Anahtar kelimeler: İlanla Temettüleri Halka Denetçi Kurulda Gazetesindeki Hissedarlarının Hissedarı Aralık Güncel
T.C.
İSTANBUL2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesi ile davalı şirketin Aralık 1983 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesi’ndeki ilanla kurulmuş bir aile şirketi olduğunu, davalı şirketin hissedarlarının güncel pay oranları ise ... %10,38, ... %1,22, ... %29,46, ... %29,46, ... %29,46 olduğunu, davalı şirketin hiçbir ticari faaliyetinin olmadığını, halka açık iki şirketin, ... (%40) ve ...’ın (%5,67) hissedarı olduğunu, davalı şirketin gelirinin ise, halka açık bu iki şirketin temettüleri olduğunu, davalı şirketin 29.05.2025 tarihinde 2024 yılı olağan genel kurul toplantısı gerçekleştirildiğini, genel kurulda bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında sorulan sorulara kısmen cevap verilmediğini, cevap verilen kısımda da şirket yönetimi, faaliyet raporunda belirtilen hususlar ile açıkça çelişkili beyanlarda bulunduğunu, genel kurul toplantı tutanağı incelendiğinde, müvekkilinin temsilcisi sıfatıyla sorulan soruların hiçbirine tam veya sağlıklı cevap verilmediğini, davalı şirketin hissedarı olduğu (imtiyazlı pay sahibi olduğu ve de % 5,67 paya sahip olduğu) ... şirketinin genel kurulunda sermaye artırımına red oyu vermek için uzman görüşü alınıp alınmadığı, hangi gerekçe ile red oyu verildiği, red oyu verilmesi sonucunda davalının uğrayacağı zararların hesaplanıp hesaplanmadığının sorulduğunu, buna karşılık yönetim kurulu başkan vekili gayet keyfi bir biçimde ‘umurumda değil’ şeklinde cevap verdiğini, daha sonraki açıklamanın ise daha da garip olduğunu, ... açıklamasında, ...’ın kârının umurumda değil diyerek durumu düzeltmeye çalıştığını, niyeti cevap ya da bilgi vermek olmadığını, durumu geçiştirdiğini, davalı şirketin, halka açık bir şirket olan ...’ın hem % 5,67 hissedarı hem de imtiyazlı pay sahibi olduğunu, yönetim kurulu başkan vekili ... de yine ...’ın hissedarlarından ve imtiyazlı pay sahiplerinden biri olduğunu, geçmiş yıllarda ...’ta hem icrada hem yönetim kurulunda üye olarak görev almış birisi olduğunu, kendi hırsı ve ağabeyine ve yeğenine olan şahsi hasmane tutumu gözünü kararttığını, babası tarafından kurulan dev sanayi ...’ın bile menfaatine aykırı tutum takınarak sermaye artırımı ... tarafından zorunlu olmasına rağmen “umrumda değil ” diyerek keyfi davrandığını, açıklama olarak da “...’ın karı umurumda değil” dediğini, ...’ın kârı da, sermaye artırımı da, gerek ...’ta hem imtiyazlı pay sahibi olan hem de % 5,67 hissedarı olan davalı şirketin gerekse Yönetim Kurulu başkan vekili ...’in de menfaatine olup, buna rağmen takındıkları tavır, davalı şirketin kötü yönetimini göstermektedir. Üstelik bu vahim tutum ve davranışa karşı Şirket Yönetim Kurulu Başkanı ... sessiz kalması, sorulan sorulara cevap verememesi de kötü yönetimin bir başka göstergesi olduğunu, genel kurul toplantı tutanağı incelendiğinde, müvekkilinin özel denetim talebi genel kurulda reddedildiğini, TTK 439/1'de özel denetim talebinin genel kurulda reddedilmesi halinde azınlık pay sahibinin mahkemeden özel denetçi atanmasını talep edebileceği düzenlendiğini, genel kurulda özel denetçi talebi reddedilen pay sahipleri için ise dava açma şartlarının; Bilgi Alma veya İnceleme Hakkının Daha Önceden Kullanılmış Olması, Zarara Uğratıldığının İkna Edici Biçimde Ortaya Konulmuş Olması, Pay Sahipliği Haklarının Kullanımı İçin Gerekli Olması, Belirli Olayların Açıklığa Kavuşturulması (Bu şartlar bakımından ayrıntılı bilgi için ..., Anonim Ortaklıklar Hukukunda Özel Denetim, İstanbul 2018, s.154; ..., Anonim Şirketlerde Özel Denetim, Ankara 2018, 66 vd.; ...Anonim Ortaklıklarda Özel Denetim, İstanbul 2018, s.83 vd).bilgi alma ve inceleme talebimiz cevapsız ve eksik bırakıldığını, 29.05.2025 tarihli genel kurul toplantısında genel kurul yapılmış ve toplantıda sık sık sorular sorularak bilgi alma hakkı kullanılmıştır. Ancak gerek toplantıda bulunan yönetim kurulu başkan ve başkan vekili, gerekse şirketin