kavşağına bitişik bağlar motorsiklet cismani müzakere esnada orta hasarlı seyir

Anahtar kelimeler: Kavşağına Bitişik Bağlar Motorsiklet Cismani Müzakere Esnada Orta Hasarlı Seyir

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9.HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ

: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ

: █████/2023

NUMARASI

: ███████ Esas - █████████ Karar

DAVA

: Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 13.07.2021 tarihinde saat 23:54 sıralarında müvekkillerinden ...'un sevk ve idaresindeki motorsiklet ile Bitişik Bağlar Orta Sk. üzerinde seyir halindeyken Bitişik Bağlar Sk. kavşağına geldiği esnada ... plakalı ...'nın sevk ve idaresinde bulunan aracın çarpmasıyla yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağına göre müvekkilin ağır yaralanmasına neden olan ... plakalı aracın sürücüsü ...'nın söz konusu kazada %100 kusurlu olduğunu, davacı ... ...'ın kaza tarihinde 18 yaşını doldurmadığını, davacı ... ... ...'ın ise kaza tarihinde henüz 18 yaşını doldurduğunu, müvekkillerinin olay yerinde bilincini kaybettiğini, geçici ve sürekli iş göremezlik zararlarının tespitini talep ettiklerini, müvekkillerinin yaşanan kaza nedeniyle yaralanmalarının kendileri üzerinde tarifi mümkün olmayan bir korku ve acı bıraktığını bu nedenle manevi tazminat talep ettiklerini, kazada kusurlu olan ... Plakalı aracın kaza tarihi itibari ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında davalı ...Şirketi’ne sigortalı bulunduğunu belirterek müvekkili ... ... için 900,00 TL maddi tazminat, 150.000,00 TL manevi tazminat, müvekkili ... ... ... için 100,00 TL maddi tazminat, 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işlemiş ve işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı sürücü ve işletenden tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, ceza dosyasının sonucunun beklenilmesini talep ettiklerini, maluliyet raporu alınması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere tazminat hesabının genel şartlar uyarınca TRH 2010 tablosu esas alınarak ve %1,8 teknik faiz oranı kullanılarak yapılmasını talep ettiklerini, davacılar kask gibi gerekli ve zorunlu olan koruyucu tertibat kullanmadığından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve tedavi gideri talepleri teminat dışında olduğunu, geçici bakıcı gideri yönünden hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; Davacı ... ... için 3.391,08 TL geçici iş göremezlik, 901.079,82 TL sürekli iş göremezlik, davacı ... ... ... için 8.477,70 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte poliçe limiti ile sınırlı olarak, diğer davalılar yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, Fazlaya ilişkin isteminin reddine, Davacı ... ... için 80.000,00 TL, davacı ... ... ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan alınarak davacılara ödenmesine, Fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacılar vekili, davalı ...A.Ş. vekili, davalılar ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı ... ...'ın öğrenci olduğunun dikkate alınmadığını, davacının desteğinin üniversite öğrencisi olmasına göre, ilerde okulunu bitirdiği gündeki ücreti, emsallerine göre belirlenip tazminatın buna göre hesaplanması gerektiğini, kararının vekalet ücreti yönünden bozulması gerektiğini, her bir davacı yönünden maddi ve manevi tazminat için ayrı ayrı vekalet ücreti takdir etmesi gerekirken tek bir vekalet ücretine hükmetmesinin hukuka ve usule aykırı olduğunu, davalı sürücü meydana gelen tarik kazasında %100 kusurlu olup 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'ndan kaynaklanan sağdan gelen araca geçiş hakkı verme yükümlülüğünü ihlal ettiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı ...A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ... ... bakımından itirazlar; Davacı vekili tarafından müvekkili şirket aleyhine yapılan işbu başvuruda başvuru şartının gerçekleşmediğini, kabul anlamına gelmemek üzere tazminat hesabının Genel Şartlar uyarınca TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak ve %1,8 teknik faiz oranı kullanılarak yapılmasını talep ettiklerini, hesap raporunda, malul kalan kişinin geliri olarak esas alınacak gelirin; vergilendirilmiş gelir olması gerektiğini ve kaza tarihindeki geliri esas alınması gerektiğini, geçici iş göremezlik talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik talebinin teminat dışında olduğundan kabulünün mümkün olmadığını, başvuru sahibinin zararın meydana gelmesinde müterafik kusuru bulunduğunu, davalı ... ... ... bakımından itirazlar; geçici iş göremezlik talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik talebinin teminat dışında olduğundan kabulünün mümkün olmadığını, başvuru sahibinin zararın meydana gelmesinde müterafik kusuru bulunduğunu, davacı lehine hesaplanan vekalet ücretinin hatalı olarak hesaplandığını, teminat limiti olan 430.000,00 TL üzerinden hesaplanması gerekirken teminat limitini aşan tüm alacak tutarı üzerinden hesaplandığını, müvekkili şirketin yargılama gideri ve harç yönünden de teminat limiti ile sorumlu olduğunu

belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalılar ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemece kusur tespitinde eksik ve hatalı inceleme yapıldığını, davacının asli kusurunun söz konusu olduğunu, hesap raporuna esas alınan maluliyet raporunun yanlış yönetmeliğe göre düzenlendiğini, müterafik kusur indirimi uygulanmamasının hatalı olduğunu, davacılar koruyucu tertibat kullanmadığından zararın oluşmasına, zararın artmasına kendilerinin sebebiyet verdiğini, davacı ...'in olayda hatır için taşındığını, askerlik döneminin tazminat hesabında dikkate alınmadığını, davacılar vekilinin istinafa başvuru dilekçesinde davacının üniversite öğrencisi olduğundan ileride okulunu bitirdiği gündeki ücrete göre kazancının belirlenip tazminatın buna göre hesaplanması gerektiği yönünde itirazda bulunmuş olup işbu itirazlarının hukuka aykırı olduğundan reddi gerektiğini, davacı ...'un kaza tarihinde 18 yaşından küçük olup lehine geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olup kararın bu yönden de kaldırılması gerektiğini, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dosya kapsamından 13.07.2021 tarihinde davacı sürücü ... ... idaresindeki ... plakalı motosiklet ile Bitişik Bağlar Orta Sokak üzerinden seyirle Bitişik Bağlar Sokak kavşağına geldiği sırada motosikletin ön kısımları ile solundan Bitişik Bağlar Sokak'ı takiben kavşak müşterek alanına katılan davalı sürücü ... idaresindeki ... plakalı otomobil ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıların yaralandığı ve bu yaralanmaları nedeni maddi ile manevi tazminat talep ettiği anlaşılmıştır.

Mahkemece ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan kusur raporunda; Davacı sürücü ... ... idaresindeki motosiklet ile kavşak mahalline yaklaşırken hızını uygun seviyeye düşürmesi, solundaki kavşak kolundan seyirle kavşak müşterek alanına katılan araç nedeniyle zamanında etkin tedbir alması gerekirken bu hususlara riayet etmeyerek mevcut seyri ile katıldığı kavşak müşterek alanında karıştığı olayda %20 oranında tali; davalı sürücü ... idaresindeki otomobil ile seyri sırasında gereken dikkat ve özeni yola vermesi, kavşak mahalline yaklaşırken hızını uygun seviyeye düşürmesi, sağındaki kavşak kolundan seyirle gelmekte olan araçlara ilk geçiş hakkını vermesi, kavşak müşterek alanına katılımını uygun bir anda kontrollü gerçekleştirmesi gerekirken bu hususlara riayet etmeyerek mevcut seyrini sürdürmesi sonucu gerçekleşen olayda %80 oranında asli kusurlu olduğu belirtilmiştir. Mahkemece alınan kusur raporu ile kaza tespit birbiriyle örtüştüğü ve olayın oluşuna uygun düştüğü nazara alındığında kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan aktüerya raporunun ve maluliyet istinaf talep eden davalılara HMK'nın 281. maddesi gereğince ihtarat içeren tebligat ile tebliğ edildiği halde davalılar süresi içerisinde rapora itiraz etmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda HMK'nın 281. maddesi çerçevesinde maluliyet tespiti ile bilirkişi raporunda hesaplama bakımından davacılar lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gibi HMK'nın 357/1. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dışında İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddialar ve savunmalar dinlemeyeceğinden davalıların maluliyet tespiti ile tazminat hesabına ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Dava tarihi itibariyle 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesinde yapılan değişiklik yürürlükte olup, davacılar vekilinin dava tarihinden önce davalı sigorta şirketine başvurduğu ancak eksik belge verildiğinden işlem yapılamadığı, eksik belge ile müracaat yapılmış olsa dahi başvuru koşulunun yerine getirildiğinin kabulü ile karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

