Anahtar kelimeler: Fiile Özlük Beklenilmeden Savcılar Çıkarma Disiplin Hakimler Meslekten Beşinci Dairenin
T.C.
D A N I Ş T A YBEŞİNCİ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: ██████████DAVACI
: ...VEKİLİ : Av. ...DAVALI
: ... Kurulu / ...VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU
: Davacı tarafından, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddine dair aynı Dairenin ... tarih ve ... sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptaline, bu karar nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine karar verilmesi karar verilmesi istenilmektedir.DAVACININ İDDİALARI
: Disiplin soruşturmasına konu fiile ilişkin devam eden ceza yargılamasının sonucu beklenilmeden karar verildiği, savunma hakkının kısıtlandığı, soruşturmanın usulüne uygun yürütülmediği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir.DAVALININ SAVUNMASI
: Disiplin cezası uygulanmasını gerektiren fiil suç teşkil etmese ve hükümlülüğü gerektirmese bile meslekten çıkarma cezası verilebileceği, soruşturma sürecine ilişkin tüm işlemlerde davacının mağduriyetine sebep olacak herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının 2802 sayılı Kanun'un 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin tesis edilen dava konusu kararın hukuka uygun olduğu, davanın reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ
: Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.DANIŞTAY SAVCISI ...'NIN DÜŞÜNCESİ
: Davacı tarafından; 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddine dair aynı Dairenin ... tarih ve ... sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmektedir.Davacı hakkında Gebze Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma dosyası kapsamında, “Rüşvet Almak” suçundan, ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin ... tarihli, ... sorgu sayılı kararı ile CMK 100 md gereğince tutuklama kararı verildiği, Hâkimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarihli, E:... ve K:... sayılı kararı ile; davacıya isnat edilen eylem nedeniyle ... Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere kovuşturma izni verilmesine karar verildiği, ... ACM'nin ... tarihli, E:... ve K:... sayılı kararı ile son soruşturmanın Yargıtay ilgili ceza dairesinde yapılmasına karar verildiği, Yargıtay ... Ceza Dairesinin (ilk derece) ... Esas sayılı dosyasında "Rüşvet Alma" suçundan yapılan yargılamada, Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacı hakkında "Rüşvet Almak" suçundan, dilekçesinde bahsi geçen ve bir süredir almayı düşündüğü araç nedeniyle kendisinden bir miktar borç para aldığını öne sürdüğü, rüşvete aracılık yapan ...'ın da "Rüşvet Vermek" suçundan mahkumiyetine karar verildiği anlaşılmaktadır.2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun meslekten çıkarma cezasını düzenleyen 69. maddesinin son fıkrası:"Disiplin cezasının uygulanmasını gerektiren fiil suç teşkil etmezse ve hükümlülüğü gerektirmese bile mesleğin şeref ve onurunu ve memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte görüldüğü takdirde de meslekten çıkarma cezası verilir." şeklindedir.Anılan Kanun'nun "Ceza soruşturması veya kovuşturması ile disiplin soruşturmasının bir arada yürütülmesi ve zamanaşımı" başlıklı 72. maddesinin ilk fıkrasında "Hâkim ve savcılar hakkında ceza soruşturması veya kovuşturmasına başlanmış olması, aynı olaydan dolayı disiplin soruşturmasını gerektirmeyeceği gibi, ilgilinin mahkûm olması veya olmaması ayrıca disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmez.Disiplin cezasını gerektiren eylem, aynı zamanda bir suç teşkil eder ve bu suç için kanunda daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörülmüş olur ve ceza soruşturması veya kovuşturması da açılır ise, ikinci fıkrada belirtilen süre yerine bu süreler uygulanır. Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca kovuşturma sonucunun beklenmesine karar verilenler hakkında ise, mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren iki yıl geçmekle ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." hükmü yer almaktadır.Disiplin cezası uygulanmasını gerektiren fiil suç teşkil etmese ve hükümlülüğü gerektirmese bile meslekten çıkarma cezası verilebileceği, soruşturma sürecine ilişkin tüm işlemlerde davacının mağduriyetine sebep olacak herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının 2802 sayılı Kanun'un 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin tesis edilen dava konusu kararın hukuka uygun olduğu anlaşılmaktadır.Açıklanan nedenle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Beşinci Dairesince, duruşma için taraflara önceden bildirilen █████/2025 tarihinde, davacı vekili tarafından sunulan dilekçe ile mesleki mazeretinin kabulüne karar verilmesi talep edilmiş ise de, mazeretinin kabul edilmemesine karar verildikten sonra davalı idare vekili Av. ...'nın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı, gelen tarafa usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra tarafa son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten, dosyadaki bilgi ve belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:MADDİ OLAY
:Hakimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı, ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararları ile davacı hakkında soruşturma yapmak üzere soruşturma izni verilmesi teklifinde bulunulmuştur.Anılan soruşturma izni verilmesi tekliflerine Kurul Başkanı tarafından █████/2023 ve █████/2023 tarihinde "Olur" verilmesi üzerine, davacı hakkında; "Gebze Cumhuriyet Savcısı iken görevden uzaklaştırılan (...) ...'ın;Mesleğin şeref ve onurunu ve memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte davranışta bulunduğu,Bu cümleden olarak;İ.O.G. isimli şahsın şüphelisi olduğu ... sayılı soruşturma dosyasının lehine sonuçlanması amacıyla, daha önceden tanıdığı Y.C.E. vasıtasıyla İ.O.G.'den 250.000 TL'si peşin, 250.000 TL'si dosya kapandıktan sonra ödenmek üzere toplam 500.000 TL para ile ... marka cep telefonu talep ettiği hususunun İ.O.G. tarafından Gebze Cumhuriyet Başsavcılığına ihbar edilmesi üzerine başlatılan █████████ sayılı soruşturma sürecinde, İ.O.G.'nin █████/2023 günü kendisiyle Adliye Lojmanının bulunduğu Çayırova İlçesi, Akse Mahallesinde bulunan Güzeltepe Konutları otoparkında buluşacağını, temin etmiş olduğu seri numaraları alınan 150.000 TL'yi kendisine teslim edeceğini Gebze Cumhuriyet Başsavcılığına bildirmesi ve devamında güvenlik görevlileri tarafından gerekli tertibatların alınmasını takiben İ.O.G.'nin rüşvete aracılık yapan Y.C.E. ile birlikte Güzeltepe Konutlarındaki A-4 Blok'ta bulunan evine gidip soruşturma dosyasının kapatılması karşılığı seri numaraları tespit edilen parayı çanta içerisinde evinin kapısında kendisine teslim etmesi sonrası olay yerinde hazır bulunan kolluk güçleri ve Gebze Cumhuriyet Başsavcıvekili K.D. nezaretinde konutunda yapılan arama sırasında İ.O.G. tarafından kendisine teslim edilen ve içerisinde seri numaraları belirtilen rüşvete konu para dolu çantayı kolluk görevlilerine kendi rızası ile teslim ettiği," şeklindeki iddialar nedeniyle soruşturma başlatıldığı, davacıya isnat olunan eylemlere ilişkin Kurul müfettişleri tarafından yapılan soruşturma sonucunda düzenlenen █████/2023 tarihli soruşturma raporu ve soruşturma dosyasının incelenmesi sonucunda Hakimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; "... B.D. isimli şahıstan, nöbetçi olduğu cumartesi gününe denk gelen █████/2022 tarihinde adliyeye gelerek İ.O.G. hakkında yapacağı şikâyete konu dilekçesini elden kendisine vermesini isteyip ifadesini aldıktan sonra da nöbetçi kâtip A.Ş.'den Gebze Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sırasına kaydedilen dosyanın kendisine düşürülmesini istemek suretiyle, soruşturmayı özel amaçları için takip etme iradesini en baştan ortaya koyduğu anlaşılan ilgilinin, dosya şüphelisi İ.O.G. ile ortak tanıdıkları olan Y.C.E. vasıtasıyla irtibat kurarak soruşturmanın kapatılması karşılığı kendisinden 500.000 TL para ve 2 adet ... marka telefon istediği, ilgilinin dosya şüphelisi İ.O.G. ve ortak tanıdıkları Y.C.E. ile görüşmelerini genelde adliye odasında, adliye dışında yüz yüze veya Whatsapp üzerinden sesli görüşme şeklinde gerçekleştirdiği, Dosya şüphelisi İ.O.G.'nin, kendisinden rüşvet istenilmesinden rahatsızlık duyarak konuyu (ses kayıtları ve Whatsapp yazışmaları ile birlikte) Gebze Cumhuriyet Başsavcılığına müracaat ettiği, bunun