mali işler ile ilgilenen kişileri bu sorulara cevap vermemiş, verilen cevaplar da eksik olarak verildiğini, huzurdaki uyuşmazlıkta, müvekkilin %29,46 hisse ile azınlık hakkına sahip olduğu ve tutanakta özel denetim talebinin reddedildiğine yönelik bir uyuşmazlık bulunmadığını, hukuki menfaat açısından ise, zarara uğratıldıklarının ikna edici bir şekilde ortaya konulduğunu, hukuki menfaatinin bulunduğunun da sabit olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesini, TK 439/1 kapsamında özel denetçi atanması talebimizin kabulü ile Mahkemece TTK 440 kapsamında özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekilinin cevap dilekçesi ile; bahsi geçen şirketlerden ... ve ..., faaliyetlerini başarılı şekilde sürdürdüğünü, sürdürmeye devam ettiğini, Ne var ki ... AŞ, başarısız yönetim dolayısıyla, uzun bir süreden beri ciddi finansal sorunlar yaşadığını, bu bağlamda hâlihazırda ... yönetim kurulunda ... ailesinden ... ve kızı ... görev yaptığını, Ne var ki 2021 yılındaki büyük miktardaki sermaye artışına karşın ... AŞ’de finansal açıdan istikrarlı, sağlıklı bir yönetim gene de sağlanamadığını, vesayet makamı olan ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesine başvurarak ...’in defterleri ve diğer finansal belgeleri üzerinde bir bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiğini, bu talep üzerine mahkemenin ... ve ... E. sayılı dosyalarından bilirkişi heyeti atandığını, bilirkişilerin , ...’in ticari defterlerini, finansal tablolarını inceleyerek düzenledikleri raporlarını mahkemeye sunduklarını, Mezkûr raporlarda ...’in ticari defter ve belgeleri ile finansal tablolarının hukuka uygun şekilde düzenlendiği tespitine yer verildiğini, finansal tabloların onaylanmasına ilişkin karara olumlu oy kullanılmasının kısıtlılar ... ve ...’in lehine olacağı sonucuna varıldığını, davaya konu özel denetçi tayin talebinin ileri sürüldüğünü, 29.05.2025 tarihli, 2024 faaliyet yılı olağan genel kurul toplantısına ilişkin tutanaktan açıkça görüleceği üzere ... ve ...’i temsilen toplantıya katılan vasi..., alınan kararlara bilirkişi raporundaki tespitlere paralel şekilde oy kullandığını, TTK m. 439/2’nin şartları somut olayda olmadığını, özel denetçi tayin edilebilmesi için “kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlâl ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları” gerektiğini, (TK m. 439/2).7. Öte yandan Sayın Mahkemenin malûmu olduğu üzere kanun, yönetim kurulu üyelerine çok geniş bir bilgi alma hakkı tanıdığını, TK m. 392 uyarınca her yönetim kurulu üyesi, şirketin tüm iş ve işlemleri hakkında bilgi alabileceğini, dolayısıyla işini basiretli şekilde yerine getiren bir yönetim kurulu üyesinin şirketin faaliyetleri hakkında bir bilgi eksikliğinin olmasının düşünülemeyeceğini, müvekkili şirketin 29.05.2025 tarihli genel kurul toplantısında 2024 yılı finansal tabloları; ezcümle yönetim kurulunun faaliyet raporu, bilânço ve gelir tablosu görüşülmüş ve karara bağlandığını, söz konusu finansal belgelerin bizatihi davacının kızı ve yönetim kurulu üyesi İpek Seviye Gençer Yağcı tarafından imzalanarak genel kurula sunulduğunu, davacı ..., genel kurulda gündem maddesi olarak yönetim kurulu üyelerinin ibralarının görüşülmesinde kızı İpek Seviye Gençer Yağcı bakımından ibra lehine oy verdiğini, davacı, finansal tabloların hukuka uygun olduğunu, şirket yönetiminde herhangi bir zarar verici işlem yapılmadığını bizatihi kendisi bu davranışıyla ortaya koyduğunu, bir zararın bulunmadığını, dolayısıyla TK m. 439/2’nin şartlarının varlığından söz edilemeyeceğini, meselenin dava açma hakkının kötüye kullanılmasından başka bir şekilde yorumlanamayacağının kendiliğinden göstermeye yeterli olduğunu, Şirketin herhangi bir şekilde zarara uğratılması söz konusu olmadığını, davacının, yıllık 12.250.000 tutarında gerçekleşmiş olan personel rakamının 2023 yılına kıyasla yüksek oranda artığını söylediğini, bu meblâğın bile yüksek olmadığını, 12.250.000 TL tutarındaki ücret 16 maaş ücretin giydirilmiş (SGK işçi/işveren ve