş. (eski ünvan ... Sigorta) tarafından yatırılması gereken 11.582,61.-TL istinaf karar harcından peşin alınan 2.895,65.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 8.686,96.-TL istinaf karar harcının davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak hazineye gelir kaydına,4- Karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,5- İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,6- İstinaf yargılama giderinin istinafa başvuran taraflar üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-a. hükmü uyarınca kesin olmak üzere █████/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi....Başkan......Üye......Üye-......Katip...