Anahtar kelimeler: Gömme Pisti Işığını Heliport Özetidavacı Helikopter Büyükelçilik Kurarak Temas Satımdan
T.C.
İSTANBUL1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ... (Satıcı), Müvekkil Şirket ... şirketi Türkiye temsilcisi ... (Alıcı) ile ...'da temas kurarak ...'da büyükelçilik konutunda değişik tarihlerde görüştüğünü, ...'un bu görüşmelerde müvekkili şirketin ihtiyacı olan 26 adet Heliport gömme helikopter pisti ışığını 22.800 USD bedeli karşılığı temin edebileceğini ifade ettiğini, bu teklifi değerlendiren ve olumlu bulan müvekkili şirketin alınacak ürünün teknik özelliklerinin değerlendirilmesi için mühendis temsilcisi...'yi 20 Nisan 2024 tarihinde ...'dan Türkiye'ye gönderdiğini, müvekkili şirketin mühendisi ..., ... ile birlikte 21 Nisan 2024 tarihinde saat: 18:00 de ...'da büyükelçilik ikametinde davalı ... ile bir araya gelmiş ve alınacak ürünün alıcının aradığı teknik özelliklere uygun olup, olmadığını incelediğini ve teklif edilen ürünün teknik özelliklerinin satın alınmak istenen teknik özelliklere uygun olduğu teyid edildiğini, satıcı ..., müvekkili şirket ... Alıcıya teknik özellikleri belirtilen 26 adet Heliport gömme ışığını 22.800.-USD temin edebileceğini, bedelin ödenmesinden sonra 10 hafta içinde teslim etmeyi taahhüt ettiğini, alıcı müvekkili şirketin, satış beledi olan 22.880 Amerikan doları satıcı ...'un gönderilmesini istediği ... IBAN hesabına █████/2024 tarihinde banka havalesi ile gönderdiğini, davalı ..., müvekkili şirket temsilcisi ...'ya 6 Ağustos 2024 tarihinde 11:26 da gönderdiği elektronik mesajda ...'dan gönderilen 22.800 USD havalenin Türkiye'de ...merkez şubeye geldiğini yazdığını, davalı satıcı ... müvekkili şirket ... şirketi temsilcisi ...ile ...'da başından sonuna kadar tüm görüşmeleri yapan, ihtiyaç duyulan ürünü temin edebileceğini söyleyen, ürün bedelinin ne zaman hangi bankaya, hangi hesaba yatırılacağını söyleyen kişi olduğunu, ürünün teknik özelliklerini ...'da mukim ... ile birlikte bu görüşme için ...'dan Türkiye'ye gelen mühendis ... ile birlikte 21 Nisan 2024 tarihinde saat: 18:00 de ...'da büyükelçilik ikametinde değerlendirme toplantısına katılan kişi olduğunu, müvekkili şirket, davalı müvekkili şirketi, davalı ... dışında kimseyle görüşmemiş, pazarlık etmemiştir. Teknik özelliklerin uygunluğunun değerlendirilmesi için ...'dan gelen teknik mühendis ... satıcı ... dışında başka bir kimse ile görüşmediğini, müvekkili şirket, davalı satıcı ... talimatıyla ürün bedelini...IBAN hesabına gönderdiğini, ödemeden sonra 8 hafta içinde, █████/2024 tarihinde teslimat yapılacağı taahhüt edilmesine rağmen aradan 38 hafta geçmiş ve teslimat yapılmadığını, davalı tarafın temerrüde düştüğünü, müvekkili şirketin ürün bedelini ödedikten sonra davalıların mesajlarından ve tavırlarındaki değişiklikten aslında böyle bir ürünü hiç teslim etmek amacı içinde olmadıklarını, başından itibaren dolandırmak amaçlı hareket ettiklerini, açıklanan ve resen dikkate alınacak sebeplerle, teslim edilmeyen ürün bedeli olana 22.800 USD in iadesine (894.000,00-TL), davalı tarafın müvekkili şirketin gelirinde azalmaya yol açtığından ve ayrıca helikopter pistinin ışıklandırılmaması sonucu hedeflenen gelir artışından mahrum kalan müvekkiline (TBK:112-125) tazminat ödemesine, 22.800 USD alacağın █████/2024 tarihinden itibaren ticari faizlere uygulanan en yüksek reeskont faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılardan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davada davacı tarafın dava dilekçesi ile özetle; müvekkilline 26 adet Heliport gömme helikopter pisti ışığının 22.800 USD karşılığı temini için müvekkili görüştüklerini, toplantı ve anlaşma yaptıklarını ve bu parayı banka yoluyla gönderdiklerini ancak malların kendilerine teslim edilmediğini iddia ederek 22.800 USD nin faizi ile birlikte kendisine