diğer sosyal ödemeler) karşılığı olduğunu, şirkette on kişi ücret alıyor olsa aylık giydirilmiş brüt ücretinin 75.000 TL’ye geleceğini, 75.000 TL'nin şu andaki asgari ücretin sadece 2.30 katına karşılık geldiğini, bu nedenle tutarın yüksek olmadığının açık olduğunu, sorulardan bir diğerinin 2022 ve 2023 yılında ortalama personel sayısında 2024 yılında % 10 oranında artış gerçekleştirildiği olduğunu, oysa bu artışın sadece 1 (bir) adet personel demek olduğunu, bu konunun dile getirilmesi bile ciddiyetten yoksun olduğunu, Gençer Holding’e ait tekne 2013 yılında, bizatihi ...’in tasarrufu ile satın alındığını, o tarihten beri de teknenin olağan masrafları bilânçoda benzer bir ortalamayla seyrettiğini, seyahat giderlerinin de yeni bir uygulama olmadığını, nitekim şirketin önceki yıllar finansal belgelerinden de benzer harcamalar yer aldığını, 2.571.169 TL tutarındaki taşıt gideri, şirket aktifinden yer alan beş adet kayıtlı araç ile bir adet kiralık aracın bakım, amortisman, motorlu taşıt vergisi, sigorta giderlerinden oluştuğunu, ayrıca bu tutar içinde 330.000 TLyıllık araç kiralama gideri ile o tarihte hayatta olduğunu, şimdi vefat etmiş bulunan ... ile ... için alınmış özel aracın dizaynı için harcanan yaklaşık 275.000 TL de bulunduğunu, davacının dile getirdiği harcama kalemlerinin Gençer Holding’in şimdiye kadar mutad olarak gerçekleştirdiği harcamalardan olduğunu, şirketin herhangi bir şekilde zarara uğratılması söz konusu olmadığını, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.Davanın konusu özel denetçi atanması talebi olup anonim şirketlerde özel denetçi atanması pay sahiplerinin bilgi alma ve inceleme hakkının bir uzantısı olarak belirli olayların (yolsuzluk, kanuna aykırılık)aydınlatılması için mahkemeden talep edilen bir durumdur. Davacıların davasında şirket yönetiminin esas sözleşmeyi ve kanunu ihlal ederek şirketi zarara uğrattıklarını gösteren deliller sunmaları gerekir.Dosyada birisi mali müşavir diğer ticari şirketler konusunda uzman iki bilirkişi atanıp rapor alınmıştır. Bu rapor da bilirkişiler "Huzurdaki davanın konusunu davalı şirkete T.T.K.'nun 439. maddesi gerçi atanması talebi oluşturmaktadır. TTK m. 438 kapsamında özel denetçi atanmasının talep edilmesi bir takım sartlara bağlanmıstır. TTK m. 439'da ise genel kurulun bu talebi reddetmesi halinde sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibari değeri toplamı en az birmilyontürk lirası olan pay sahiplerinin üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesinde özel denetçi atanmasını talep edebileceği düzenlenmiştir. TTK m. 439/2'de yer alan “dilekçe sahiplerinin kurucuların veya şirket organlarının zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları” şartının sağlanması gerekmektedir. TTK m. 439'da TTK m. 438'de öngörülen maddi ve şekli şartlar daha da artırılmış bulunmaktadır. Bu bilgiler ışığında dava konusu uyuşmazlığa dönersek, şekli bakımdan TTK m. 439 uyarınca özel denetçi atanma koşullarının sağlandığı görülmektedir: Sermaye Katılım Oranı: Dosyada yer alan denetim raporuna göre; davacının hisse payı 96 29,46 olup davacının davalı şirket sermayesinin 1/10 undan fazlasına sahip ortak konumunda olduğu noktasında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Bu bakımdan davacı TTK m. 439'da öngürülen asgari pay oranı koşulunu sağlamaktadır. 3 aylık dava süresi: Dava konusu genel kurul █████/2025 tarihinde gerçekleşmiş olup huzurdaki dava da █████/2025 tarihinde açılmış bulunmaktadır. Bu bakımdan huzurdaki davanın 3 aylık süre içerisinde açıldığı kanaatine ulaşmış bulunmaktayız. Bilgi alma ve inceleme hakkının daha önce kullanılmış olması: Davalı şirketin 29.05.2025 tarihinde gerçekleştirilen 2024 yılı genel kurul toplantısına ait muhalefet şerhine göre bir kısım bilgi ve belge talebinde bulunduğu, huzurdaki dava öncesinde bilgi alma ve inceleme talepli bir dava ikame ettiği anlaşılmıştır. Özel Denetim Talebinin Ret Edilmiş Olması: Dava konusu genel kurul tutanağına göre özel denetim talebinin gündem maddeleri arasında