otobüsünün evladı cismani müzakere annesi müteveffanın yolcu kazada babasının geriye

Anahtar kelimeler: Otobüsünün Evladı Cismani Müzakere Annesi Müteveffanın Yolcu Kazada Babasının Geriye

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9.HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

ESAS NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ

: İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

KARAR TARİHİ

: █████/2022

NUMARASI

: ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA

: (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

: █████/2017

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin işleteni olduğu ... plakalı yolcu otobüsünün davalı sürücü ...'in sevk ve idaresindeyken █████/2015 tarihinde yaralanmalı ve ölümlü trafik kazasını meydana getirdiğini, işbu kazada müvekkillerinin evladı olan ...'in vefat ettiğini, geriye müteveffanın eşi ... ile birlikte müvekkilleri annesi ile babasının mirasçılar olarak belirlendiğini, davalı sigortanın davadan önce kaza nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı olarak müvekkillere toplamda 127.180,00 TL ödediğini ancak davalı sigorta tarafından yapılan ödemenin davacıların destekten yoksun olma zararlarının çok altında olduğunu, müteveffa ...'nin 4.500,00TL ücret ile inşaat işçisi olarak çalıştığını, çok genç yaşta ölen ...'nin anne ve babasının geçimine katkıda ve yardımda bulunduğunu belirterek trafik kazasında ölüm nedeniyle şimdilik davacı baba ... için 500,00TL davacı anne Makul için 500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, davacı baba ... için 45.000,00 TL davacı anne Makul için 45.000TL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkil şirket tarafından tanzim edilen ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza tespit tutanağı ve diğer delillerin taraflarına tebliğ edilmediğini, kaza sırasında sigortalı aracın işleteninin sigorta ettiren olup olmadığının araştırılmasını talep ettiklerini, müvekkil şirket tarafından █████/2016 tarihinde hak sahiplerine 161.588 TL ve bu davada da vekillik yapan kişiye de 39.680TL ödeme yapıldığını, ölenin kardeşi olan davacı Tuğba'ya destek olduğu ve onun desteğinden yoksun kaldığı kanıtlanamadığını, davaya konu edilen kazadan dolayı açılan ceza soruşturma ve kovuşturma dosyasının celbini istediklerini, davanın usulden yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesini, davaya konu talebin zamanaşımına uğradığını talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, " Karayolları Genel Müdürlüğü aleyhine açılan maddi tazminat davasının reddine, Davacı ...'in davalılar ..., ... Ltd.Şti ve ... Sigorta Şirketi aleyhine açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile, 69.136,23-TL destekten yoksun kalma tazminatının; davalı sigorta şirketinin 44.667,69-TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla; davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden, davalılar ..., ... Ltd.Şti yönünden kaza tarihi olan █████/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile adı geçen davalılardan tahsiline, Davacı ...'in davalılar ..., ... Ltd.Şti ve ... Sigorta Şirketi aleyhine açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile;, 68.203,99-TL destekten yoksun kalma tazminatının; davalı sigorta şirketinin 44.064,31-TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla; davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden, davalılar ..., ... Ltd.Şti yönünden kaza tarihi olan █████/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile adı geçen davalılardan tahsiline, manevi tazminat davasının kabulüne" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı ... Sigorta Şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ... Sigorta Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müteveffanın eşi hayatta olup pay oranlarının hatalı belirlendiğini, garame yapılması gerektiğini, kusurun hatalı olarak belirlendiğini, 1,8 teknik faizle hesaplama yapılması gerektiğini,

müvekkil şirket aleyhine hükmedilen vekalet ücreti hatalı olduğunu, kalan limite göre belirlenmesi gerektiğini müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, kazanın iş kazası olup olmadığı değerlendirilmediğini, ceza yargılamasında uzlaşma olup olmadığı değerlendirilmediğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dosya kapsamından █████/2015 günü davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı olan yolcu otobüsünün Afyonkarahisar - Uşak yönünde gitmekteyken, direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu gerçekleşen tek taraflı trafik kazası neticesinde araçta yolcu olarak bulunan davacıların desteği ...'in vefat ettiği anlaşılmıştır.

Afyonkarahisar 1.Ağır Ceza Mahkemesi'nin ████████ E. sayılı dosyasında Ankara Adli Tıp Kurumundan alınan 04.08.2016 tarihli kusur raporunda sürücü ...'in asli ve tam kusurlu olduğu; işbu dosyada alınan 13.09.2019 kusur raporunda da davalı sürücü ...'in %100 oranında tam ve asli kusurlu olduğu, başka bir kişi ve/veya Kurumun kazanın meydana gelmesinde atfi kusurundan söz edilemeyeceği belirlenmiştir.