ödenmesini talep ettiğini, işbu dava da mahkememizin görevi olmadığını, müvekkilinin ikamet adresinin ...olduğunu, ... Mahkemelerinin yetkili olmadığını, müvekkilinin davada davalı olmasının hukuka uygun olmadığını, husumet itirazlarının olduğunu, müvekkilinin bu olaydaki tek fonksiyonun davacı ile diğer davalıyı bir araya getirmek olduğunu, davalı olarak işbu davada yer olmasının hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle mahkemece görevli dosya incelenen müvekkili açısından davanın husumetten reddini talep ettiklerini, müvekkilinin ... olarak atama dosyası ...'dan ülkemize geldiği günlerde kendisi ... Büyükelçilik binasında ... heyetleri ile ülkemizi doğru temsil etmek siyasi, insani ve iş birlikleri geliştirilmesi için sürekli görüşmeler yaptığını, müvekkilinin 2023 yılı başından bugüne ... vatandaşlarına hastanelerde destek olduğunu, öğrencilerine barınma ve insani yardım sağladığını, iş ve staj ihtiyaçlarında destek olduğunu, ülkeler arası ilişkilerin gelişmesine dair bir çok konuda da destek olduğunu, müvekkilinin sağlamış olduğu bu katma değerleri ...üyükelçisi ve ekibi yakından gayet iyi bilindiğini, müvekkilinin ülkemiz tarafındaki Fahri Konsolosluk dosyası da halihazırda Dışişleri Bakanlığı onayında beklemediğini, müvekkilinin, davacı ile 23.04.2024 tarihinde... sıfatıyla ... elçilik Rezidansında tanıştığını, bu tanışmada öncelikili olarak ülkeler arası savunma sanayi işbirlikleri hakkında ...'dan gelen heyetlere kendi Büyükelçileri nezaretinde, ülkemizin bir çok savunma sanayi şirketleri yetkililerinin bulunduğu ortamda sunumlar yapıldığını, toplantı sonrasında davaya konu olan Helikopter Pist lambası konusunda bildiğiniz şirketler var mıdır? Sorusu sorulması üzerine müvekkilininde yine kendilerine yardımcı olabilmek adına biraz araştırma yaptığını ve verilen yaklaşık teklifleri davacıya 24.04.2024 tarihinde Whatsapp üzerinden sadece ilettiğini ve bu konuda da hiçbir menfaat sahibi olmadığını da ifade ettiğini, müvekkilinin bu konuda sadece arkdaşça ona yardımcı olacağını söylediğini, aradan bayağı bir süre geçtikten sonra 01.08.2024 tarihinde davacı taraf müvekkilini aradığını ve para ödemek istediğini söylediğini, müvekkilininde ne için diye sorduğunu, davacıdan Helikopter Pist lambası için cevabını alınca da satıcı şirket olan diğer davalı ... firmasından güncel Proforma Teklif alıp, kendisine aynı gün iletmiş ve kendisinin sadece bu şekilde yardımcı olabileceğini, davacının değerlendirmesini yapıp isterse sözleşme yapabileceğini söylemiş ve kendilerinin iletişimlerini artık kendilerinin yapmalarını söylediğini, davacı tarafın davaya konu ödemeyi yaptığını ve müvekkilinin de yine yardımcı olmak adına karşıklıklı dekontları alıcı ve satıcıyla paylaştığını, ve yine taraflara iletişimlerini kendilerinin direk yapmalarını gerektiğini ifade ettiğini, bundan sonra taraflar kendi aralarında görüşmeye devam ettiğini, müvekkilinin yine kendilerine konuyla ilgili sadece arkaşça destek olduğunu ve süreci kendilerinin yürütmelerini ifade ettiğini ve davacı ile ... ta kendi aralarında anlaşıp ticaretlerini başlattığını, ayrıca mühendis ... ile benzer tarihlerde görüştüğünü ve aynı şekilde taraflara yardımcı olduğu bilgileri kendisiyle paylaştığını, 17 Kasım 2024 tarıhinde davacı ... müvekkilini arayıp teslimatın geciktiğini ve bu konuda yardımcı olmasını müvekkilinden talep ettiğini, müvekkilinin bu işin tarafı olmadığı konusunda yazılı ve sözlü beyanlarını tekrarladığını, müvekkilinin herhangi bir maddi menfaat elde etmeden, hatta minvalde taraflar arasında bir konuşma bile olmadan ve tüm şekilde yürütüldüğünü, zaten davaya konu talep edilen para dahi bu nedenlerle müvekkilinin hesabına da gönderilmediğini, açıklanan nedenlerle; müvekkiline husumet yöneltilemeyecek durumda, görevsiz ve yetkisiz mahkemede müvekkili açılan iş bu davada