TBK'nın 54. maddesi ile KTK'nın 98. maddesi birlikte değerlendirildiğinde, kazadaki yaralanmadan kaynaklanan iyileşme sürecindeki geçici bakıcı gideri, geçici işgöremezlik ve belgesiz tedavi giderlerine ilişkin zarardan sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu poliçe ile üstlenen sigorta şirketine aittir. Başka bir ifadeyle geçici iş göremezlik zararı bedeni zarar teminatı ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında olup, 6111 sayılı yasa uyarınca tedavi gideri kapsamında değerlendirilemez. Bu nedenle bakıcı giderleri zararlarının, poliçedeki tedavi giderleri teminatından, geçici ve kalıcı işgöremezlik zararının ise sakatlık ve ölüm teminatından karşılanması gerektiğinden davalı Sigorta Şirketinin geçici işgöremezlik tazminatı sorumluluğu bulunmadığına ilişkin istinaf talebi yerinde değildir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin ██████████ E. - ██████████ K. sayılı kararı).

Çalışma gücü kaybı zararının hesabında yaralanan veya malul olanın gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır. Malul kalanın kaza tarihi itibariyle mesleği ve geliri tespit edilmelidir. Kişinin herhangi bir işi yoksa, geliri asgari ücret kabul edilerek, raporun hazırlandığı tarihteki net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılacaktır. Eğer malul kalanın gelirinin asgari ücret üzerinde olduğu, bir başka anlatımla herhangi bir iş yerinde çalıştığı ya da bir meslek icra ettiği ve asgari ücret üzerinde bir gelir elde edildiği iddia ediliyorsa bunun ispat edilmesi gerekir. Davacılar vekili dava dilekçesinde davacı ...'un lise öğrencisi olduğunu beyan edilmiş, gelire ilişkin belge sunulmamıştır. Bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde davacı ...'un ... Ünüversitesi Adalet bölümünde öğrenci olduğu belirtilmiştir. Öğrenci belgesinin incelenmesinde kayıt tarihinin 2022 yılı olduğu görülmüştür. Mahkemece fiili duruma göre davacının eğitim durumu ve mezuniyet tarihine göre mesleği ve elde edeceği ücret araştırılmadan asgari ücret üzerinden hesaplama yapılan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi doğru olmamıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesinde, sigorta şirketlerinin zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde maddi tazminattan sorumlu olduğu düzenlenmiştir. Zarar miktarının limiti geçmesi halinde trafik sigortacısı hükmedilen miktara ilişkin yargılama giderlerinin tamamından değil sadece poliçe limitinin tazminat miktarına oranına göre sorumlu tutulmalıdır. Mahkemece davalı Sigorta Şirketi yönünden sigorta limitini geçen maddi tazminata hükmedildiği halde poliçe limitinin tazminat miktarına oranına göre harç ve yargılama giderinin hesaplanmamış olması, avukatlık ücretinin de poliçe limiti üzerinden hesaplanmamış olması doğru olmamıştır.

İhtiyari dava arkadaşı olan davacıların her birinin ayrı ayrı manevi tazminat talebinde bulunmuş olması, her birinin davasının diğerinden bağımsız olması ve aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda da esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak; her bir davacı yönünden lehine hükmedilen tazminat miktarına göre ayrı ayrı vekalet ücreti verilmesi gerekir. Bu nedenle İlk Derece Mahkemesince maddi ve manevi tazminat talepleri bakımından ayrı ayrı olmak üzere kabul edilen kısım için davacılar yararına ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde tek vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmadığından bu yöne değinen istinaf itirazının kabulüne karar verilmiştir.

Daire kararımız kapsamına göre davacı ...'un tespit edilecek gelir durumuna göre manevi tazminat belirlenmesi gerektiğinden bu aşamada manevi tazminat miktarına ilişkin istinaf talebi değerlendirilmemiştir.

TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/1.maddesi ve 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu, davacının yaralanmasının mahiyeti ve iyileşme süresi, ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, yukarıda açıklanan ilkelerle birlikte dikkate alındığında mahkemece davacı ... yönünden belirlenen manevi tazminat miktarının bir miktar düşük olduğu kanaatine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacılar vekili, davalı ...A.Ş. vekili, davalılar ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

KARAR

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :

1-Davacılar vekili, davalı ...A.Ş. vekili, davalılar ... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-İstinaf karar harcının istek halinde İlk Derece Mahkemesince yatırana iadesine,

4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,

5-Davacılar, davalı ... Sigorta, davalılar ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

6-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026