üzerine ihbar başlatılan ... sayılı soruşturma kapsamında, İ.O.G.'nin verdiği bilgiler doğrultusunda rüşvet konusu paranın teslim edileceği günün tespit edilerek, Başsavcılık ve kolluk görevlileri tarafından gerekli tedbirlerin alınması sonrasında, İ.O.G. ve Y.C.E.'nin █████/2023 ilgilinin konutuna giderek içerisinde 150.000 TL olan çantayı elden teslim ettikleri, olayı yakından takip eden kolluk güçlerinin paranın tesliminin hemen akabinde ilgilinin konutta arama yaparak daha önceden seri numaraları alınmış suça konu paralarla birlikte ilgiliyi suçüstü yakaladıkları, olay tarihinde ilgilinin uhdesinde bulunan Gebze Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma şüphelisi İ.O.G.'den, hakkındaki soruşturmayı kapatmak vaadi ile istediği maddi menfaati aldıktan hemen sonra suçüstü yakalanarak ... Sulh Ceza Hâkimliğinin ... sorgusu kapsamında rüşvet almak suçundan tutuklanan ilgili ...'ın soruşturmaya konu edilen ve sübut bulduğu anlaşılan bu davranışının mesleğin şeref ve onurunu bozacak nitelikte olduğu anlaşılmakla, ..." şeklindeki gerekçe ile davacının 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası gereğince meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.Anılan karara karşı yapılan yeniden inceleme talebinin Hakimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedildiği, bu karara karşı yapılan itirazın ise Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedildiği görülmüştür.Bunun üzerine meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddine dair aynı Dairenin ... tarih ve ... sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptaline, bu karar nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.UYAP ortamında yapılan incelemede davacı hakkında disiplin cezasına konu fiilleri nedeniyle yürütülen ceza yargılaması neticesinde, Yargıtay ... Ceza Dairesinin (İlk Derece) ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davacının, "Rüşvet Alma" suçundan 4 yıl 5 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, anılan kararın Yargıtay Ceza Genel Kurulunda temyiz incelemesinde olduğu görülmüştür.İLGİLİ MEVZUAT
:2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin 1. fıkrasında, "... Meslekten çıkarma: Bir daha mesleğe alınmamak üzere göreve son verilmesidir. 68 inci maddenin (e) bendinde yazılı hallerden dolayı hangi sınıf ve derecede olursa olsun iki defa, diğer hallerden dolayı bir derecede iki veya derece ve sınıf kaydı aranmaksızın üç defa yer değiştirme veya derece yükselmesinin durdurulması cezası almış olmak veya taksirli suçlar hariç olmak üzere, altı aydan fazla hapis veya affa uğramış olsa bile 8 inci maddenin (h) bendinde yazılı suçlardan biri ile kesin hüküm giymek meslekten çıkarılmayı gerektirir. Ancak, verilen cezanın 8 inci maddenin (h) bendinde yazılı suçlardan dolayı verilmemiş olması ve cezanın ertelenmiş, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki tedbirlerden birine çevrilmiş veya yüzseksen günden fazla adlî para cezası olması halinde meslekten çıkarma cezası yerine, yer değiştirme cezası verilir."; 2. fıkrasında, "Birinci fıkra dışında kalan ceza mahkûmiyetlerinin ertelenmiş veya 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki ceza veya tedbirlere çevrilmiş olup olmadığına bakılmaksızın suçun niteliğine göre 64, 65, 66, 67 veya 68 inci maddelerde sayılan disiplin cezalarından biri verilir."; son fıkrasında ise, "Hükümlülüğü gerektiren suç, mesleğin şeref ve onurunu bozan veya mesleğe olan genel saygı ve güveni gideren nitelikte görülürse, Kanunda daha alt derecede bir disiplin cezası öngörülmemiş olmak kaydıyla, cezanın miktarına ve ertelenmiş veya 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki ceza veya tedbirlerden birine çevrilmiş olup olmadığına bakılmaksızın, meslekten çıkarma cezası verilir. Disiplin cezasının uygulanmasını gerektiren fiil suç teşkil etmezse ve hükümlülüğü gerektirmese bile mesleğin şeref ve onurunu ve memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte görüldüğü takdirde de meslekten çıkarma cezası verilir." hükmüne yer verilmiştir.Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun █████/2006 tarih ve 315 sayılı kararıyla kabul edilip benimsenen ve tüm hakim ve savcılara duyurulan Bangalor Yargı Etiği İlkeleri'nin 2.1. maddesinde, "Hakim, yargısal görevlerini tarafsız, önyargısız ve iltimassız olarak yerine getirmelidir."; 2.2. maddesinde, "Hâkim, mahkemede ve mahkeme dışında, yargı ve yargıç tarafsızlığı açısından kamuoyu, hukuk mesleği ve dava taraflarının güvenini sağlayacak ve artıracak davranışlar içerisinde olmalıdır."; 3.2. maddesinde, "Hakimin hal ve davranış tarzı, yargının doğruluğuna ilişkin inancı kuvvetlendirici nitelikte olmalıdır. Adaletin gerçek anlamda sağlanması kadar gerçekleştirildiğinin görüntü olarak sağlanması da önemlidir.", 4.2. maddesinde, "Kamunun sürekli denetim sujesi olarak hâkim, normal bir vatandaş tarafından sıkıntı verici olarak görülebilecek kişisel sınırlamaları kabullenmeli ve bunlara isteyerek ve özgürce uymalıdır. Hâkim, özellikle yargı mesleğinin onuruyla uyumlu bir tarzda davranmalıdır." şeklinde ilkelere yer verilmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Hâkimlik ve savcılık mesleği, kariyer bir meslek olup, bu görevi ifa eden yargı mensuplarının, toplum nezdinde güvenilir ve saygın kişiler olması gerekir. Toplumun yargı kurumlarına, yargı kararlarına ve yargı mensuplarına saygı duymalarının sebebi, yargının tarafsızlığı ve bağımsızlığı yanında yargı mensuplarının kişiliklerine olan güvenden de kaynaklanmaktadır. Yargı kurumlarının itibarı ve güvenilirliği, hâkimlik ve savcılık mesleğini icra eden yargı mensuplarının kamuoyu nezdindeki itibarı ve saygınlığı ile eş orantılıdır. Hakimlik ve savcılık mesleğinin şeref ve onurunu, nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte fiilleri işleyen hâkim ve savcıların meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmaları ile korunan hukuki değer, yargı kurumlarının ve yargı mensuplarının toplum nazarındaki saygınlıkları ve itibarlarıdır. Bu mesleğin onur ve şerefi; hem yargı mensuplarının öncelikle kendi kişiliklerine yönelik saygınlığı ve hem de toplumun yargı kurumlarına ve yargı mensuplarına duyduğu genel güven ve saygınlığı ifade eder.Hukuk Devleti, yargı kurumlarının ve yargı mensuplarının kamuoyundaki güven ve itibarını (saygınlığını) korumak ve buna aykırı her türlü tutum ve davranışları suç sayarak cezalandırmakla görevli ve sorumludur. Bu nedenle, kanun koyucu, yargı mesleğinin onur ve şerefini bozucu eylem ve davranışlarda bulunan yargı mensuplarını disiplin hukuku açısından meslekten çıkarma cezası yaptırımına bağlamıştır.Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile soruşturma raporları ve eklerinin bir bütün olarak incelenmesinden; davacının, şüpheli İ.O.G. ile ortak tanıdıkları olan Y.C.E. vasıtasıyla irtibat kurarak soruşturmanın kapatılması karşılığında 500.000 TL para ve 2 adet ... marka telefon istediği, İ.O.G. ve Y.C.E.'nin davacının konutuna giderek içerisinde 150.000 TL para olan çantayı elden teslim ettikleri, kolluk güçlerinin konutta arama yaparak daha önceden seri numaraları alınmış paraları davacının evinde ele geçirdiği, bu haliyle davacının, bir yargı mensubundan beklenen davranış tarzına uygun düşmeyecek nitelikte olay ve ilişkilerin içerisine girdiği, dolayısıyla davacının mesleğin şeref ve onurunu, memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte eylemlerde bulunduğunun sübuta erdiği anlaşılmıştır.Bu durumda; davacının eylemleri, "mesleğin şeref ve onurunu ve memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte" olduğundan, eylemine uyan 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası hükmü uyarınca meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin karara karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddedilmesine yönelik itirazın reddine ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Dava konusu kararda hukuka aykırılık görülmediğinden davacının bu karar nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine isteminin de reddi gerekmektedir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Hakimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddine dair aynı Dairenin ... tarih ve ... sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,2. Davacının bu karar nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,4. Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.