bulunmadığı ve bu konuda bir oylama yapılmadığı görülmüştür. Bununla birlikte davacının genel kurul toplantısına ilişkin olarak sunduğu muhalefet şerhi tutanağına göre davacının toplantıda özel denetçi atanması talebinin gündeme alınmasını talep ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumun davacının talebinin reddedildiği anlamına gelebileceği kanaatine varılmıştır. Davacının bilgi edinme hakkı kapsamında şirkete yönelttiği talepleri aşağıdaki başlıklar halinde ele alınmıştır. Personel Giderleri Yönünden; Yukarıda da ifade edildiği üzere mali inceleme neticesinde davacının iddia edildiği personel sayısında veya personel giderlerinde anormal bir artışın bulunmadığı, söz konusu hususların sunulan belgeler ile kolaylıkla anlaşılabilecek durumda olduğu görülmektedir. Yine yukarıda da ifade edildiği üzere davacı tarafından bu konularda kayıtların gerçeğe aykırı olduğunu ya da zarara uğrandığını gösteren hiçbir kayıt ve belge de sunulmamıştır. Tüm bu tespitler ışığında bu açıdan özel denetçi atanması koşullarının oluşmadığı değerlendirilmiştir. Yukarıda da ifade edildiği üzere mali inceleme neticesinde Tekne'nin şirketin aktifinde 2013 yılından beri var olduğu, yapılan giderlerin tekneye bağlı olağan giderler olduğu ve söz konusu hususların sunulan belgeler ile kolaylıkla anlaşılabilecek durumda olduğu görülmektedir. e- Seyahat Giderleri Yönünden; Yukarıda da ifade edildiği üzere mali inceleme neticesinde Seyahat giderlerinin önceki seneye yakın tutarlarda olduğu ve söz konusu hususların sunulan belgeler ile kolaylıkla anlaşılabilecek durumda olduğu görülmektedir. Yine yukarıda da ifade edildiği üzere davacı tarafından bu konularda kayıtların gerçeğe aykırı olduğunu ya da zarara uğrandığını gösteren hiçbir kayıt ve belge de sunulmamıştır. Taşıt Giderleri Yönünden; Davacı Taşıt giderlerindeki değişimin incelenmesi ve denetlenmesi için özel denetçi atanmasını talep etmektedir. Yukarıda da ifade edildiği üzere mali inceleme neticesinde taşıt giderlerinin 2023 yılında bu tutarın çok üzerinde ve söz konusu hususların sunulan belgeler ile kolaylıkla anlaşılabilecek durumda olduğu görülmektedir. Yine yukarıda da ifade edildiği üzere davacı tarafından bu konularda kayıtların gerçeğe aykırı olduğunu ya da zarara uğrandığını gösteren hiçbir kayıt ve belge de sunulmamıştır. e- Diğer Giderleri Yönünden; Yukarıda da ifade edildiği üzere mali inceleme neticesinde diğer giderlerinin 2023 yılına göre günün koşulları oranında bir artışın mevcut ve söz konusu hususların sunulan belgeler ile kolaylıkla anlaşılabilecek durumda olduğu görülmektedir. Davacının özel denetçi atanmasını talep ettiği dava dilekçesinde belirttiği konular ile ilgili olarak davalı şirketin ticari defter kayıt ve belgeleri ile davacının dosyaya sunduğu kayıt ve belgelere göre özel denetçi atanması koşullarının oluştuğu yönünde herhangi bir tespit yapılamadığından özel denetçi atanması koşullarının oluşmadığı" demişlerdir.Bilirkişi raporunda da ayrıntılı olarak anlatıldığı üzere davacı tarafın özel denetçi atanmasını talep ettiği personel giderleri, taşıt giderleri ve diğer giderler yönünden şirketin zarara uğradığına dair özel denetçi atanmasını gerektirir herhangi somut bir delil sunulmamıştır. Yapılan giderler bilirkişi raporunda da izah edildiği üzere makul olup, önceki yıllar ile paralel olup herhangi bir olağandışı artış yoktur. Bu haliyle özel denetçi talebinin reddi yoluna gidilmiştir.HÜKÜM;Yukarıda açıklanan gerekçelere göre;1-Davacının davasının REDDİNE,2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan, peşin alınan 615,40-TL harcın mahsup edilerek bakiye 116,60-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davalı, vekil ile temsil edildiğinden AAÜT gereğince takdir olunan 45.000,00TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan gider ve delil avansının harcanmayan kısmının iadesine,Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı KESİN olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026Başkan ...Üye ...Üye ...Katip ...