öncelikle davanın usulden reddini, mahkeme esasa girecekse o zaman davanın esastan reddini, dava masrafları ile avukatlık ücretinin de davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılardan ...'ne usulüne uygun olarak tebliğ yapıldığı, cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.DELİLLER VE GEREKÇEDavacının davası taraflar arasında aktedildiği iddia olunan sözleşmeden doğan edimin ifa edilmemesi sebebine dayanan alacak talebine ilişkindir.Dava konusu uyuşmazlığın, davacı ile davalılar arasında 26 adet helikopter pisti ışığının satışına ilişkin satış akti kurulup kurulmadığı, davalı ...'un satış sözleşmesinin tarafı olup olmadığı, husumet itirazının yerinde olup olmadığı, davalıların sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirip getirmedikleri, davacının varsa davalılardan talep edebileceği alacak miktarının ne kadar olduğu hususlarından kaynaklanmaktadır.Türk Hukukunda kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanmaları herhangi bir sınırlamaya tabi tutulmamıştır. Ancak bazı istisnai durumlarda dava açan veya takip hakkını kullananın önceden belirlenen bazı özel yükümlülükleri yerine getirmesi şart koşulabilir. Bu istisnai şartlardan biri de teminat gösterme yükümlülüğüdür.5718 sayılı Milletler Arası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un ( MÖHUK) 48.Maddesinin 1.Fıkrası uyarınca ; Türk Mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabanca gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleri ile karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır.Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114. Maddesinin 1. Fıkrasının (ğ) bendi uyarınca teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi dava şartlarındandır. Bu itibarla mahkemece verilen kesin süre içinde teminat yatırılmaz ise anılan hüküm uyarınca dava şartı eksikliğinden dava reddedilir.MÖHUK'un 48.Maddesinin 2. Fıkrasında ise "Mahkeme, dava açanı , davaya katılanı veya icra takibin yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar." hükmü yer almaktadır.Davacının ... vatandaşı olması sebebi ile ... Devleti ile Türkiye Cumhuriyeti Devleti arasında teminattan muafiyete ilişkin hukuki veya fiili mutekabiliyet bulunup bulunmadığı hususunda mahkememize bilgi verilmesi için Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevaben ... ülkesi ile Türkiye Cumhuriyeti arasında fiili veya akdi mütekabiliyet bulunmadığı anlaşılmıştır.Davacı vekiline muhtemel yargılama giderlerine ilişkin 62.000,00 TL teminatı Mahkememiz veznesine depo etmek üzere bir aylık kesin süre verilmiş, teminat yatırmamanın sonuçların davacı vekiline usulüne uygun ihtar edilerek alınan karar usulüne uygun olarak davacı vekiline usulüne uygun olarak ihtar edilmiş ise de, davacı vekilince mahkememiz ara kararı doğrultusunda ihtarata rağmen teminatın mahkememiz veznesine yatırılmadığı anlaşılmıştır.Yapılan yargılama , toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre davacının vatandaşı olduğu ... ülkesi ile Türkiye Cumhuriyeti Devleti arasında teminattan muafiyete ilişkin akdi ve fiili mutekabiliyet bulunmadığı muhtemel yargılama giderleri ve davalının zararı nazara alınarak takdir edilen teminatın verilen kesin süre içerisinde davacı tarafça mahkememiz veznesine depo edilmediği anlaşılmakla davacının davasının dava şartı yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;Davacının davasının DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 732,00-TL maktu karar harcının peşin yatırılan 15.267,29-TL harçtan mahsubu ile bakiye 14.535,29-TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,Davalılardan ... lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılardan ...'a verilmesine,Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,Dair, Davalılardan ... vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır