Anahtar kelimeler: Bam Cismani Esaskarar Başkan Yazim Katip Ölüm Üye Karara Sebebiyle
T.C..... BAM ..... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ...../...-.../....
T.C........BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A........ HUKUK DAİRESİ K A R A RDOSYA NO
: .../....KARAR NO
: .../....BAŞKAN
:.......ÜYE
: ...........ÜYE
: ........KATİP
: ........İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: .... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: .../....KARAR NO
: .../...KARAR TARİHİ
: .......İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ
: .........DAVACI
: ............VEKİLLERİ
: Av. .........DAVALI
: 1 -............VEKİLİ
: Av. ..............DAVALI
: 2 -...............DAVALI
: 3 -.........VEKİLİ
: Av..........DAVANIN KONUSU
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)B.A.M. KARAR TARİHİ
: ......KARAR YAZIM TARİHİ
: ............Davacı tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karara süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde, davalıların maliki, sürücüsü ve ZMMS sigortacısı olduğu aracın, müvekkilinin kullandığı araca çarparak yaralanmasına neden olduğunu, olay nedeniyle davacının üzüntüye kapıldığını ileri sürerek, 500 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı .....vekili cevap dilekçesinde, aracın davalı şirketten 04.02.2014 tarihinde bir yıl süreyle kiralandığını, olayda davalının kusuru bulunmadığını, manevi tazminat talebinin yerinde olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.Davalı ............. vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin maliki olduğu aracın 04.02.2014 tarihinde bir yıl süreyle diğer davalıya kiralandığını, olayda davacının da kusuru bulunduğunu, manevi tazminat şartlarının oluşmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.Mahkemece, manevi tazminat isteminin kabulü ile, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..................müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.Davalı ................ vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde, kararın gerekçesiz olduğunu, müvekkilinin işleten sıfatının bulunmadığının bilirkişi raporlarında açıkça belirtildiğini ve müvekkili yönünden husumet nedeniyle red kararı verilmesi gerektiğini, manevi tazminat koşullarının oluşmadığını, beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
:Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı şirketin işleten sıfatının bulunup bulunmadığına ilişkindir.2918 sayılı KTK hükümlerine göre, trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur (Yargıtay 17 HD █████████ E-█████████ K sayılı ilam). Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.2918 sayılı KTK 3 maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek öğretide, gerekse Yargıtay uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda, getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır (Yargıtay 17 HD █████████ E-████████ K sayılı ilam).Davalı ................. vekilinin işleten sıfatlarının bulunmadığını belirterek .... ......... Noterliğinde imzalanan 04.02.2014 tarihli bir yıl süreli araç kiralama sözleşmesini, kazaya karışan otobüsün kira faturalarını, davalı ........ tarafından davalı şirkete kesilen servis ücreti faturalarını ibraz etmesine rağmen zarardan sorumlu tutulmasına ilişkin ilk karar ........Bölge Adliye Mahkemesi ....... Hukuk Dairesinin ..../...-...../.... sayılı ilamı ile; davalı şirketin işleten sıfatının bulunup bulunmadığı hususunda eksik araştırma yapıldığı gerekçesi ile kaldırılmış, istinaf kararı doğrultusunda bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi ticari defter ve kayıtlarda yaptığı incelemeye göre davalı şirketin işleten sıfatının bulunmadığını bildirmesine rağmen davalı şirketin manevi tazminattan davalı İsmail ile birlikte sorumlu tutulması hatalı olup, davalı şirket vekilinin bu yöndeki istinaf istemi yerindedir.Ancak, 2918 sayılı KTK 3 ve 19 maddeleri gereği trafik kaydı işleteni kesin olarak gösteren bir karine değilse de onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğinde olup, zarar gören kişi davasını açmadan önce işletenliğin trafik kaydında adı yazılı kişiden başkasına satış yoluyla bile olsa geçmiş olup olmadığı konusunda bir araştırma yapmakla yükümlü kılınamaz. Olağan olanı, husumetin trafik kaydında adı yazılı kişiye yöneltilmesidir. Nitekim davacı taraf da mevcut kayda dayanarak işleten sıfatıyla davalı şirkete de husumet yöneltmiş ve onun işleten olmadığı ancak sunulan ve getirtilen delillerle belirlenmiş olup, davalı şirket aleyhine bu davanın açılmasında davacının kusuru bulunmadığından davanın, davalı şirket yönünden reddi üzerine davalı şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir. (Yargıtay 4 HD ██████████ E- ████████ K sayılı ilam)Mahkemece, davacının maddi tazminat taleplerinin konusuz kaldığını belirtmesine ve açıkça feragat beyanı olmamasına rağmen maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.......Bölge Adliye Mahkemesi ........ Hukuk Dairesinin .../....-.../....sayılı ilamı ile ilk karar kaldırılmasına rağmen bozma sonrası kararda maddi tazminat ile ilgili hüküm bulunmaması hatalı olmuştur.6100 sayılı HMK 355.maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, davalı............ vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkeme kararının düzeltilerek esas hakkında hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı ..............vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve .../...-.../... sayılı kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,a)Davacının maddi tazminat talebi konusuz kaldığından maddi tazminat talebi ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına,b)................. hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine,c)Davacının manevi tazminat talebinin kabulüne, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı İsmail Hatta 'dan alınarak davacıya verilmesine,d)Alınması gereken 683,10 TL nispi harçtan peşin alınan 35,87 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 647,23 TL karar ve ilam harcının davalı İsmail Hatta'dan alınarak hazineye irat kaydına,e)Davacı tarafça yapılan 35,87 TL peşin harç ile 27,70 TL başvurma harcının davalı İsmail Hatta'dan alınarak davacıya verilmesine,f)Davacı tarafından karşılanan 1.000,00 TL bilirkişi reddiyatı ile 1.082,40 TL posta ve tebligat masrafından ibaret toplam 2.082,42 TL yargılama giderinin davalı...........'dan alınarak davacıya verilmesine,g)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hükmedilen manevi tazminat tutarı yönünden taktir ve tayin olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalı ..........'dan alınarak davacıya verilmesine,h)Artan gider avansının kararın kesinleşmesine müteakip yatırana iadesine,2-Davalı ............. vekili tarafından yatırılan 179,90 TL maktu istinaf karar harcının talep halinde iadesine,3-Karar tebliğ ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a hükmü uyarınca kesin olmak üzere █████/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi...........Başkan............Üye..........Üye.............Katip.............