Mahkemece alınan kusur raporu ile ceza yargılaması sırasında alınan kusur raporu, birbiriyle örtüştüğü ve olayın oluşuna uygun düştüğü gibi desteğin araçta yolcu konumunda olması nedeniyle kazanın meydana gelmesinde kusurundan söz edilemeyeceğinden davalı vekilinin kusura ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan █████/2022 tarihli 2. aktüer bilirkişi aktüerya raporunun 2. sayfasında 5. maddesinde "5- Destek payları: a) ...'in, öldüğü yıl 27.05.2015 tarihinde ... ile evlendi; anlaşılmakta olup, kendine (2), eşine (2), bakıp gözetmekle yükümlü olduğu anne ve babasına (1)'er pay olmak üzere anne ve babanın payı 1/6 “şar olacak, çocukları olduğunda (1)'er pay da çocuklarına ayıracağı varsayımına göre, 2. yıl sonunda birinci çocuğu olduğunda anne ve babanın payları 1/7'şer, sonraki 2.yılın sonunda ikinci çocuğu olacağı varsayımı ile de bu kez anne-babanın payları 1/8'er olacaktır." açıklaması yapılarak destek, sağ kalan eşi, anne ve babası ile çocuklarına da pay ayrıldığı ve davacı anne babanın nihai 1/8 paylarına göre hesaplama yapıldığı, davalı sigorta şirketinin davadan önce, davacı anne, baba ile dava dışı eşe yaptığı toplam 201.268,00 TL ödeme sigorta limiti olan 290.000,00 TL'den düşülerek kalan limit olan 88.732,00 TL üzerinden garame hesabı yapılarak davacı baba için 44.667,69 TL, anne için 44.064,31 TL hesaplandığı anlaşılmıştır.

İlk Derece Mahkemesinin hükme esas aldığı █████/2022 tarihli 2. aktüer bilirkişi raporunda desteğin kaza tarihindeki yaşına göre muhtemel yaşam süresinin, davacıların kaza tarihinde yaşlarına göre destek süreleri belirlenerek desteğin geliri asgari ücret üzerinden kabul edilerek TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre ve prograsif rant tekniği uygulanarak düzenlendiği, destek, eş, çocuklar, anne ve babaya da pay verilerek, ödemeler düşüldükten sonra kalan limit üzerinden garame hesabı yapılarak yerleşik yargıtay içtihatlarında benimsenen yöntem ve ilkelere göre tazminat hesaplaması yapılmış olmasında ve İlk Derece Mahkemesince de bu rapora göre karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin güncel içtihatları uyarınca tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekecektir. Bu nedenle hükme esas alınan aktüerya raporunda hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılmasının içtihatlara uygun olmasına göre 1,8 teknik faiz uygulanması gerektiği yönündeki istinaf yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin █████████ E.- █████████ K., ██████████ E. - █████████ K., ██████████ E. - █████████ K. sayılı kararları).

Mahkemece, taşımanın hatır için olduğu değerlendirilerek tazminattan hatır indirimi yapılabilmesi için davalının bu yönde savunma getirmesi gerekmektedir. Davalı tarafın, süresinde dosyaya sunulan cevap dilekçesinde hatır taşıması olduğuna dair iddiası ve savunması olmadığına gibi müteveffa otobüs firmasına ait otobüste yolcu olarak seyahat ederken kaza meydana gelmiş olup biletli taşıma halinde hatır taşımasından söz edilemeyeceğinden hatır indirimi yapılmamış olmasında bir isabetsizlik yoktur.

Kazaya ilişkin tutulan trafik kazası tespit tutanağında desteğin emniyet kemeri takmadığına ilişkin bir saptama bulunmadığı gibi aksinin davalı tarafça da ispat edilememiş olması nedeniyle müterafik kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Davaya konu trafik kazası olduğu, iş kazası olmadığı dosya kapsamından anlaşılmakla davalı vekilinin bu yöndeki istinaf talepleri yerinde değildir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesinde, sigorta şirketlerinin zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde maddi tazminattan sorumlu olduğu düzenlenmiştir. Dolayısıyla zorunlu mali sorumluluk sigortacısı meydana gelen zararı limit dahilinde gidermekle sorumlu olduğundan yargılama giderlerinden de limiti oranında sorumlu olacaktır. Zarar miktarının limiti geçmesi halinde trafik sigortacısı hükmedilen miktara ilişkin yargılama giderlerinin tamamından değil sadece poliçe limitinin tazminat miktarına oranına göre sorumlu tutulmalıdır.

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümde davalı sigorta şirketinin tazminat tutarı üzerinden vekalet ücreti hesaplanması gerekirken tazminatın tamamı üzerinden vekalet ücreti hesabı yapılmış olması doğru olmadığından hüküm bu yönden düzeltilmiştir.

Bu nedenle; davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :

A- Davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA,

Buna göre

Maddi tazminat yönünden

1-Davacı ...'in Karayolları Genel Müdürlüğü aleyhine açtığı maddi tazminat davasının reddine,

2-Davacı ...'in Karayolları Genel Müdürlüğü aleyhine açtığı maddi tazminat davasının reddine,

3-Davacı ...'in davalılar ..., ... Ltd.Şti ve ... Sigorta Şirketi aleyhine açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile, 69.136,23-TL destekten yoksun kalma tazminatının; davalı sigorta şirketinin 44.667,69-TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla; davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden, davalılar ..., ... Ltd.Şti yönünden kaza tarihi olan █████/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile adı geçen davalılardan tahsiline,

4-Davacı ...'in davalılar ..., ... Ltd.Şti ve ... Sigorta Şirketi aleyhine açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile;, 68.203,99-TL destekten yoksun kalma tazminatının; davalı sigorta şirketinin 44.064,31-TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla; davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden, davalılar ..., ... Ltd.Şti yönünden kaza tarihi olan █████/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile adı geçen davalılardan tahsiline,

Manevi tazminat yönünden

1-Davacı ...'in Karayolları Genel Müdürlüğü aleyhine açtığı manevi tazminat davasının reddine,

2-Davacı ...'in Karayolları Genel Müdürlüğü aleyhine açtığı manevi tazminat davasının reddine,

3-Davacı ...'in davalılar ... ve ... Ltd.Şti aleyhine açtığı manevi tazminat davasının kabulü ile 45.000,00-TL manevi kalma tazminatın; kaza tarihi olan █████/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile adı geçen davalılardan tahsiline,

4-Davacı ...'in davalılar ... ve ... Ltd.Şti aleyhine açtığı manevi tazminat davasının kabulü ile 45.000,00-TL manevi kalma tazminatın; kaza tarihi olan █████/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile adı geçen davalılardan tahsiline,

Harç, masraf, yargılama gideri ve vekalet ücretleri:

1-Alınması gereken 15.529,61 TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 310,82 TL peşin harç, 2.328,36 TL ıslah harcı toplamı 2.639,18 TL harçtan mahsubu ile bakiye 12.890,43 TL'nin (davalı sigorta şirketinin bu tutarın 5.031,20 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılar ..., ... Ltd.Şti ve ... Sigorta Şirketi'nden tahsili ile hazineye irat kaydına,

2-Davacılar tarafından bilirkişi ve tebligat ücreti olarak yapılan 6.098,70 TL yargılama gideri ile 310,82 TL peşin harç, 2.328,36 TL ıslah harcı, 31,40 TL başvuru harcı toplamı 8.769,28 TL'nin (davalı sigorta şirketinin bu tutarın 3.422,69 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla,) davalılar ..., ... Ltd.Şti ve ... Sigorta Şirketi'nden tahsili ile davacılara verilmesine,

3-Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan 100,00 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,

4-Davalılar ..., ... Ltd.Şti ve ... Sigorta Şirketi tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Maddi tazminat yönünden davacı ... lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre takdir olunan 11.061,80 TL vekalet ücretinin davalılar ..., ... Ltd.Şti ve ... Sigorta Şirketi'nden (davalı sigorta şirketi bu tutarın 6.606,79 TL'sinden müteselsilen sorumlu olması kaydıyla) tahsili ile bu davacıya verilmesine,

6-Maddi tazminat yönünden davacı ... lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre takdir olunan 10.912,64 TL vekalet ücretinin davalılar ..., ... Ltd.Şti ve ... Sigorta Şirketi'nden (davalı sigorta şirketi bu tutarın 6.528,36 TL'sinden müteselsilen sorumlu olması kaydıyla) tahsili ile bu davacıya verilmesine,

7-Maddi tazminatın davalı Karayolları Genel Müdürlüğü'ne açılan davanın reddi yönünden bu davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan 500,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak bu davalıya verilmesine,

8-Maddi tazminatın davalı Karayolları Genel Müdürlüğü'ne açılan davanın reddi yönünden bu davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan 500,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak bu davalıya verilmesine,

9-Manevi tazminat yönünden davacı ... lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Ltd.Şti.'den alınarak bu davacıya verilmesine,

10-Manevi tazminat yönünden davacı ... lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Ltd.Şti.'den alınarak bu davacıya verilmesine,

11-Manevi tazminatın davalı Karayolları Genel Müdürlüğü'ne açılan davanın reddi yönünden bu davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak bu davalıya verilmesine,

12-Manevi tazminatın davalı Karayolları Genel Müdürlüğü'ne açılan davanın reddi yönünden bu davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak bu davalıya verilmesine,

13-Taraflarca yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;

1-Davalı ... Sigorta Şirketi tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,

2-İstinaf aşamasında davalı ... Sigorta Şirketi'nin yatırdığı 492,00 TL istinaf başvuru harcının davacılardan tahsili ile davalı ... Sigorta Şirketi'ne verilmesine,

3-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

4-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026